Azərbaycan Slovakiya münasibətlərinin inkişaf dinamikası: siyasi, iqtisadi və humanitar aspektlər

Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin formalaşması və inkişafı prosesində mühüm mərhələ Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab İlham Əliyevin Slovakiyaya rəsmi səfəri olmuşdur. Bu səfər iki ölkə arasında çoxşaxəli əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı siyasi etimadın möhkəmləndirilməsi və yeni əməkdaşlıq istiqamətlərinin müəyyən edilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.  Cənab Prezidentin səfəri bir tərəfdən yüksək səviyyəli siyasi dialoqun güclənməsinə xidmət etmiş, digər tərəfdən iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi üçün real mexanizmlər yaratmışdır.

Siyasi sahədə Prezident səfəri Azərbaycan və Slovakiya arasında strateji dialoqun inkişafına təkan vermişdir. Slovakiya Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində dəstəkləyən Avropa ölkələrindən biridir və bu mövqe iki ölkə arasındakı münasibətlərin siyasi bünövrəsini daha da möhkəmləndirir. Səfər zamanı aparılan müzakirələr Avropa İttifaqı–Azərbaycan münasibətləri fonunda yeni əməkdaşlıq platformalarının formalaşdırılması və regional təhlükəsizlik məsələlərində mövqelərin yaxınlaşdırılması üçün əlverişli şərait yaratmışdır. Parlamentlərarası işbirliyi, diplomatik məsləhətləşmələr və beynəlxalq qurumlar çərçivəsində qarşılıqlı dəstək siyasi əlaqələrin dayanıqlı inkişafını təmin edən əsas faktorlar kimi çıxış edir.

İqtisadi münasibətlər də Prezident səfərindən sonra daha aydın kontura malik olmuşdur. İkitərəfli müzakirələr enerji təhlükəsizliyi, alternativ nəqliyyat marşrutları, sənaye kooperasiyası və investisiya imkanları kimi strateji sahələrdə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsinə yönəlmişdir. Slovakiya Avropanın enerji təchizatı təhlükəsizliyində mühüm mövqeyə malikdir, Azərbaycan isə Cənub Qaz Dəhlizinin aparıcı tərəfdaşlarından biri kimi Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsinə mühüm töhfə verir. Bundan əlavə, Slovakiya şirkətlərinin Azərbaycanda texnologiya, tikinti və infrastruktur layihələri üzrə fəaliyyət imkanlarının genişləndirilməsi, qarşılıqlı ticarət dövriyyəsinin artırılması istiqamətində də müsbət addımlar atılmışdır.

Humanitar və mədəni əməkdaşlıq səfərin digər mühüm nəticələrindən biridir. Təhsil, mədəniyyət, elm və turizm sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün əldə edilən razılaşmalar iki ölkə xalqlarının yaxınlaşmasına xidmət edir. Tələbə mübadiləsi proqramlarının artırılması, elmi-tədqiqat layihələrinin birgə təşkili, mədəni tədbirlərin keçirilməsi humanitar əlaqələrin davamlı inkişafını təmin edən başlıca istiqamətlərdir. Bu sahədə əməkdaşlıq ölkələr arasında uzunmüddətli və sosial baxımdan əhəmiyyətli körpü rolunu oynayır.

Nəticə etibarilə, Cənab Prezidentin Slovakiyaya rəsmi səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin siyasi, iqtisadi və humanitar aspektlər üzrə yeni mərhələyə qədəm qoymasına səbəb olmuşdur. Bu səfər Azərbaycan–Slovakiya əməkdaşlığının genişlənməsi üçün möhkəm baza yaratmışdır. 

  Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan–Slovakiya münasibətləri artıq təkcə diplomatik əlaqələr çərçivəsində məhdudlaşmır, həm də siyasi sabitlik, iqtisadi tərəfdaşlıq və humanitar yaxınlaşma kimi daha geniş sahələri əhatə edir. Prezident səfərinin yaratdığı yeni imkanlar gələcəkdə qarşılıqlı investisiyaların artmasına, təhsil və mədəniyyət layihələrinin genişlənməsinə və iki ölkə arasında strateji əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə şərait yaradacaq.

Azərbaycan və Slovakiya arasında qurulan əlaqələr qarşılıqlı maraqlara, etimada və uzunmüddətli əməkdaşlıq potensialına əsaslanır və bu münasibətlərin gələcək inkişafı hər iki ölkə üçün mühüm üstünlüklər vəd edir.

Bu əməkdaşlığın dərinləşməsi həm Azərbaycan, həm də Slovakiya üçün regional və beynəlxalq müstəvidə yeni imkanlar açır. Hər iki ölkənin qarşılıqlı maraqları nəzərə alınaraq formalaşdırılan bu tərəfdaşlıq, Avropa–Qafqaz qarşılıqlı əlaqələrinin möhkəmlənməsinə də töhfə verir. Gələcəkdə imzalanacaq yeni sənədlər, birgə layihələr və institusional əməkdaşlıq mexanizmləri əlaqələrin daha sistemli və davamlı şəkildə inkişafını təmin edəcək.

 Azərbaycan–Slovakiya münasibətləri həm siyasi dialoqun güclənməsi, həm iqtisadi əlaqələrin şaxələnməsi, həm də humanitar sahədə yaxınlaşma ilə xarakterizə olunaraq, iki dövlət arasında strateji və qarşılıqlı faydaya əsaslanan uzunmüddətli əməkdaşlıq modelini formalaşdırır.

Rəhman Ağabalayev

YAP Qusar rayon təşkilatının fəal üzvü