Bakı Limanı Orta Dəhlizin ötürücü meydanına çevrilib

“Dəniz qapısı”nda bu il 100 min konteyner yükləndi

Son zamanlar Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanının ümumi yükaşırma nəticələrində davamlı artım müşahidə edilir. Təkcə onu qeyd etmək kifayətdir ki, Ələt qəsəbəsində müasir kompleksin istifadəyə verildiyi 2018-ci ildə Bakı Limanı vasitəsilə 3 milyon 787 min ton yük aşırılmışdısa, cari ilin yanvar-noyabr aylarında bu rəqəm 7 milyon 547 min tona yüksəlib. İlin sonuna qədər isə ümumi yükaşırma göstəricisinin 8 milyon tona çatacağı gözlənilir.

Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanının direktoru Eldar Salahovun məlumatına görə, yüklərin, təxminən, 38-40 faizi Çindən gələn idxal və tranzit yüklərdir. Xüsusən də son zamanlar Çin istehsalı olan avtomobillərin və ehtiyat hissələrinin daşınmasında yüksək artım müşahidə edilir. Bununla yanaşı, İsveçrə, Türkiyə, Qazaxıstan, Özbəkistan və Gürcüstan kimi ənənəvi ticarət tərəfdaşları ilə də yükdaşıma sahəsində əməkdaşlıq getdikcə genişlənir.

Hesabat dövründə Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanında konteyner aşırma göstəricisi ilk dəfə olaraq 100 min TEU səviyyəsinə çatıb. Müqayisə üçün qeyd edək ki, 2020-ci ildə liman vasitəsilə 40 min 395 TEU konteyner daşınmışdısa, ötən il həmin göstərici 76 min 775-ə çatıb ki, bu da 1,9 dəfə və ya 90 faiz artım deməkdir. Cari ilin 11 ayında 100 min TEU həddinin aşılması isə limanın konteyner əməliyyatlarının səmərəliliyini göstərir və növbəti il üçün daha yüksək proqnozlara əsas yaradır. İlin yekununda bu rəqəmin 104–105 min TEU-ya çatması gözlənilir. Bu isə ötən illə müqayisədə, təxminən, 40 faiz artım deməkdir.

Bu göstəricilər isə Bakı Limanının regionun ən etibarlı logistik qovşaqlarından olduğunu bir daha təsdiq etməklə yanaşı, Azərbaycanın logistik sisteminin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu göstərir. Qurumdan verilən məlumata əsasən, yükaşırma göstəricilərinin artması Azərbaycanın Şərqlə Qərb arasında strateji logistik marşrut kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir. “Bakı Limanında “yaşıl” və rəqəmsal logistik həllərin tətbiqi və Orta Dəhliz üzrə inteqrasiyanın dərinləşməsi daha böyük yük həcmləri, daha geniş ticarət əlaqələri və ölkə iqtisadiyyatına daha irihəcmli əlavə dəyər vəd edir”, – deyə məlumatda vurğulanıb.

Heç şübhəsiz, bütün bu nailiyyətlər ölkə Prezidenti İlham Əliyevin 25 fevral 2025-ci il tarixli Fərmanı ilə Bakı Limanının “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC-yə birləşdirilməsi nəticəsində formalaşan vahid nəqliyyat idarəetmə sisteminin səmərəliliyinin göstəricisidir. Belə ki, dəniz limanı və dəmir yolu əməliyyatlarının inteqrasiyası yükaşırma proseslərinin sürətlənməsinə və logistik marşrutların optimallaşdırılmasına imkan yaradıb. Bakı Limanında bir sıra qurumların və ekspeditor şirkətlərinin birgə işlədiyi Vahid Keçid Mərkəzinin fəaliyyəti də limanda əməliyyatların daha çevik icrasına və yükaşırma göstəricilərinin davamlı artmasına dəstək verir. Görülən işlərin nəticəsi olaraq limanın yükaşırmalarında rekord göstərici əldə olunub.

Qeyd edək ki, Bakı Limanı regionun və Orta Dəhlizin (Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu) əsas qovşaqlarından biri kimi ticarət və logistika xəritəsində xüsusi strateji mövqe tutur. Qlobal tədarük zəncirlərinin yenidən formalaşdığı bir dövrdə Orta Dəhliz Asiyadan Avropaya və əks istiqamətə ən təhlükəsiz, rahat, çevik və qısa tranzit marşrutu kimi əhəmiyyətini daha da artırıb. Bakı Limanı infrastruktur imkanları, texniki göstəriciləri və təcrübəli mütəxəssisləri sayəsində regionun logistikasının inkişafına böyük töhfə verir, regionda “Yaşıl Liman” sertifikatına sahib ilk liman kimi əməliyyatları beynəlxalq ekoloji tələblərə uyğun təşkil edərək Orta Dəhliz üzrə daşımaların dayanıqlığını təmin edir.

Yeri gəlmişkən, son zamanlar Azərbaycanın tranzit rolunun getdikcə möhkəmlənməsi, yeni logistik əməkdaşlıqlar və modern infrastruktur nəticəsində yük əməliyyatları xeyli sürətlənib. Təkcə onu qeyd etmək kifayətdir ki, 2025-ci ilin 11 ayında “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC Orta Dəhliz üzrə 350 blok-qatar qəbul edib. Bu isə 2024-cü ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 34 faiz çoxdur.

XQ