Azərbaycan Slovakiya: fəal siyasi dialoqdan çoxşaxəli işbirliyinə

Prezident İlham Əliyevin 8 dekabr tarixində Slovakiyaya rəsmi səfəri çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat iki ölkə arasında mövcud olan dostluq və strateji tərəfdaşlıq münasibətlərinin inkişafını nümayiş etdirir. Bəyanatda, həmçinin əməkdaşlığın enerji, müdafiə sənayesi, nəqliyyat və rəqəmsal infrastruktur sahələrində yeni perspektivlər yaratdığı qeyd olunur.

Slovakiya və Azərbaycan arasında əlaqələr, sözün əsl mənasında qarşılıqlı etimad və dostluq prinsiplərinə əsaslanır və iki ölkə arasında imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə bu münasibətləri yüksək səviyyəyə çatdırmışdır. Bu sənədin imzalanmasından sonra hər iki tərəfin müştərək işçi qrupları bütün sahələrdə aktiv şəkildə fəaliyyət göstərmiş, siyasi-iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlıq daha da dərinləşmişdir.
Energetika sahəsi bu əməkdaşlığın ənənəvi və eyni zamanda strateji istiqaməti olaraq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir və ilk dəfə ötən il Azərbaycan qazının Slovakiyaya çatdırılması həmin sahədə yeni mərhələnin başlanğıcını göstərmişdir. Hazırda Azərbaycan qazını almış ölkələrin sayı 14-ə çatmış, ümumi qaz ixracı 25 milyard kubmetr səviyyəsindədir və bunun yarısı Avropa ölkələrinə yönəldilir, bu isə regionda dövlətimizin lider mövqeyini təsdiqləyir. Yeni qaz yataqlarının işlənməsi nəticəsində Slovakiya və onun qonşuları üçün Azərbaycan qazının daha böyük həcmdə təminatı mümkün olacaqdır.
Dövlətimizin başçısı mətbuata bəyanatında müdafiə sənayesi sahəsində imkanları da qeyd etmişdir. Bu sahədə əməkdaşlığın əsas məqsədi sənayenin və texnologiyanın inkişaf etdirilməsidir. Həmin yanaşma yalnız texnoloji inkişafı dəstəkləmir, həm də regionda sülh və sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Azadlıq müharibəsində Qələbənin beşinci ildönümünə həsr olunmuş paradda Slovakiyanın Baş nazirinin müavini və müdafiə naziri dəvət olunmuş, bu jest iki ölkə arasındakı dostluğun və strateji tərəfdaşlığın mühüm göstəricisi kimi dəyərləndirilmişdir. Dövlətimizin başçısı mətbuata bəyanatında bildirib ki, biz bu sahədə əməkdaşlığı sənayenin inkişafı nöqteyi-nəzərindən görürük: “Biz müharibə aparmaq fikrində deyilik. Yəni, bizim üçün müharibələr artıq keçmişdə qalır və sadəcə olaraq, burada bir sinergiyanın yaradılması üçün Slovakiya texnologiyaları ilə Azərbaycan maliyyə imkanlarını birləşdirərək yeni məhsulların istehsalı dünya bazarları üçün də maraqlı ola bilər. Həm də ki, bu, texnoloji inkişafın da bir qolu olaraq bizə böyük faydalar verəcəkdir. Biz bu istiqamətdə konkret layihələr üzərində çalışırıq”.
Slovakiyanın güclü potensialı bu dost dövlətin regional nüfuzunu artırır və Azərbaycan tərəfindən hörmətlə qarşılanır. Azərbaycan isə Şərqlə Qərb arasında körpü rolunu oynayır və Orta Dəhliz layihəsində fəal iştirak edərək, Avropa və Orta Asiyanı birləşdirən ən etibarlı və təhlükəsiz nəqliyyat marşrutlarının inkişafına töhfə verir. Bu baxımdan, iki ölkə arasında nəqliyyat sahəsində perspektivlər xüsusi əhəmiyyət daşıyır və gələcək illərdə bu sahəyə əlavə vəsait ayrılması logistika imkanlarını daha da genişləndirərək Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərini strateji kontekstdə möhkəmləndirəcəkdir.
Energetika və rəqəmsal infrastruktur sahəsində də əməkdaşlıq perspektivləri genişdir. Dövlətimizin böyük enerji potensialı süni intellekt və data mərkəzləri üçün əsas üstünlük təşkil edir. Hazırda istifadə olunmayan 2 giqavat enerji potensialı növbəti beş il ərzində 8 giqavata çatdırılacaq, bu isə beynəlxalq data mərkəzləri üçün əlverişli mühit yaradır. Soyuq iqlim şəraiti və geniş enerji imkanları Azərbaycanın bu sahədə regional və qlobal tərəfdaşlar üçün cəlbedici potensialını ortaya qoyur. Slovakiya şirkətləri ilə bu istiqamətdə həyata keçiriləcək layihələr iki ölkə arasında texnoloji əməkdaşlığı daha da möhkəmləndirəcəkdir.
Dövlətlərarası hüquqi və institusional baza münasibətlərin davamlı inkişafını təmin edir. Slovakiyanın Bakıda səfirliyi 1 oktyabr 2019-cu ildə fəaliyyətə başlamış, Azərbaycanın həmin ölkədə səfirliyi isə 14 iyul 2023-cü ildə təsis olunmuşdur. İkitərəfli hüquqi bazaya 13 sənəd daxildir və iqtisadi əməkdaşlıq üzrə Birgə İşçi Qrupu bu münasibətlərin inkişafında mühüm rol oynayır.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin bu səfəri Azərbaycan-Slovakiya münasibətlərinin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsini təsdiqləyir və gələcək perspektivləri müəyyən edir. Energetika, müdafiə sənayesi, sənaye istehsalı, nəqliyyat və rəqəmsal infrastruktur sahələrində həyata keçirilən təşəbbüslər iki ölkəni daha yaxınlaşdırır, Hər iki ölkənin müstəqil xarici siyasəti və sənaye potensialı bu tərəfdaşlığa mühüm töhfə verir və regionun enerji və nəqliyyat xəritəsində strateji mövqeyi gücləndirir. Bu əməkdaşlıq həm regional sabitliyə, həm də iqtisadi və texnoloji inkişafın genişlənməsinə xidmət edir, gələcəkdə yeni layihələrin və təşəbbüslərin reallaşmasına geniş imkanlar yaradır.

Asif Əsgərov
Milli Məclisin deputatı