Azərbaycanın sülh modelinə yüksək qiymət Zayed mükafatı

Pərvanə SULTANOVA
[email protected]

Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin (BƏƏ) nüfuzlu Şeyx Zayed Fondu tərəfindən elan edilən 2026-cı il üçün "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı"nın qalibləri arasında Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev də yer alır. Cənab Prezident bu mötəbər mükafata sülhpərvər və möhtəşəm sülh quruculuğu xidmətlərinə görə layiq görülüb. Dövlət başçısı Qafqazda onilliklər ərzində davam edən münaqişəyə və humanitar əzablara son qoyduğuna və "Azərbaycan Respublikası və Ermənistan Respublikası arasında sülhün və dövlətlərarası münasibətlərin təsis edilməsi haqqında Saziş"in paraflanmasına nail olduğuna görə bu ali mükafatla təltif olunub.

Bu gün Azərbaycan regionda sülhün, sabitliyin bərqərar olmasında mühüm rol oynayır. 44 günlük Vətən müharibəsi, bir günlük antiterror əməliyyatı ilə öz ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa edən Azərbaycan regionda yeni geosiyasi reallıqlar yaratdı, eyni zamanda, sülh təşəbbüsləri, sülh istiqamətində addımları, səyləri ilə bölgənin inkişafı, əməkdaşlığın qurulmasının memarı oldu. Bununla da müharibədə qalib dövlət olan Azərbaycan həm də sülhü qazandı.

Prezidentin qətiyyətli və prinsipial siyasəti nəticəsində Ermənistanı revanşizmə və regionu yeni qarşıdurmaya sürükləyən cəhdlərin də qarşısı alındı. Nəhayət, 2025-ci ilin avqustunda Vaşinqtonda Azərbaycanın bütün səyləri, təşəbbüsləri mühüm diplomatik nəticə ilə yekunlaşdı, məsələyə nöqtə qoyuldu, regionda sülh bərqərar oldu.

Bakı hazırda qeyd edilən istiqamətdə praktik addımlarını davam etdirir. BƏƏ-nin Şeyx Zayed Fondunun qərarı onu nümayiş etdirdi ki, Azərbaycan dünyada sülhyaradan, qlobal əməkdaşlığı, dialoqu təşviq edən dövlət kimi qəbul edilir.

Onu da qeyd edək ki, Şeyx Zayed Fondu BƏƏ-nin banisi Şeyx Zayed bin Sultan Əl Nəhyanın irsini yaşatmaq üçün təsis edilib. Fondun əsas missiyası humanizm, dözümlülük, ətraf mühitin qorunması və xalqlararası sülhün təşviqidir. "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı" dünyada sülh, həmrəylik və dinc-yanaşı yaşama prinsiplərini təşviq edən şəxslərə və qurumlara verilən nüfuzlu beynəlxalq mükafatdır.

Bu günlərdə Prezident İlham Əliyev Müsəlman Ağsaqqalları Şurasının baş katibi Məhəmməd Əbdülsalamı, "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı"nın münsiflər heyətinin üzvləri - Avropa İttifaqı Şurasının sabiq Prezidenti Şarl Mişeli və Afrika İttifaqı Komissiyasının sabiq sədri Musa Fakini qəbul edib. Onlar 2026-cı il üzrə "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı"nın Azərbaycan və Ermənistan arasında sülhün əldə edilməsi ilə bağlı göstərdiyi səylərə görə Prezident İlham Əliyevə təqdim olunacağını bildirərək, dövlət başçısını bu il fevralın 4-də Əbu-Dabidə mükafatın təntənəli təqdimat mərasiminə dəvət ediblər. Qeyd ediblər ki, "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı"nın münsiflər heyətinin üzvlərinin ötən il dünya üzrə bütün sülh modellərinin araşdırılmasından sonra Azərbaycan ilə Ermənistan arasında sülh müqaviləsinin modelinin münaqişə və müharibə olan digər bölgələrdə də tətbiqi üçün gözəl nümunə olması barədə qərar qəbul ediblər.

Dövlət başçısı öz növbəsində bildirib ki, sülh bütün regiona sabitlik və firavanlıq gətirəcək: "Son qanlı döyüşlərdən sülhə gedən yol iki il zaman apardı. Əziyyətə və qurbanlara baxmayaraq, biz sülhün birdəfəlik bərqərar olunması üçün güclü siyasi iradə nümayiş etdirdik və artıq bunun bəhrəsini görürük".

Prezident bildirib ki, cəmi beş ildir sülh şəraitində yaşayırıq, son aylar sülh artıq ticarət sahəsi də daxil olmaqla, praktik müstəviyə keçib. Dövlət başçısı bu xüsusda 2025-ci il avqustun 8-də Vaşinqton görüşündə sülh gündəliyi ilə bağlı əldə olunmuş razılaşmaların tarixi əhəmiyyətini vurğulayıb, ABŞ Prezidenti Donald Trampın səylərini yüksək qiymətləndirib.

Milli Məclisin deputatı Arzuxan Əlizadə "525"ə deyib ki, Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı"na layiq görülməsi dövlət başçısının təkcə regionda deyil, qlobal miqyasda yürütdüyü çoxvektorlu və sülhə əsaslanan siyasətin təntənəsini və onun nəticələrini nümayiş etdirir.

O bildirib ki, bu, kifayət qədər nüfuzlu bir mükafatdır. "Zayed İnsan Qardaşlığı Mükafatı" Müsəlman Ağsaqqalları Şurasının sədri, Əl-Əzhər Şərifin şeyxi, böyük imam Əhməd Məhəmməd Əhməd Əl Tayyib və mərhum Roma Papası Fransisk tərəfindən imzalanmış sənəd əsasında təsis olunub. BƏƏ-nin qurucusu, sabiq Prezidenti Şeyx Zayed bin Sultan Al Nəhyanın humanitar irsini, dəyərlərini təşviq edir: "Prezidentin bu mükafata layiq görülməsi olduqca qürurvericidir. Xüsusilə qeyd olunur ki, mükafat Prezidentə Azərbaycan və Ermənistan arasında, bütövlükdə regionda dayanıqlı sülhə, sabitliyə nail olunması istiqamətində atdığı addımlara görə verilir. Məlumdur ki, 5 il bundan əvvəl böyük Zəfərlə başa çatmış İkinci Qarabağ müharibəsindən sonra Azərbaycan sülh təşəbbüsü ilə çıxış etdi, sülh sazişi layihəsini irəli sürdü. Bunun əsasında da 5 ildən bir qədər artıqdır ki, proses uğurla davam edir, təbii ki, Ermənistan tərəfinin qeyri-konstruktiv addımlarına görə bu proses uzanıb. Amma artıq ötən il avqustun 8-də Vaşinqtonda üçtərəfli razılaşma imzalandı, sülh sazişi layihəsi paraflandı, gözlənilir ki, bu ilin sonuna qədər yekun sülh sazişi də imzalansın. Bu sazişin imzalanmasında, Azərbaycanla Ermənistan arasında münaqişənin bitməsində, regionda nəhayət dayanıqlı sülhə nail olunmasında Prezident İlham Əliyevin xidmətləri əvəzolunmazdır. Bu kontekstdə də mükafat Azərbaycan Prezidentinə təqdim olunacaq".

Milli Məclisin deputatı Ceyhun Məmmədov "525"ə bildirib ki, Prezidentin bu mükafata layiq görülməsinin çox ciddi səbəbləri var. Dövlət başçısı sülh quruculuğu istiqamətində dünyanın diqqətini öz üzərinə çəkən liderdir: "Bu gün bölgəmizdə sürətlə sülh quruculuğu prosesi gedir. Bu prosesdə biz bir neçə vacib məqamı qeyd edə bilərik. Prezidentin vurğuladığı kimi, bölgəmizdə sülhün qurucusu, sülhə töhfə verən ölkə məhz Azərbaycandır. Yəni bu işlər Azərbaycanın rəhbərliyi ilə aparılır. Cənab Prezident bölgəmizə sülhün gəlməsi üçün ardıcıl və sistemli tədbirlər həyata keçirir və bunlardan biri dediyimiz istiqamətdə görülən işlərdir. Əlbəttə ki, bütün bunlar, yəni Prezidentin sülh prosesinə töhfələri nəzərə alınaraq dövlət başçısı belə bir mükafata layiq görüldü. Hesab edirəm ki, bu mükafat Prezidentə olan etimad, onun sülh təşəbbüslərinə, Azərbaycan və Ermənistan sülh prosesində gördüyü işə verilən qiymətdir. Bu, eyni zamanda ölkəmizin nüfuzunun, Prezidentə olan yüksək etimadın göstəricisidir. Bu mükafata dünya tərəfindən Prezidentin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi kimi baxmaq lazımdır".

Deputat əlavə edib ki, beynəlxalq ictimaiyyət Azərbaycanın atdığı addımları təqdir edir, dəstəkləyir: "Bu, olduqca vacid və önəmli mahiyyət daşıyan məsələdir. Mükafat ölkəmizin, Prezidentin qlobal miqyasda nüfuzunun artmasının göstəricisidir".