Bakı şəhəri zəlzələ təhlükəsinə qarşı yüksək səviyyədə hazırlıqlı olmalıdır

"Azərbaycan ərazisi geoloji baxımdan Alp-Himalay seysmik qurşağında yerləşir və bu səbəbdən ölkə ərazisi zəlzələ riski yüksək olan regionlar sırasında yer alır. Tarixi mənbələr və müasir seysmoloji tədqiqatlar göstərir ki, ölkə ərazisində zaman-zaman dağıdıcı zəlzələlər baş verib. Bu isə təbii fəlakət risklərinin hələ də aktual problem olaraq qaldığını göstərir".
Bu fikirləri Newscenter.az-a ADPU-nun tarix və coğrafiya fakültəsinin məzunu Anar Salehoğlu İstanbulda bu günlərdə baş verən güclü zəlzələdən sonra regionumuzda da seysmik aktivliyin artma ehtimalından danışarkən səsləndirib. O bildirib ki, paytaxt Bakı şəhəri həm əhali sıxlığı, həm də iqtisadi əhəmiyyət baxımından zəlzələyə qarşı xüsusi hazırlıq tələb edən zonadır:
"Azərbaycan ərazisində seysmik aktivlik yüksəkdir və bu, ölkənin müxtəlif bölgələrində fərqli intensivlikdə zəlzələlərin baş verməsinə səbəb olur. Statistik göstəricilərə əsasən 2023-cü ildə ölkə ərazisində 6200-dən çox seysmik hadisə qeydə alınıb. Onlardan əksəriyyəti zəif və hiss olunmayan zəlzələlər olub. Ancaq bütün bunları gözardı etmək olmaz. Gələcək dövrlərdə baş verə biləcək mümkün təhlükələrə hazırlıqlı olmağımız vacibdir".

Anar Salehoğlunun sözlərinə görə, əhalini narahat edən ən əsas məqam isə paytaxt Bakının zəlzələyə qarşı dözümlülüyü məsələsidir:
"Abşeron yarımadasında yerləşən Bakıda seysmik aktivlik orta səviyyədədir. Lakin şəhərin böyük ölçüdə urbanizasiyası və əhali sıxlığı riskləri artırır. Azərbaycan ərazisində zəlzələ risk zonaları Seysmik Risk Xəritəsi (2020) əsasında təsnif olunur. Bakı şəhəri bu xəritəyə görə 8-9 ballıq seysmik təsir zonasına daxildir.
1999-cu ildən etibarən qəbul edilən Azərbaycan Respublikasının Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsi və sonrakı illərdə tətbiq edilən DBN (dövlət tikinti normaları) sənədləri yeni binaların zəlzələyə davamlı tikilməsini tələb edir. Bu qaydaya uyğun tikilən binalarda risklər azdır. Ancaq qayda pozuntuları əsasında ərsəyə gələn yeni binaların dözümlülüyü məsələsi şübhəli olaraq qalır. Sovet dövründə tikilmiş çoxmənzilli binaların da böyük hissəsi müasir seysmik standartlara cavab vermir. Bu isə potensial zəlzələ halında ciddi dağıntı riski yaradır. Ən əsas məsələlərdən biri də vətəndaşların maarifləndirməsidir. Bu məsələ ilə müxtəlif qurumlar məşğul olurlar. Fövqəladə Hallar Nazirliyi mütəmadi olaraq maarifləndirmə tədbirləri həyata keçirir. Məktəblərdə və ictimai müəssisələrdə təlimlər aparılsa, geniş əhali təbəqəsi üçün bu tədbirlər qeyri-kafi hesab oluna bilər".
O deyib ki, Azərbaycanın seysmik aktiv zonada yerləşməsi ölkə üçün potensial təhlükə yaratmaqda davam edir:
"Bakı şəhəri isə bu təhlükəyə qarşı daha yüksək səviyyədə hazırlıqlı olmalıdır. Bunun üçün köhnə tikililərin seysmik ekspertizası keçirilməli və gücləndirilməsi təmin edilməlidir. Yeni tikililərdə seysmik dayanıqlılıq standartlarına tam riayət olunmalıdır. Əhali arasında maarifləndirmə işləri genişləndirilməli, fövqəladə hallarda davranış qaydaları tədris olunmalıdır".
Süleyman