Icma.az
close
up
RU
Azərbaycandan İrana təyyarəsi ilə qaçan pilot geri qaytarıldı...

Azərbaycandan İrana təyyarəsi ilə qaçan pilot geri qaytarıldı...

Axar.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

1976-cı ildə Sovetlər Birliyi ilə İran arasında az qala müharibəyə səbəb olacaq hadisə baş verir. Azərbaycandan Amerika ilə münasibətləri çox yaxşı olan İrana (İranda şah rejimi 1979-cu ildə devrilib – red.) təyyarə ilə qaçış həyata keçirilir. Kiçik An-2 təyyarəsi ilə Zabratdan Lənkəran şəhərinə sərnişin və poçt bağlamaları gətirən pilot Valentin Zasimov sentyabrın 23-də təyyarədə daha sərnişin olmadığı anı gözləyir və Xəzər dənizi üzərindən alçaq hündürlükdə uçaraq, Sovet-İran sərhədindən 50 kilometr cənubda yerləşən Əhər şəhərinə çatır.

İran polisləri onu həbs edən zaman o, Amerika Birləşmiş Ştatlarının Tehranda yerləşən səfirliyindən siyası sığınacaq istəyir. Əlbəttə, Amerika dərhal buna reaksiya verir və ona viza verməyə razı olur.

Zasimov siyasi sığınacaq istəməsinə səbəb isə hansısa intizam tənbehinə görə silahlı qüvvələrdən xaric edilməsini və rütbəsinin aşağı salınmasını göstərir.

Beynəlxalq aləmdə öz gücünü göstərmək və qaçağı nümayişkaranə şəkildə geri qaytarmaq üçün SSRİ İrana misli görünməmiş təzyiqlərə başlayır. Tehran Zasimovu təhvil verməkdən imtina etsə, Moskva pul və silahla İranda yerləşən kürd separatçılarına və İran müxalifətçilərinə dəstək verəcəyini bəyan edir.

Sovet-İran sərhədi qaynar nöqtəyə çevrilmək təhlükəsi ilə üzləşir: SSRİ sərhəddə 180 min hərbçini - 19 motoatıcı, tank və hava desant diviziyasını, 4000-dən çox tankı, 500 qırıcısını və 150 strateji bombardmançı təyyarəsini hazır vəziyyətə gətirir.

Tehrana sərfəli olan 3 milyard dollarlıq müqavilə dayandırılır. İran təkcə SSRİ-dən idxal edilən sənaye avadanlıqlarını deyil, həm də metal və quru meyvə bazarını itirmək təhlükəsi ilə üzləşir. Köhnə poçt təyyarəsi və pilot buna dəyərdimi?

İran rəhbərliyi milli təhlükəsizliyi riskə atmamaq qərarına gəlir və 1976-cı il oktyabrın 25-də Valentin Zasimovu ekstradisiya edir. Heç bir hərbi-siyasi sirr daşımayan pilot Amerikanı da maraqlandırmırdı.

Amerikanın Tehrandakı səfirliyi siyasi sığınacaq üçün heç bir müraciət almadıqlarını bildirir.

İranlılar bəzi reputasiya itkilərinə məruz qalsalar da, Sovet İttifaqı ilə münasibətlərini ciddi şəkildə möhkəmləndirirlər. İrana sovet traktorlarının, yüngül zirehli maşınların və “Strela-2” hava hücumundan müdafiə sisteminin tədarükünə dair yarım milyard dollarlıq müqavilə imzalanır, həmçinin təyyarə parkının yenilənməsi və iranlı mütəxəssislərin SSRİ-də hazırlanması barədə razılığa gəlirlər.

Geri qaytarılan Zosimovu ölüm cəzası gözləyirdi, lakin məhkəmə pilotun xidmətlərini və onun hərbçi yoldaşlarının izahatını nəzərə alır. Nəticədə Valentin Zasımov Cinayət Məcəlləsinin 64-cü maddəsi ilə 12 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilir.

O, 1985-ci ildə vaxtından üç il əvvəl azad edilir. Valentin Zasimov 1995-ci ildə vəfat edib.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:226
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 25 İyun 2025 07:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see316

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see307

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see302

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see302

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see299

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see290

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see287

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see281

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see281

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see255

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see254

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see249

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see247

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see246

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see241

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see236

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see234

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see234

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see230

Hesablama Palatasından inflyasiya ilə bağlı proqnoz: Bahalaşma davam edəcək

14 Noyabr 2026 13:59see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri