Azərbaycanda insanları depressiyaya salan SƏBƏBLƏR

Son illər Azərbaycanda psixoloji sağlamlıq məsələləri daha çox müzakirə olunmağa başlayıb.

Sosial-iqtisadi çətinliklər, artan həyat tempi və cəmiyyətdəki təzyiqlər bir çox insanın psixoloji durumuna mənfi təsir göstərir.

Azərbaycanda insanları ən çox nə depressiyaya salır? Depressiyadan qurtulmağın effektiv yolları hansılardır?

"Depressiyadan qurtulmaq üçün CBT, ACT və bir çox hallarda dərman müalicəsi kimi effektiv terapiya üsulları mövcuddur və onlara müraciət etmək lazımdır. Bununla yanaşı, insan gündəlik həyatda da daha aktiv olmağa çalışmalıdır. Ən azından, müntəzəm yürüyüş etmək, günəş şüası altında vaxt keçirmək, sosiallaşmaq, müxtəlif fəaliyyətlərə qoşulmaq və ən əsası öz düşüncə tərzi üzərində işləmək vacibdir". 

Bunu "Cebheinfo.az"-a açıqlamasında klinik psixoloq Fuad Əsəd deyib. 

O bildirib ki, Azərbaycanda insanlar bir çox səbəbdən dolayı depressiyaya düşürlər. Bu səbəblər bütün dünya üçün keçərlidir: "Amma müqayisə eləsək, Azərbaycanda ən sıx rast gəlinən problemləri ayrıca qeyd edə bilərik.

İlk növbədə iqtisadi və sosial təzyiq məsələsi ön plana çıxır. Xüsusilə gənclərin üzərində indiki dövrdə ciddi bir təzyiq var. Müasir dövrdə gənclər 20, bəzən  30 yaşa qədər təhsil alırlar, müxtəlif kurslara gedirlər, özlərini inkişaf etdirməklə məşğul olurlar. Bu isə o deməkdir ki, həmin dövrdə onlar ya ümumiyyətlə, işləmirlər, ya da stabil gəlir əldə etmirlər. Çünki bir çox iş kriteriyasını qarşılamaq üçün insanın illərlə özünü inkişaf etdirməsi tələb olunur və universiteti bitirər-bitirməz o fürsətlər hər kəs üçün əlçatan olmur.

Bu vəziyyət “ailəni dolandırmalıyam”, “insanlar məndən nəsə gözləyir” kimi düşüncələrlə birləşir. Ailə, qohum və cəmiyyət gözləntiləri, maddi qeyri-sabitlik, işsizlik, gəlirin ehtiyaclara çatmaması xüsusilə gəncləri depressiyaya sürükləyə bilir".

Son dövrlərdə ailələrdə artan boşanmalar və ya problemli evliliklər də mühüm faktorlar sırasındadır:

"Azərbaycanın fərqli cəhətlərindən danışarkən mütləq valideyn nəzarətinin həddən artıq çox olması mövzusuna toxunmaq lazımdır. Bizim cəmiyyətdə valideyn nəzarəti gənclərin və yeniyetmələrin üzərində çox güclüdür və bu, onların öz həyatlarını qurmasına, öz seçimlərini etməsinə mane olur. Bir çox hallarda gənclər ailələri ilə emosional yaxınlıq hiss etmirlər və bu emosional uzaqlıq da depressiyanın yaranmasına zəmin yaradır.

Digər ölkələrlə müqayisədə Azərbaycanda insanlar sosial mediadan daha çox özlərini göstərmək, nə qədər yaxşı yaşadıqlarını nümayiş etdirmək üçün istifadə edirlər. Bu isə insanlarda davamlı müqayisə aparmağa, özünü başqaları ilə ölçməyə və nəticədə depressiyaya düşməyə səbəb ola bilir.

Bütün bu problemlərdən əziyyət çəkən insanların psixoloqa müraciət etməsi vacibdir. Amma Azərbaycanda psixoloqa getmək hələ də bir tabu olaraq qalır. “Psixoloqa gedən dəlidir” və ya “Kişilər psixoloqa gedib ağlamaz” kimi düşüncələr insanları peşəkar yardımdan uzaq saxlayır. Nəticədə problem həll olunmur, əksinə, depressiyanın səviyyəsi getdikcə daha da artır.”

"Hansı yaş qrupu daha çox depressiyaya düşür?" sualına həmsöhbətimiz belə cavab verib:

“Yaş faktoruna gəldikdə, depressiya üçün kritik dövrlərdən biri 18–25 yaş aralığıdır. Bu mərhələdə insanlarda kimlik böhranı, gələcək qorxusu və qeyri-müəyyənlik hissi yaranır ki, bu da təşviş və depressiyaya səbəb ola bilir.

Ən riskli qrup isə 26–35 yaş aralığıdır. Bu dövrdə insanlar üzərlərində daha çox təzyiq hiss edirlər, “həyatım belə olmamalı idi” kimi düşüncələr yaranır və bəzən keçmiş seçimlərə görə peşmanlıq hissi ön plana çıxır".

Bundan əlavə, o qeyd edib ki, 40–45 yaş aralığı da xüsusi riskli dövr hesab olunur. Bu mərhələdə tükənmişlik hissi, “ömrüm artıq sona doğru gedir” kimi düşüncələr formalaşmağa başlayır və bu da depressiv əlamətlərin artmasına səbəb ola bilir. 

Sevinc 
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin