Azərbaycanın dövlətçilik salnaməsində tarixi dönüş nöqtəsi ŞƏRH

Xalqların və dövlətlərin tarixində elə taleyüklü məqamlar olur ki, həmin dövrlərdə baş verən siyasi, hərbi, iqtisadi və mənəvi böhranlar onların gələcək taleyini müəyyənləşdirir. Belə çətin və sınaqlı dövrlərdə dövlətlərin qarşısında “olum, ya ölüm” seçimi dayanır. Azərbaycan xalqı da öz müstəqilliyi, dövlətçiliyi və milli varlığını qorumaq uğrunda bu cür ağır sınaqlardan keçmiş xalqlardan biridir.

1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaradılması ilə Şərqdə və bütün türk-islam dünyasında ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi müsəlman dövləti quruldu. Lakin mürəkkəb beynəlxalq və regional şərait nəticəsində bu müstəqillik uzunömürlü olmadı və Azərbaycan cəmi 23 ay sonra, 1920-ci ildə bolşevik işğalına məruz qalaraq Sovet imperiyasının tərkibinə daxil edildi.

Bununla belə, xalqımızın azadlıq və istiqlal arzusu heç vaxt sönmədi. Nəhayət, 1991-ci il oktyabrın 18-də Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini yenidən bərpa etdi. Lakin müstəqilliyin ilk illəri ölkəmiz üçün olduqca ağır və mürəkkəb keçdi. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımız işğal olundu, minlərlə vətəndaşımız şəhid və qaçqın düşdü. Digər tərəfdən isə ölkədə siyasi qeyri-sabitlik, hakimiyyət böhranı, iqtisadi tənəzzül və separatçılıq meylləri dövlətimizin mövcudluğunu ciddi təhlükə altına salmışdı.

Həmin dövrdə Azərbaycan parçalanmaq, vətəndaş qarşıdurmasına sürüklənmək və dövlət müstəqilliyini itirmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı. Ölkədə hakimiyyət boşluğu hökm sürür, müxtəlif qüvvələr tərəfindən etnik və siyasi zəmində qarşıdurmalar yaradılırdı.

Belə bir ağır şəraitdə xalqın ümid yeri görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyev oldu. O zaman Naxçıvan Muxtar Respublikasının Ali Məclisinin sədri olan Heydər Əliyev blokada şəraitində yaşayan Naxçıvanda sabitliyi təmin etmiş, sosial-iqtisadi inkişafın əsaslarını yaratmışdı. Azərbaycan xalqı ölkənin xilası naminə onun yenidən böyük siyasətə qayıtmasını arzulayırdı.

1992-ci il oktyabrın 16-da Azərbaycanın 91 nəfər tanınmış ziyalısı – alimlər, müəllimlər, jurnalistlər, hüquqşünaslar və digər ictimai xadimlər Heydər Əliyevə müraciət edərək onu yeni siyasi hərəkatın lideri olmağa çağırdılar. Xalqın çağırışına cavab verən Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə Yeni Azərbaycan Partiyası yaradıldı. 1992-ci il noyabrın 21-də Naxçıvanda keçirilən təsis konfransında partiyanın əsası qoyuldu və Heydər Əliyev onun sədri seçildi.

1993-cü ilin iyun hadisələri zamanı ölkədə yaranmış dərin siyasi böhran Azərbaycanın gələcəyini sual altına qoymuşdu. Xalqın təkidli tələbi ilə Heydər Əliyev Bakıya dəvət olundu və iyunun 15-də Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin sədri seçildi. Məhz bu tarix sonralar Azərbaycan xalqının taleyində dönüş nöqtəsi kimi qiymətləndirildi.

Ulu Öndər böyük məsuliyyət və qətiyyət nümayiş etdirərək ölkədə sabitliyi bərpa etdi, vətəndaş müharibəsi təhlükəsinin qarşısını aldı, dövlətçiliyin əsaslarını möhkəmləndirdi və Azərbaycanın parçalanmaq təhlükəsindən xilas olmasına nail oldu. Bununla da müasir Azərbaycan dövlətinin inkişaf mərhələsinin əsası qoyuldu.

Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən uzaqgörən siyasət nəticəsində ölkədə siyasi sabitlik təmin edildi, iqtisadi islahatlara başlanıldı, milli-mənəvi dəyərlərimizin qorunması və inkişafı istiqamətində mühüm addımlar atıldı. 1994-cü ildə imzalanmış “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın enerji strategiyasının təməlini qoydu və ölkəmizin beynəlxalq aləmdə mövqeyini daha da gücləndirdi. Neft gəlirləri iqtisadi inkişafın və insan kapitalının formalaşmasının əsas mənbələrindən birinə çevrildi.

Azərbaycan xalqının yaddaşında xüsusi yer tutan bu tarixi hadisənin əhəmiyyəti nəzərə alınaraq, Milli Məclisin qərarı ilə 1997-ci ildən etibarən 15 İyun tarixi “Milli Qurtuluş Günü” kimi qeyd olunmağa başlandı.

Ulu Öndərin ən mühüm xidmətlərindən biri də müstəqil Azərbaycanın gələcəyini düşünərək siyasi kursun davamlılığını təmin etməsi oldu. Bu gün Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Heydər Əliyev ideyaları əsasında uğurla inkişaf edir, beynəlxalq nüfuzu yüksəlir, milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə edir və müstəqil siyasət yürüdür.

Xüsusilə son illərdə əldə olunan tarixi nailiyyətlər, dövlətimizin güclənməsi, ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpa olunması Milli Qurtuluş ideyalarının real nəticəsi kimi qiymətləndirilir.

Bu gün hər bir Azərbaycan vətəndaşının üzərinə düşən əsas vəzifə müstəqilliyimizi qorumaq, dövlətçiliyimizi möhkəmləndirmək və gələcək nəsillərə daha güclü Azərbaycan miras qoymaqdır.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin dediyi kimi: “Dövlətimizin qorunub saxlanılması azadlığımızın, müstəqilliyimizin qorunub saxlanılması deməkdir, qurtuluş deməkdir.”

Gəlin bu müdrik fikri rəhbər tutaraq dövlətimizin müstəqilliyini daim uca tutaq, onun inkişafı naminə birlik və həmrəylik nümayiş etdirək. Çünki müstəqillik xalqımızın ən böyük tarixi sərvəti və gələcəyimizin ən möhkəm təminatıdır.

İlham Quliyev

YAP Yasamal rayon “Neftqazelmitədqiqatlayihə” İnstitutu üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini