Azərbaycanın regional liderliyi və yeni geosiyasi reallıqlar

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Səudiyyə Ərəbistanının “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına verdiyi müsahibə təkcə regional deyil, həm də beynəlxalq miqyasda diqqət çəkən mühüm siyasi hadisə oldu. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər Cənubi Qafqazda yaranmış yeni reallıqları təsdiqləməklə yanaşı, Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasını və regionda lider mövqeyini də aydın şəkildə nümayiş etdirdi.

Prezident İlham Əliyev müsahibədə 2020-ci ildə Azərbaycanın qazandığı tarixi Zəfərin əhəmiyyətini bir daha xatırladaraq bildirdi ki, məhz bu qələbə Ermənistanla uzun illər davam edən müharibəyə son qoydu. Vaşinqtonda Prezident Trampın iştirakı ilə paraflanmış sənəd münaqişə dövrünü yekunlaşdırdı və Ermənistan-Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələnin əsasını qoydu. Ən vacib məqam ondan ibarətdir ki, sülh razılaşmasının formal imzası Ermənistan konstitusiyasında dəyişikliklər edildikdən sonra mümkün olacaq. Yəni, rəsmi İrəvan öz qanunvericiliyindən Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə qarşı iddiaları tam şəkildə çıxarmalıdır. Bu, həm regionda dayanıqlı sülhün, həm də qarşılıqlı etimad mühitinin bərqərar olması üçün əsas şərtdir. ATƏT-in Minsk qrupu, faktiki olaraq, fəaliyyətini dayandırdı. 30 il ərzində münaqişənin həllində heç bir real nəticə əldə etməyən bu qurum Azərbaycanın qətiyyətli siyasəti nəticəsində tarixə qovuşdu. Bununla da beynəlxalq hüquqa əsaslanan yeni format yaradıldı və Cənubi Qafqazda sülhün təşəbbüskarı rolunu məhz Azərbaycan öz üzərinə götürdü.

Müsahibədə geniş yer verilən məsələlərdən biri də Zəngəzur dəhlizi oldu. Prezident İlham Əliyev qeyd etdi ki, bu layihə yalnız Azərbaycanın Naxçıvanla quru əlaqəsini təmin etmir, eyni zamanda Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində mühüm tranzit imkanları yaradır. “Tramp marşrutu” və Araz dəhlizi kimi alternativ yollar isə Azərbaycanın regional və qlobal nəqliyyat şəbəkəsində strateji mövqeyini daha da gücləndirir. Əslində, bu dəhlizlər bütün region ölkələri üçün qazanclı əməkdaşlıq platformasıdır. Ermənistan da daxil olmaqla heç kim bu layihədən itirmir, əksinə, iqtisadi inteqrasiya və yeni ticarət imkanları əldə edir.

Müsahibədə Azərbaycan qazının artıq 10-dan çox ölkəyə ixrac olunması, xüsusilə Avropa İttifaqının enerji təhlükəsizliyində ölkəmizin artan rolu da ön plana çəkildi. Azərbaycan yalnız enerji təchizatçısı deyil, həm də yeni bazarlara çıxışı təmin edən etibarlı tərəfdaş kimi mövqeyini möhkəmləndirir. Bu gün Azərbaycanın resursları həm Avropa, həm Yaxın Şərq, həm də Mərkəzi Asiya regionunda enerji sabitliyinə xidmət edir.

Prezident İlham Əliyev müsahibəsində Azərbaycanın tolerantlıq modelinə də xüsusi diqqət ayırdı. Müxtəlif dini və etnik qrupların birgə yaşadığı, şiə və sünnilərin eyni məsciddə ibadət etdiyi, digər dinlərin nümayəndələrinin də özlərini təhlükəsiz hiss etdikləri bir mühitin mövcudluğu Azərbaycanın dünyaya təqdim etdiyi mühüm dəyərdir.

Bununla yanaşı, Azərbaycan türk dünyasının birliyinə verdiyi töhfələrlə də seçilir. Türk Dövlətləri Təşkilatında fəal rol oynayan ölkəmiz həm ikitərəfli münasibətlərin möhkəmlənməsinə, həm də təşkilatın beynəlxalq nüfuzunun artmasına xidmət edir. Prezidentin “Biz birlikdə güclüyük!” çağırışı türk dünyasının gələcək inteqrasiyasının ideoloji əsasına çevrilib.

Prezident İlham Əliyevin “Əl-Ərəbiyyə” telekanalına müsahibəsi göstərdi ki, Azərbaycan artıq təkcə öz ərazi bütövlüyünü təmin etmiş dövlət deyil, həm də regionun geosiyasi arxitekturasını formalaşdıran lider ölkədir. Sülh təşəbbüsləri, strateji nəqliyyat və enerji layihələri, multikultural dəyərlər və türk dünyası ilə həmrəylik – bütün bunlar Azərbaycanın qlobal miqyasda artan nüfuzunun əsas sütunlarını təşkil edir.

Namiq Əhmədov,

YAP Xəzər rayon təşkilatının sədri