Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Azərbaycan Mərkəzi Asiyanın “uran körpüsünə” çevrilir TƏHLİL

Azərbaycan Mərkəzi Asiyanın “uran körpüsünə” çevrilir TƏHLİL

Icma.az, Xalq qazeti portalına istinadən məlumat verir.

Mərkəzi Asiyanın ixrac imkanlarının artmasında və dünya bazarlarına daha səmərəli, etibarlı marşrut üzərindən çıxışında Azərbaycanın müstəsna rol oynaması birmənalı həqiqətdir. Sözügedən coğrafiyada istehsal və hasil edilən müxtəlif məhsulların Azərbaycan üzərindən dünya bazarlarına nəql həcminin artması da bu mənada tamamilə təbii xarakterə malikdir. Hadisələrin inkişaf axarı göstərir ki, qarşıdakı dövr ərzində Mərkəzi Asiyadan, o cümlədən Qazaxıstandan gələn, Azərbaycandan keçməklə müxtəlif bazarlara daha çox miqdarda məhsul ixracı gözlənilir.

Zəngəzur dəhlizinin açılması Mərkəzi Asiyadan daha çox məhsulun ixracına əlavə imkanlar yaradacaq. Prezident İlham Əliyev Qazaxıstandan olan həmkarı Kasım-Jomart Tokayevlə mətbuata birgə bəyanatında bu xüsusda qeyd edib ki, Zəngəzur dəhlizi layihəsi də böyük potensiala malikdir: “Azərbaycan ərazisində avtomobil və dəmir yolu əlaqəsi üzrə bütün işlər gələn ilin ortalarında başa çatdırılacaq. Ümid edirik ki, digər ölkələrin ərazisində də bütün bunlar analoji sürətlə həyata keçiriləcək və belə olan halda Zəngəzur dəhlizinin açılışı 2028-ci ilin sonuna qədər baş verə bilər”.

O da qeyd edilməlidir ki, hazırda Qazaxıstan da daxil olmaqla Mərkəzi Asiya ölkələri müxtəlif növ məhsulların Azərbaycan üzərindən ixracının artırılmasına xüsusi diqqət edirlər. Enerji məhsulları burada xüsusi çəkiyə malikdir. Tezliklə Mərkəzi Asiyanın istehsal etdiyi yaşıl enerjinin də Avropaya nəqlində yenə Azərbaycan tranzit məkan kimi həlledici mövqedə olacaq. Digər bir mühüm enerjidaşıyıcısı kimi Qazaxıstanın uran məhsullarının da Azərbaycan vasitəsilə dünya bazarlarına tədarükünün həyata keçirilməsi nəzərdə tutulur. Bununla bağlı Prezident Kasım-Jomart Tokayev Prezident İlham Əliyevlə mətbuata birgə bəyanatında bildirib: “Azərbaycan ərazisindən xarici bazarlara Qazaxıstanın uran məhsullarının tədarükü çərçivəsində böyük iş aparılır. Bununla bağlı Azərbaycanın hörmətli Prezidentinə bütün əsas təşəbbüs və layihələri dəstəklədiyinə görə minnətdarlığımı bildirmək istəyirəm”.

Xatırlatmaq lazım gəlir ki, hələ sovetlər dövründə Qazaxıstanın uran sənayesi SSRİ-nin nüvə hərbi-sənaye kompleksinin ayrılmaz hissəsi kimi mühüm rol oynayırdı. Sovet İttifaqı dağılandan sonra Qazaxıstan bu sahənin mülki müstəvidə inkişafını xüsusi diqqət mərkəzində saxladı, mühüm nailiyyətlərin müəllifinə çevrilməyi bacardı. Xüsusən də 1997-ci ildə dövlətə məxsus olan “Kazatomprom” nüvə şirkətinin yaradılması ilə uran sənayesi yeni yüksəliş mərhələsinə qədəm qoydu. Bu mühüm addım bütün dünyada nüvə enerjisinə marağın yenidən artması ilə üst-üstə düşdü və Qazaxıstan hökumətinə təbii uranın yerli istehsalını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirən milli nüvə sənayesinin inkişafı strategiyasını uğurla həyata keçirməyə imkan verdi. 2009-cu ildə Qazaxıstan qlobal uran bazarında 28 faizlik payla birinci yerə çıxaraq, Kanada və Avstraliyanı geridə qoydu, dünyanın aparıcı uran istehsalçısı statusunu qazandı. Sonrakı dövrdə bu status daha da möhkəmləndi. Hesablamalara əsasən, Qazaxıstan dünya üzrə çıxarıla bilən uran ehtiyatlarının 12 faizinə malikdir. Burada ümumi ehtiyatlar 1,4 milyon həcmində ton qiymətləndirilir. Bundan əlavə, Qazaxıstanın uran yataqlarının geoloji xüsusiyyətləri hasilatın daha ucuz başa gəlməsinə imkan verir. Qazaxıstan təbii uranla yanaşı, yanacaq dəstləri kimi yüksək əlavə dəyərli nüvə məhsullarının da istehsalına xüsusi diqqət edir.

Ölkədə istehsal olunan uran Çin, ABŞ, Cənubi Koreya, Avropa İttifaqı, Hindistan, Kanada və digər istiqamətlərə ixrac olunur. Amma son illərdə Qazaxıstan öz məhsullarının ixracında yeni tranzit istiqamətlərinə üstünlük verir və bu baxımdan Azərbaycan ərazisi mühüm strateji dəhliz kimi ön plana çıxır. Xüsusən də Azərbaycan ərazisindən keçən Orta Dəhliz Qazaxıstan üçün həm strateji, həm də iqtisadi cəhətdən ən əlverişli istiqamət hesab olunur. Qazaxıstanın uran məhsulları, xüsusilə də “Kazatomprom” tərəfindən istehsal edilən uran konsentratlarının bu dəhliz vasitəsilə daşınması çoxsaylı üstünlüklər qazandırır. Qeyd olunmalıdır ki, uran məhsulları əsas etibarı ilə Qazaxıstanın cənub bölgələrində – Çu-Sarısu və Sırdərya hövzələrindəki zavodlarda emal edilir. Buradan onların Aktau limanına daşınması, oradan Xəzər dənizi vasitəsilə Bakı limanına göndərilməsi, daha sonra isə dünya bazarlarına çıxarılması ən əlverişli marşrut kimi çıxış edir. Bu marşrut sayəsində Qazaxıstan məhsulları şimal istiqamətlərindən asılı vəziyyətə düşmür. Əvəzində, Azərbaycan Qazaxıstan üçün həm alternativ, həm də etibarlı enerji-logistika tərəfdaşına çevrilir. Onu da xüsusi vurğulamaq lazım gəlir ki, Avropa İttifaqı da Qazaxıstanın uran və uran məhsullarının məhz Azərbaycan üzərindən idxalında maraqlıdır.

Azərbaycanın təqdim etdiyi logistik xidmətlər və təhlükəsiz tranzit zəmanəti də prosesə öz töhfəsini verir. Uran məhsullarının daşınması xüsusi təhlükəsizlik tələbləri ilə müşayiət olunur, bu fonda Bakı limanında radioaktiv materialların saxlanması və nəzarəti üçün beynəlxalq standartlara cavab verən terminalların inşası böyük əhəmiyyət kəsb edir. Qazaxıstanın uran məhsullarının Azərbaycan üzərindən tədarükü təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan əhəmiyyətlidir. Bu marşrut Mərkəzi Asiya ölkələrinin Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində logistik inteqrasiyasını gücləndirir.

Bundan başqa, Avropa İttifaqı son illərdə enerji tədarükündə etibarlı və şaxələndirilmiş mənbələrə üstünlük verir. Bu baxımdan Qazaxıstan uranının Azərbaycan üzərindən Avropaya daşınması sözügedən qurum üçün alternativ enerji təminat marşrutu rolunu oynayır. Azərbaycan bu prosesdə enerji tranzit mərkəzindən enerji təhlükəsizliyi tərəfdaşına çevrilir. Bütün bunlar həm də Azərbaycan–Qazaxıstan əməkdaşlığının strateji dərinləşməsini özündə ehtiva edir. İki ölkə arasında bu əməkdaşlıq təkcə iqtisadi deyil, həm də siyasi strateji xarakter daşıyır. Azərbaycan və Qazaxıstan dövlət başçıları səviyyəsində qəbul olunan birgə bəyanatlarda Xəzər üzərindən enerji-logistika əlaqələrinin inkişafı prioritet kimi göstərilir. Bu, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində vahid nəqliyyat məkanı və birləşmiş enerji bazarı konsepsiyasına da tam uyğundur.

MTM Analitik Qrupu 

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:354
embedMənbə:https://xalqqazeti.az
archiveBu xəbər 22 Oktyabr 2025 12:19 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see434

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see327

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see325

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see304

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see298

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see284

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see282

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see272

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see253

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see237

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see232

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see215

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see214

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see205

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see199

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see195

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see191

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see191

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see186

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri