Azərbaycan nədən narahatdır?

Prezident İlham Əiyevin Naxçıvanda Azərbaycan Dövlət Televiziyasına müsahibəsindən bu nəticəyə gəlmək olar.

Prezident deyib: "Naxçıvanın spesifikası, coğrafiyası, Azərbaycanla, Azərbaycanın əsas hissəsi ilə coğrafi bağlantısının olmaması, əlbəttə ki, bu diyarın - muxtar respublikanın təhlükəsizliyinə daha böyük diqqət göstərməyimizə gətirib çıxardı və bu, daim belədir. Ona görə bu, birinci şərtdir" .

O deməkdir ki, Naxçıvan Azərbaycan-İran sərhəddində yerləşir və başqa sərhədyanı bölgələrə nisbətən təhlükəsizlik təhdidlərinə daha həssasdır. Çünki Naxçıvan MR-ın Azərbaycanın əsas ərazisi ilə birbaşa bağlantısı yoxdur. İran isə hazırda müharibə vəziyyətindədir; ərazisinə hücum var. Müharubənin əvvəlki fazasında İrandanNaxçıvan ərazisinə dron atılması faktı da yaddan çıxmayıb. Eyni zamanda Türkiyə-Pakistan-Səudiyyə Ərəbistanı müdafiə sazişinin - Məkkə anlaşmasının ardından Türkiyəni Azərbaycan vasitəsilə və Naxçıvan üzərindən təxribata çəkmək fikrinə düşən qüvvələr ola bilər. Bu da narahatlıq doğuran ehtimaldır.

İkinci bir təhdid sırf enerji Naxçıvanın təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələdir. Bu haqda artıq yazmışıq. Prezidentin müsahibəsində Naxçıvan istiqamətində ordunu gücləndirməklə bağlı bəyanatı təsadüfi deyil. Eyni dərəcədə Naxçıvanda enerji istehsalı layihələrinə xüsusi diqqət yetirməsi də buradan gəlir.

Prezident deyib: "Bu gün yerləşdiyimiz regionda əgər elektrik enerjisi ilə problemi olmayan nadir ölkələr varsa, Azərbaycan onların sırasında birincidir. Çünki bu və ya digər səbəblər üzündən bölgəmizdə enerji böhranı yaşanmaqdadır və bu böhran dərinləşə bilər. Həm bölgəmizdə gedən müharibələr, həm artan risklər, enerji daşıyıcılarının nəqli ilə bağlı nəqliyyat zəncirlərinin qırılması və digər amillər. İstisna edilmir ki, gələcəkdə yeni xoşagəlməz hadisələr baş verməsin. Ona görə burada Azərbaycanın xüsusi rolu danılmazdır. Biz elə etməliyik ki, Naxçıvanın davamlı və dayanıqlı enerji təminatı heç vaxt pozulmasın".

Bunlar sıradan fikirlər, cümlələr deyil, mümkün risklərin əvvəlcədən proqnozlaşdırılması və ona hazırlığın artırılması zərurətindən doğur. Prezident İlham Əliyevin isə yaxşı strateq olduğu heç kimdə (hətta rəqiblərində də), məncə, şübhə doğurmur. Prezident bu cür bəyanatları (ümumiyyətlə, heç bir bəyanatı) səbəbsiz verməz.

Bu mənada Prezidentin Naxçıvan Muxtar Respublikasının sosial-iqtisadi inkişfına 258 milyard manat məbləğində əlavə vəsait ayırması elə-belə sıradan bir qərar deyil. Prezidentin müsahibə boyu dəfələrlə Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı "vaxt itirmədən" bu məsələni həll etməyə çağırması da vəziyyətin ciddiyyətini xüsusi vurğulayır. Vaxtı uzadan, vaxt itkisinə səbəb olan isə Azərbaycan tərəfi deyil; Prezidentin də dediyi kimi, Azərbaycan qərar qəbul edir və dərhal icrasına başlayır. Qarşı tərəfə güclü təsir edilməsə, məsələnin həlli - dəhlizin açılması uzanacaq və yenə də qiymətli vaxt itiriləcək. Məhz ABŞ və Avropa İttifaqı Ermənistana daha fəal təsir göstərsə, bu məqsədlərə nail olmaq mümkündür. Eləcə də, başqa aktorlar. Çünki nəticədə bu layihə, bölgədə sülh, sabitlik və tərəfdaşlıq təkcə Azərbaycanın marağında deyil. Bu, qlobal səviyyəli məsələdir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı əsas məqamlardan biri də budur. Azərbaycan zamanın itirilməsindın, bölgədə vəziyyətin gərginliyindən, mümkün risklərdən, mühüm qərarların və zəruri addımların yubanmasından narahatdır. Bunlar təbii narahatlıqlardır.

Yazıçı-publisist, əməkdar jurnalist Bahəddin Həzi

Bahəddin Həzi,

Bizimyol.info