“Bağçalarda uşaqların qida rasionu balanslı və yaşlarına uyğun olmalıdır” Ekspert

Bağçalarda uşaqların qidalanması onların fiziki inkişafı, sağlamlığı və gələcək qida vərdişlərinin formalaşması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Mövzu ilə bağlı Redaktor.az-a açıqlama verən qida mütəxəssisi, "Refresh Group" MMC adlı qida təhlükəsizliyi üzrə konsaltinq xidmətləri göstərən şirkətin baş icraçı direktoru Seymur Qafarov bildirdi ki, menyu balanslı, müxtəlif və uşaqların yaş xüsusiyyətlərinə uyğun şəkildə tərtib edilməlidir:

"Qida rasionu həm gündəlik enerji, vitamin və mineral tələbatını ödəməli, həm də gigiyena və təhlükəsizlik standartlarına tam cavab verməlidir. Uşaqların gündəlik rasionunda zülal (ət, balıq, yumurta, paxlalılar), karbohidrat (taxıllar, çörək, makaron), sağlam yağlar (bitki yağları, süd məhsulları) və lif (tərəvəz, meyvə) mütləq yer almalıdır. Məktəbəqədər yaş dövründə uşaqların yüksək enerjiyə ehtiyacı olduğundan, onların gündəlik enerjisinin təxminən 50 faizi sağlam yağ mənbələrindən təmin edilməlidir. Menyuda kalsium (süd məhsulları), dəmir (ət, paxlalılar) və C vitamini (təzə meyvə-tərəvəz) kimi əsas qida maddələri də nəzərə alınmalıdır. Həftəlik menyular hazırlanarkən eyni yeməklərin təkrarlanmasından qaçmaq, uşaqlara müxtəlif dad və teksturaları tanıtmaq tövsiyə olunur".

Onun sözlərinə görə, bağçalarda səhər yeməyi adətən süd məhsulları (qatıq, pendir), yumurta, tam taxıllı çörək və meyvələrdən ibarət olur:

"Ara yeməklərdə mövsümi meyvələr, qoz-fındıq (allergiya riski nəzərə alınmaqla), təbii şirələr və ya kompot verilməlidir. Nahar vaxtı menyuda ət və ya balıq yeməyi, tərəvəz qarniri, şorba və taxıl məhsulları yer almalıdır. Uşaqlar bağçada axşama qədər qalırsa, şam yeməyi yüngül qidalardan kəsmik, tərəvəz salatı və ya sıyıqdan ibarət olmalıdır. Tərbiyəçilər uşaqlara sağlam qidalanmanın faydalarını sadə və anlaşılan şəkildə izah etməlidirlər. Məsələn, “yarmalar sizi güclü edir”, “kök gözləriniz üçün faydalıdır” kimi ifadələr uşaqlarda maraq yaradır. Yeməklərin hazırlanması və saxlanması sanitar normalara uyğun aparılmalı, allergen məhsullar barədə valideynlərə öncədən məlumat verilməlidir".

Müsahibimiz əlavə etdi ki, Azərbaycanda bağçalarda qidalanma prosesi “103” və “171” saylı normativ sənədlərlə tənzimlənir:

"Dövlət bağçalarında menyular bu qaydalara əsasən hazırlanır, lakin ekspertlərin fikrincə, bəzi özəl bağçalarda nəzarət mexanizmi yetərincə güclü deyil. Menyular həftəlik təsdiqlənir və bütün uşaqlar üçün eyni standartlara uyğun tətbiq olunur. Bağçalarda uşaqların qida rasionu yalnız doyurucu deyil, həm də təlim-tərbiyəvi xarakter daşımalıdır. Uşaqlar təkcə sağlam qidalanmamalı, həm də düzgün qida vərdişlərini öyrənməlidirlər".

Nuriyyə NATİQQIZI