Azərbaycanda “COVİD əfvi” tətbiq oluna bilər DEPUTAT

Türkiyə parlamentində koronavirus pandemiyası (COVID) dövründə tətbiq edilən cəzaların bir qisminə əfv edilməsi ilə bağlı qanun layihəsi müzakirə edilir. “COVİD əfvi” kimi tanınan təşəbbüsün 50-55 min nəfəri əhatə edəcəyi bildirilir. Qeyd edək ki, dünyanın bir sıra ölkələrində pandemiya dövründə verilmiş inzibati cərimələrə, həmçinin digər cəzalalara yenidən baxılması artıq praktika halını alıb. Bəzi cərimələrin silinməsi, hətta ödənilmiş məbləğlərin qismən qaytarılması ilə bağlı qərarlar qəbul olunub. Bu xüsusda Azərbaycanda da mövcud beynəlxalq təcrübə və cəmiyyətin sosial rifahı nəzərə alınmaqla oxşar mexanizmlərin müzakirəyə çıxarılması məsələsi aktuallaşır.

Avtosfer.az-ın məlumatına görə, bu barədə "Modern.az"a açıqlamasında Milli Məclisin İnsan hüquqları komitəsinin üzvü Azər Allahverənov da bildirib ki, “COVİD əfvi” kimi tanınan mexanizmlər artıq bir sıra ölkələrdə tətbiq olunur. Onun sözlərinə görə, Rusiya, Gürcüstan, Sloveniya, Serbiya və digər ölkələrdə pandemiya dövründə verilmiş cərimələrə müxtəlif formalarda yenidən baxılması praktikasına rast gəlinir:

“Bu proses total əfv deyil, daha çox konkret situasiyalara əsaslanan fərdi və ya qismən tətbiq olunan addımlar şəklində reallaşıb. Maska taxmamaqdan tutmuş, təcrid qaydalarını pozmağa və ya kütləvi tədbirlər təşkil edən hüquqi şəxslərə qədər müxtəlif səbəblərlə verilmiş cərimələr ayrı-ayrılıqda qiymətləndirilib. Bəzi ölkələrdə bu cərimələrdən tam azadolunma və ya ödənilmiş məbləğlərin geri qaytarılması hallarına rast gəlinir. Türkiyədə də oxşar təşəbbüslər əvvəllər gündəmə gəlsə də, hazırkı paket bir qədər geniş kütləni təxminən 50-55 min şəxsi əhatə edir. Gürcüstanda iki minə yaxın insan cərimələrdən azad olunub, Rusiyada isə bu rəqəm bu və digər ölkələrdə müqayisədə daha yüksək olub. Avropa ölkələrində də pandemiya dövründə verilmiş inzibati qərarların sosial təsirləri nəzərə alınaraq müxtəlif yanaşmalar tətbiq edilib”.

Deputat vurğulayıb ki, Azərbaycanda həmin dövrdə cərimələr əsasən maska taxmamaq, toyların keçirilməsi, kütləvi tədbirlərə qadağaların pozulması və digər hallarla bağlı tətbiq edilirdi:

“Hətta bəzi hüquqi şəxslər də qaydaları pozduğuna görə məsuliyyətə cəlb olunub. Məsələnin Milli Məclisdə qaldırılması halında İnsan hüquqları komitəsinin üzvü olaraq beynəlxalq təcrübəyə istinad etməklə öz fikirlərimi söyləyə bilərəm. Bunun üçün mövzuya dair rəsmi müraciət daxil olması da vacib şərtlərdən biridir. Eyni zamanda nəzərə alınmalıdır ki, ölkədə karantin rejimi hüquqi olaraq hələ də qüvvədədir və müəyyən məhdudiyyətlər, xüsusilə quru sərhədlərində gediş-gəlişlə bağlı tətbiq olunmaqda davam edir. Məhdiyyətlər qaydaları şərtləndirir, bunlara əməl olunmadığı təqdirdə də inzibati məsuliyyət yaradan bir hal alır”.

A.Allahverənov onu da əlavə edib ki, bununla belə, sözügedən məsələ bilavasitə insanların sosial rifahı və maddi vəziyyəti ilə bağlıdır:

“İstənilən halda düşünürəm ki, məsələyə həmin aspektdən yanaşmaq və onun geniş müzakirəyə ehtiyacı olduğunu qeyd etmək lazımdır. Necə ki, Türkiyənin Milli Məclisində bu mövzu təklif kimi səsləndirilirsə, deməli, yenə də müzakirə olunması gərəkən bir məsələdir. Yəni təklifin səsləndirilməsi onun dərhal qəbul edilməsi demək deyil”.

Deputat, həmçinin digər aidiyyəti strukturların da bununla bağlı öz fikirlərini bildirməsinə diqqət çəkib:

“Biz insanların sosial rifahına nə qədər diqqət yetiririksə, onların təhlükəsizliyinə də eyni dərəcədə önəm veririk. Bu isə həmin təhlükəsizlik sisteminin elementlərindən biridir. Bütün məsələlər kompleks şəkildə nəzərdən keçirilməli, aidiyyəti strukturların rəyləri də nəzərə alınmaqla müəyyən qərarlar qəbul edilməlidir. Amma qeyd etdiyim kimi, bu total şəkildə deyil, daha çox situasiyaya və şərtlərə görə dəyişə bilən bir qərardır. Hər bir halda, “COVID əfvi”nin müzakirə olunması gərəkən bir məsələ olduğunu düşünürəm”, - deyə A.Allahverənov bildirib.