Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin BMT də çıxışı: İqlim, enerji və qlobal çağırışlar

25 sentyabr 2025-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev BMT Baş Assambleyasının 80-ci sessiyasında çıxış edərək, dünyanın qarşısında duran ən ciddi məsələlərdən biri – iqlim dəyişikliyi və enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı Azərbaycanın baxışlarını beynəlxalq ictimaiyyətlə bölüşdü. Dövlət başçısının nitqi həm milli siyasətin prioritetlərini, həm də qlobal əməkdaşlıq istiqamətlərini əhatə edərək, Azərbaycanın enerji sahəsində lider mövqeyini və iqlim gündəminə verdiyi töhfələri bir daha nümayiş etdirdi.

Azərbaycanın yaşıl enerji gündəliyi

Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonları “yaşıl enerji zonası” elan edilib. Burada günəş və külək elektrik stansiyalarının inşası sürətlə davam etdirilir. Bu yanaşma yalnız ölkənin enerji siyasətində deyil, həm də iqlim hədəflərinin reallaşdırılmasında strateji əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan 2030-cu ilə qədər bərpaolunan enerji istehsal gücünü əhəmiyyətli dərəcədə artırmağı planlaşdırır. Prezidentin sözlərinə görə, artıq beynəlxalq şirkətlərlə imzalanmış sazişlər əsasında 10 qiqavatdan çox yaşıl enerji layihələrinin icrası nəzərdə tutulub. Bu layihələr Azərbaycanın enerji ixracatında yeni mərhələ açacaq və ölkəni yalnız neft-qaz deyil, həm də bərpaolunan enerji təchizatçısına çevirəcək.

COP29 və Azərbaycanın qlobal missiyası

Dövlət başçısı çıxışında xüsusi olaraq xatırlatdı ki, Azərbaycan 2024-cü ildə qəbul edilmiş qərara əsasən 2026-cı ildə BMT-nin İqlim Dəyişikliyi üzrə Tərəflər Konfransına (COP29) ev sahibliyi edəcək. Bu fakt Azərbaycanın beynəlxalq iqlim gündəmində artan rolunu və qlobal etimadı göstərir.

Azərbaycanın COP29-a hazırlıq prosesi həm iqlim diplomatiyası, həm də regional əməkdaşlıq baxımından yeni imkanlar yaradır. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Azərbaycanın məqsədi yalnız milli maraqlar çərçivəsində deyil, həm də qlobal miqyasda ədalətli enerji keçidinə dəstək verməkdir.

Enerji təhlükəsizliyi və beynəlxalq əməkdaşlıq

Prezident nitqində enerji təhlükəsizliyi məsələsini də diqqət mərkəzinə gətirdi. Dünya bazarlarında qeyri-sabitlik, enerji resurslarının ədalətsiz bölüşdürülməsi və geosiyasi risklər ölkələrin davamlı inkişafını təhlükə altına qoyur. Azərbaycan isə özünün sabit ixrac siyasəti, çoxşaxəli enerji dəhlizləri və yeni bərpaolunan enerji layihələri ilə qlobal enerji təhlükəsizliyinə real töhfə verir.

Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi Avropanın enerji xəritəsində strateji rol oynayır. Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan hazırda təkcə qaz və neft deyil, yaxın illərdə yaşıl elektrik enerjisini də regional və beynəlxalq bazarlara ixrac edəcək. Bu, Azərbaycanın enerji təminatçısı rolunu daha da möhkəmləndirəcək.

Qlobal çağırışlara cavab: iqlim və inkişaf balansı

Prezident İlham Əliyev BMT tribunasından mühüm bir tezis irəli sürdü: iqlim dəyişikliyinə qarşı mübarizə qlobal inkişafdan ayrı düşünülməməlidir. İnkişaf etməkdə olan ölkələrin yaşıl keçid üçün maliyyə resurslarına çıxışı məhduddur. Buna görə də beynəlxalq ədalət tələb edir ki, iqlim fondu və texnologiya transferi mexanizmləri bütün dövlətlər üçün əlçatan olsun.

Azərbaycanın təcrübəsi göstərir ki, enerji gəlirlərinin səmərəli istifadəsi hesabına həm iqtisadi inkişaf, həm də ekoloji siyasət paralel şəkildə aparıla bilər. Bu model xüsusilə inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün nümunə xarakteri daşıyır.

Azərbaycanın qlobal mesajı

Prezident İlham Əliyevin BMT Baş Assambleyasındakı çıxışı bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan yalnız regional güc deyil, həm də qlobal miqyasda etibarlı tərəfdaşdır. Azərbaycanın təqdim etdiyi enerji və iqlim gündəliyi, COP29-a ev sahibliyi, yaşıl enerji zonalarının yaradılması həm milli, həm də beynəlxalq maraqlara xidmət edir.

Dövlət başçısının çağırışı aydındır: iqlim dəyişikliyinə qarşı mübarizə və enerji təhlükəsizliyi yalnız birgə səylərlə həll oluna bilər. Bu isə dövlətlərin əməkdaşlığını, qarşılıqlı etimadı və beynəlxalq hüquqa sadiqliyi tələb edir.

Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin BMT Baş Assambleyasında etdiyi çıxış iqlim, enerji və qlobal çağırışlar mövzusunda Azərbaycanın prinsipial mövqeyini ortaya qoydu. Azərbaycanın təqdim etdiyi model sübut edir ki, enerji təhlükəsizliyi, iqlim dəyişikliyi ilə mübarizə və dayanıqlı inkişaf bir-birini tamamlayan proseslərdir.

Azərbaycan bu istiqamətdə həm regional, həm də beynəlxalq səviyyədə məsuliyyətli aktor kimi çıxış edir və qlobal humanitar dəyərlərə sadiqliyini nümayiş etdirir.

Hüseyn Məsimov,
YAP Mirəsədulla Mirqasımov küçəsi 1 (KTM PHŞ) üzrə ƏPT sədri,

“Kliniki Tibbi Mərkəz” PHŞ-in baş həkimi