Icma.az
close
up
RU
Azərbaycanda orqan transplantasiyasında ilk: Mafiya hərəkətə keçə bilərmi?

Azərbaycanda orqan transplantasiyasında ilk: Mafiya hərəkətə keçə bilərmi?

Turkstan.az portalından verilən məlumata əsasən, Icma.az bildirir.

Ötən günlərdə Səhiyyə Nazirliyi Azərbaycanda ilk dəfə meyit donorun orqanlarının transplantasiya edildiyini açıqladı.

Kliniki Tibbi Mərkəzdə müalicə alan pasiyentə beyin ölümü diaqnozu qoyulub və onun orqanlarının transplantasiyasına ailəsi razılıq verib.

Meyit donordan götürülmüş qaraciyər hepatit B və hepatit D-yə görə qaraciyər sirrozundan əziyyət çəkən, canlı donoru olmayan 23 yaşlı Şərifova Mənzər Yaşar qızına köçürülüb. Gözün buynuz qişası isə iki resipiyentə transplantasiya edilib. Beləliklə, ölkəmizdə ilk meyit donordan üç nəfər şəfa tapıb.

Bu əməliyyatlar yalnız ölkəmizdə deyil, həmçinin Qafqaz regionunda ilk dəfə meyit donordan alınan orqan transplantasiyası kimi tarixə düşüb. Amma məsələnin nəzarətdə saxlanılmalı olan problemli tərəfləri də var.

Heç kimə sirr deyil ki, dünyada orqan alveri ilə məşğul olan qruplaşmalar mövcuddur. Bu konteksdən məsələyə yanaşanda suallar meydana çıxır. Meyit orqanlarının köçürülməsində hansı real risklər var? Vəsiyyət edən şəxsin məlumatlarının kiminsə əlinə keçməsi və həmin adama qarşı qəsd ehtimalı, orqan mafiyasının prosesə müdaxiləsi nə dərəcədə realdır? Bütün bu məsələlər mövcud qanunvericilikdə necə tənzimlənir?

Mövzu ilə bağlı Teleqraf-ın suallarına cavab verən Orqan Donorluğu və Transplantasiya üzrə Koordinasiya Mərkəzinin İdarə Heyətinin sədri, fəlsəfə doktoru, həkim-reanimatoloq Yeganə Abbasova bildirib ki, beyin ölümü diaqnozu qoyulduqdan sonra 12 və ya 24 saat gözləmək şərtdir.

Onun sözlərinə görə, insanda beyin ölümü onun birincili və ikincili zədələnməsi zamanı baş verir.

"Əgər birincili beyin zədələnməsi səbəbindən, məsələn, beyinə qansızma, beyin travması, meningitdən beyin ölümü gerçəkləşibsə, 12 saatdan sonra təkrar bütün testlər aparılır. Əgər ikincili səbəb - karfiopulmonar resussitasiyadan sonra baş verən anoksik beyin zədələnməsi zamanı, yəni hipokalemiya, hipotermiya kimi digər metobolik səbəblərdən beyin hüceyrələri oksigensiz qalıbsa və onlarda geridönməz dəyişikliklər baş veribsə, onda 24 saat gözlənilir. İkinci dəfə testlər aparılır", - deyə Y. Abbasova əlavə edib.

O, Azərbaycanda ilk dəfə meyit donor olan şəxsdə neçənci dərəcəli beyin ölümünün baş verdiyini açıqlaya bilmədiyini deyib:

“Bu, Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən məxfi saxlanılmalı məlumatdır. Amma onu deyə bilərəm ki, həmin şəxsdə 2 dəfə beyin ölümü təsdiq olunub. İkinci dəfə beyin ölümü təsdiq olunduqdan sonra ailə ilə danışıldı və onlardan razılıq alındı. Əlbəttə, ailəni düzgün istiqamətləndirmək, həqiqətən də, donor orqanların sırada olan xəstələrə köçürülməsini anlatmağın böyük əhəmiyyəti var".

Xatırladaq ki, Yeganə Abbasova bu yaxınlarda Teleqraf-a müsahibəsində ölkəmizdə bu il meyit orqan transplantasiyasının gerçəkləşəcəyinə inandığını demişdi.

"Bəli, mən buna inandığımı söyləmişdim. Şükürlər olsun ki, Azərbaycanda belə humanist, şəfqətli, böyükürəkli insanlar var. O insanların verdiyi qərarla gözləmə növbəsində olan şəxslərin evində sevinc zəngi çalındı. O şəxslərin uyğun donorları və ümidləri də yox idi. Təsəvvür edin ki, o ailələrə kimsə şad xəbər verdi ki: “Orqan var və uşağınız şəfa tapacaq. Bu, inanılmaz hissdir", - deyə o əlavə edib.

Y.Abbasova qətiyyətlə bildirib ki, meyit donor orqanlarının paylanılmasında heç bir əyrilik ola bilməz:

“Canlı donorlarda insan alverinə yol verilir, bu, bütün dünyada var. Amma meyit donor orqanlarının paylanılmasında bu, heç vaxt mümkün deyil. Çünki heç kimin nə vaxt öləcəyi bilinmir. Xəstə şəxs süni tənəffüs aparatına qoşulmasa, həmin an onun ürəyi çalışacaqmı, çalışmayacaqmı, orqanları hipoperfuzyona düşəcəkmi, bunu heç kəs öncədən bilə bilməz".

O bildirib ki, məhz bu səbəbdən beyin ölümü gerçəkləşəndən sonra orqanların paylanması tamamilə qanuni şəkildə və aşkarlıq şəraitində baş tutur.

"Gözləmə siyahısında olan insanlar vahid informasiya sistemindədir. Burada, ümumiyyətlə, insan faktoru yoxdur, elektron sistemdir. Elektron sistem özü seçim edir: qan qrupuna və digər analizlərə uyğun olan ilk beş xəstə seçilir. Daha sonra həmin xəstələrin həkimlərinə xəbər verilir. Həmin an hansı gələ bilirsə və hansını həmin an əməliyyat edə bilirlərsə, o xəstə çağırılır", - deyə Y.Abbasova vurğulayıb.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:263
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 26 Fevral 2025 17:24 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri