Icma.az
close
up
RU
Azərbaycan Ukrayna münasibətlərinin təkamülü ANALİTİK

Azərbaycan Ukrayna münasibətlərinin təkamülü ANALİTİK

Sia Az saytından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində regional əməkdaşlığın uğurlu nümunələrindən biri hesab olunur. Hər iki ölkə keçmiş Sovet İttifaqı respublikaları olaraq oxşar tarixi təcrübəyə malikdir və müstəqillik əldə etdikdən sonra siyasi, iqtisadi və humanitar sahələrdə sıx əməkdaşlıq qurmuşdur. Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər tarixi köklərə, ortaq siyasi təcrübəyə və müasir dövrdə formalaşmış strateji maraqlara əsaslanan çoxşaxəli əməkdaşlıq modelidir. Bu əlaqələrin həm keçmişinə, həm də bugünkü vəziyyətinə nəzər saldıqda, onların davamlı inkişaf xətti aydın şəkildə görünür.

Tarixi əsaslar və keçmiş dövr

Azərbaycan və Ukrayna xalqları arasında əlaqələrin ilkin təməlləri hələ XX əsrin əvvəllərinə, hər iki ölkənin Sovet İttifaqı tərkibində olduğu dövrə gedib çıxır. Bu mərhələdə iqtisadi və mədəni əlaqələr əsasən mərkəzləşdirilmiş idarəetmə çərçivəsində qurulsa da, xalqlar arasında qarşılıqlı ünsiyyət və əməkdaşlıq müəyyən səviyyədə inkişaf etmişdi.

1991-ci ildə SSRİ-nin dağılması ilə hər iki ölkə müstəqillik əldə etdi və yeni geosiyasi şəraitdə münasibətlərini müstəqil şəkildə qurmağa başladı. 1992-ci ildə diplomatik əlaqələrin rəsmi şəkildə təsis olunması bu münasibətlərin başlanğıc nöqtəsi hesab olunur.

1990-cı illərdə hər iki ölkə oxşar problemlərlə üzləşmişdi: iqtisadi transformasiya, siyasi sabitliyin təmin olunması və ərazi bütövlüyü məsələləri. Bu baxımdan Azərbaycan və Ukrayna bir-birinin mövqelərini beynəlxalq arenada dəstəkləmişdir. Məsələn, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi və Krımın ilhaqı kimi məsələlərdə qarşılıqlı siyasi həmrəylik nümayiş etdirilmişdir.

Keçmişdən bu günə qədər siyasi əlaqələr ardıcıl şəkildə inkişaf edərək strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlmişdir. Azərbaycan və Ukrayna beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində sıx əməkdaşlıq edir. Bu təşkilatlar sırasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatı, ATƏT və GUAM xüsusi yer tutur.

İqtisadi əlaqələr

Keçmişdə iqtisadi əlaqələr əsasən sovet plan iqtisadiyyatı çərçivəsində qurulmuşdu. Müstəqillikdən sonra isə bu münasibətlər bazar iqtisadiyyatı prinsiplərinə uyğun şəkildə yenidən formalaşdırıldı. Bugünkü mərhələdə iqtisadi əməkdaşlıq aşağıdakı əsas istiqamətləri əhatə edir:

Azərbaycan Ukraynanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır. SOCAR Ukraynada yanacaq bazarında aktiv fəaliyyət göstərir və enerji təchizatının şaxələndirilməsinə töhfə verir. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi müxtəlif sahələri əhatə edir. Azərbaycan əsasən enerji məhsulları ixrac edir, Ukrayna isə kənd təsərrüfatı məhsulları, metallurgiya və sənaye malları ilə təmsil olunur. TRACECA layihəsi çərçivəsində əməkdaşlıq Avropa ilə Asiya arasında tranzit imkanlarının genişləndirilməsinə xidmət edir. Bu, hər iki ölkənin geostrateji mövqeyini gücləndirir.

Humanitar və mədəni əlaqələr

Humanitar sahə Azərbaycan-Ukrayna münasibətlərində xüsusi əhəmiyyət daşıyır və bu əlaqələrin “yumşaq güc” komponentini təşkil edir. Ukraynada yaşayan azərbaycanlı diasporu, eləcə də Azərbaycandakı ukraynalı icması xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın inkişafında mühüm rol oynayır. Keçmişdə olduğu kimi bu gün də tələbə mübadiləsi və ali təhsil sahəsində əməkdaşlıq davam edir. Bir çox azərbaycanlı tələbə Ukrayna universitetlərində təhsil alır və bu, elmi əlaqələrin möhkəmlənməsinə səbəb olur.

Mədəni tədbirlər, sərgilər və ədəbi gecələr iki xalq arasında mənəvi bağları gücləndirir. Taras Şevçenko və Nizami Gəncəvi kimi görkəmli şəxsiyyətlərin irsinə həsr olunmuş tədbirlər bu sahədə xüsusi yer tutur.

Müasir dövr və perspektivlər

Hazırkı mərhələdə Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər daha da dərinləşməkdədir. Regional təhlükəsizlik məsələləri, enerji marşrutlarının diversifikasiyası və yeni iqtisadi layihələr əməkdaşlığın əsas istiqamətləri olaraq qalır. Xüsusilə dəyişən geosiyasi şərait fonunda bu iki ölkənin bir-birinə olan ehtiyacı artır. Qarşılıqlı dəstək, strateji tərəfdaşlıq və ortaq maraqlar gələcək əməkdaşlığın əsasını təşkil edir.

Bu gün humanitar sahədə Azərbaycan-Ukrayna münasibətləri xüsusilə dinamikdir. Bu əlaqələr təhsil, mədəniyyət və diaspor fəaliyyəti vasitəsilə inkişaf edir. Ukraynada çoxsaylı azərbaycanlı diasporu yaşayır və onlar iki ölkə arasında mədəni körpü rolunu oynayır. Eyni zamanda Azərbaycanda da ukraynalı icması fəaliyyət göstərir.

Təhsil sahəsində tələbə mübadiləsi proqramları, universitetlər arasında əməkdaşlıq və elmi layihələr həyata keçirilir. Azərbaycanlı tələbələr Ukraynanın müxtəlif ali məktəblərində təhsil alır.

Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər çoxşaxəli və strateji xarakter daşıyır. Siyasi sahədə qarşılıqlı dəstək, iqtisadi sahədə enerji və ticarət əməkdaşlığı, humanitar sahədə isə mədəni və təhsil əlaqələri bu münasibətlərin əsas sütunlarını təşkil edir. Bu əməkdaşlıq gələcək münasibətlərin dərinləşəcəyi perspektivi yaradır, ölkələrimiz arasında regional və beynəlxalq mövqelərinin güclənməsinə xidmət edəcəyi şübhəsizdir.
Keçmişdən bu günə qədər təkamül yolu keçərək strateji səviyyəyə yüksəlmiş bu münasibətlər tarixi bağlılıqlar, siyasi həmrəylik, iqtisadi maraqlar və humanitar əlaqələr bu əməkdaşlığın möhkəm təməlini formalaşdırıb.

V.VƏLİLİ

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:207
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 25 Aprel 2026 14:38 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see294

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see294

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see290

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see271

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see269

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see263

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see262

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see241

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see226

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see214

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see213

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see213

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see211

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see209

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see207

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see201

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see197

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see189

Tuxel İspaniya mediasına sərt reaksiya verdi: “Siz özünüz qalmaqal yaradırsınız”

15 Noyabr 2026 02:17see182

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri