Icma.az
close
up
RU
Bakı metrosunda yeni gedişhaqqı üsulu

Bakı metrosunda yeni gedişhaqqı üsulu

525.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Bakı metrosunda gedişhaqqının sərnişinin qət etdiyi məsafəyə görə ödənilməsi metodunun tətbiqi nəzərdə tutulub. Bu barədə "Bakı Metropoliteni" QSC-nin Maliyyə departamentinin rəisi Kamal Hüseynli deyib. O bildirib ki, hazırda vahid tarif modeli tətbiq olunsa da, analitik qiymətləndirmələr davam etdirilir: "Məsafə, zona və sərnişin seqmentlərinə əsaslanan diferensial tarif modelləri üzərində aparılan təhlillər gələcəkdə daha balanslı və iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmış tarif mexanizminin formalaşdırılmasına imkan verə bilər".

Məsafəyə əsaslanan tarif sistemi sərnişinin mindiyi və düşdüyü stansiyalar arasındakı məsafəyə uyğun olaraq gedişhaqqının hesablanmasını nəzərdə tutur. Yəni qısa məsafə qət edən sərnişin daha az, uzun məsafə qət edən isə daha çox ödəniş edir.

Ekspertlərin fikrincə, metroda gedişhaqqının sərnişinin qət etdiyi məsafəyə görə ödənilməsi daha ədalətli və iqtisadi cəhətdən əsaslandırılmış modeldir. Amma bu sistemin uğurlu tətbiqi üçün güclü texnoloji baza, sosial balans və effektiv kommunikasiya zəruridir.

Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Eldəniz Cəfərov deyir ki, sözügedən model, yəni tariflərin differensiallaşdırılması Avropa ölkələrində illərdir ki, tətbiq olunur. Sözügedən modelə əsasən sərnişin neçə stansiya və ya neçə kilometr yol qət edirsə, ödəniş də buna uyğun hesablanır. Qısa məsafə qət edən sərnişin minimal ödəniş edir. Yəni 2-3 stansiya üçün daha aşağı tarif tətbiq olunur. Məsafə artdıqca gedişhaqqı da artır. Bu zaman mərkəzi ərazilərdə hərəkət edən sərnişinlə daha uzaq məsafəyə gedən sərnişinin ödədiyi məbləğ arasında fərq yaranır. Adətən mərkəzdə yaşayanlar şəhərin kənar ərazilərində yaşayanlarla müqayisədə daha az ödəniş edirlər: "Əksər dünya ölkələrində metroda gedişhaqqının hesablanması şəhərin ölçüsünə, nəqliyyat şəbəkəsinin quruluşuna və sosial siyasətə uyğun olaraq fərqli modellərlə tənzimlənir. Əsas məqsəd həm ədalətli ödəniş mexanizmi yaratmaq, həm də sosial balansı qorumaqdır. Bu model xüsusilə Yaponiya, Cənubi Koreya və Sinqapur kimi ölkələrdə tətbiq olunur. Sərnişin metroya daxil olarkən və çıxarkən kartını oxudur, sistem avtomatik olaraq neçə kilometr və ya neçə stansiya yol getdiyini hesablayır. Hesablamadan sonra ödənişi buna uyğun çıxır. Bu yanaşma "az gedən az, çox gedən çox ödəsin" prinsipinə əsaslanır".

Onun sözlərinə görə, əksər Avropa ölkələrində zona üzrə tarif modeli tətbiq edilir. London, Paris, Berlin kimi şəhərlərdə metro şəbəkəsi bir neçə zonaya bölünür. Sərnişinin keçdiyi zonaların sayına görə gedişhaqqı müəyyən edilir: "Mərkəzi zonalarda qiymətlər daha ucuz, şəhərin kənar ərazilərinə doğru isə daha yüksək olur. Bu sistem həm şəhərdaxili hərəkəti tənzimləyir, həm də uzun məsafəli xətlərin maliyyə yükünü balanslaşdırmağa imkan verir".

Nəqliyyat məsələləri üzrə ekspert Elməddin Muradlı hesab edir ki, Bakı metrosunda gedişhaqqının sərnişinin qət etdiyi məsafəyə görə ödənilməsi modelinə keçid sərnişinlər üçün sərfəli olacaq. Amma bu sistemi qurmaq elə də asan deyil: "Bu sistemə keçid üçün bütün stansiyalarda terminallar olmalıdır. Məsələn, sərnişin kartını turniketə yaxınlaşdıranda avtomatik ondan 60 qəpik çıxılır. Stansiyadan çıxanda sərnişin yenə də kartı oxutduracaq ki, getdiyi məsafəyə görə gedişhaqqı çıxılsın. Az məsafə qət edən sərnişindən məsələn, 30-40 qəpik çıxılacaq, yerdə qalanı karta qayıdacaq. Bu sistemin qurulması asan iş deyil. Hazırda ciddi təhlillər aparılır, araşdırmalar gedir. Bu, metro üçün ilk olsa da, ümumilikdə artıq dəmir yollarında tətbiq edilir və həmin zaman ciddi narazılıq olmadı. Əksinə, belə tarifdən faydalananlar çoxdur. Sadəcə, burada elə bir addım atmaq lazımdır ki, bütün yük sərnişinlərin 50 faizdən çoxunun üzərində qalmasın. Yeni model üzərində ciddi şəkildə düşünmək lazımdır".

E.Muradlının sözlərinə görə,  differensial qiymət siyasəti artıq dəmir yollarında tətbiq olunur: "Əvvəllər standart tarif bir manat idi. Bir dayanacaq gedənlə 15 dayanacaq məsafə qət edən eyni məbləğ ödəyirdi. Sonra differensial qiymət siyasəti müəyyənləşdirildi. Bu gün bəzi sərnişinlər 40, 50 qəpik, başqaları 1 manat və ya daha çox ödəyir. İndi uzaq məsafələrə səfərlər fərqli formada hesablanır".

İqtisadçı ekspert Razi Abasbəyli hesab edir ki, bu metod şəhərin kənar ərazilərində yaşayan və gündəlik uzun məsafə qət etməli olan vətəndaşlar üçün xərclər arta bilər. Bu halda güzəştlər, aylıq limitlər və ya abunə kartları kimi kompensasiya mexanizmləri nəzərdə tutulmalıdır: "İqtisadi baxımdan səmərəli olan hər qərar avtomatik olaraq sosial baxımdan optimal olmur. Ona görə də məsafəyə əsaslanan tarif tətbiq edilərkən gəlir səviyyəsi aşağı olan əhali qrupları üçün kompensasiya mexanizmləri mütləqdir. Əgər məsafəyə görə tarif tətbiq olunursa, mütləq aylıq gediş limitləri, abunə kartları və sosial güzəştlər nəzərdə tutulmalıdır. Əks halda, şəhər kənarında yaşayan vətəndaşlar üçün nəqliyyat xərcləri artacaq. Məsafəyə görə gedişhaqqı modeli sosial balans qorunduğu halda sərnişinlər üçün faydalı ola bilər".

Sevinc QARAYEVA

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:313
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 16 Yanvar 2026 10:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see364

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see341

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see330

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see275

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see274

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see252

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see239

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see239

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see234

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see234

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see224

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see222

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see218

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see208

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see207

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see207

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see190

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see188

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see187

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri