Bakıda mənzil əlçatmaz olur: Qiymət artımının səbəbləri

Son dövrlərdə Bakıda mənzil bazarında müşahidə olunan qiymət artımları şəhər sakinlərinin və alıcıların diqqət mərkəzindədir. Xüsusilə bəzi ərazilərdə qiymətlərin kəskin şəkildə yüksəlməsi ev sahibi olmaq arzusunda olanlar üçün əlavə çətinliklər yaradır.

Mövzu ilə bağlı Ölkə.Az-a danışan əmlak məsələləri üzrə ekspert Elnur Azadov bildirib ki, 2021-ci ildən başlayaraq daşınmaz əmlakın qiymətində stabil artım müşahidə olunur: “Ən çox artım 2022 və 2023-cü ilə təsadüf olunur. 2023-cü ilin dekabr ayında ipotekalar dayanandan sonra qiymət artımı nisbətən dayandı. 2024-cü ildə ümumi il boyu qiymət artımı 10-11 faizə şamil olundu. 2025-ci ildə də təxminən o qədər də artım müşahidə olunmağı proqnoz olunur. Yəni əvvəlki illərdən fərqli olaraq 2022-2023-ci illərdə orta hesabla ilin nəticəsinə görə ən azı 15 faiz artım müşahidə olunurdu. İnşaat materiallarının bahalaşması fonunda tikinti şirkətləri qiymətləri artırmağa başladılar. Sonradan tətbiq edilən yeni inşaat normativləri tikinti şirkətlərinə qarşı oldu. Eyni zamanda son 3-4 ildir ki, tikinti sektorunda sərəncamların verilməsi azalıb. Bu baxımdan qiymət artır”.

Azərbaycan Qiymətləndiricilər Cəmiyyətinin (AQC) İdarə Heyətinin yeni sədri Vüqar Oruc da Ölkə.Az-a bildirib ki, qiymət artımı artıq son üç ildə ardıcıl bir tendensiyaya çevrilib və bu artım mövcud dövrdə davam etməkdədir: “Həm fərdi yaşayış evlərində, həm torpaq sahələrində, həm mənzillərdə biz bunun şahidi oluruq. Bu bahalaşmanın bir çox səbəbləri var. Həm də tələb və təklif qanunu ilə bağlıdır. Ölkə xaricində yaşayan soydaşlarımız, həm sahibkarlar, hətta müəyyən yığıma malik olan vətəndaşlarımız öz azad pul kütləsini daşınmaz əmlaka yatırırlar.

Daşınmaz əmlak sahəsi yeganə sahədir ki, gəlirlər stabildir və eyni zamanda az risklidir. Çünki bu, hər hansı bir biznes sahəsi deyil ki, uğursuzluğa düçar olsun, risklərin sayı artsın. Ortalama 5-20 faiz daşınmaz əmlakın qiymətində artımın şahidi oluruq. 

Eyni zamanda tikintinin başa gəlmə xərcləri, sahibkarın mənfəəti, işçi qüvvəsinin qiyməti, bunlar hamısı qiymətlərə təsir göstərən amillərdir”.

V.Orucun sözlərinə görə, insanlar Bakının mərkəzində mənzil əldə edə bilmirlər: “Onlar fərdi yaşayış evlərinə üz tuturlar. Bu da Bakı ətrafı qəsəbələrdə daha çox təklif olunur. Həmin evlər mənzilə nisbətən ucuzdur. 

Bakının mərkəzində Nəriman Nərimanov, Nəsimi, Xətai rayonlarında digər rayonlara nisbətən daha çox aktivlik nümayiş olunur. Bu da infrastrukturun həmin ərazilərdə son dövrlər daha çox inkişaf etməsi ilə bağlıdır. 2040-cı ilin baş planında belə bir müddəa da var ki, əsas mərkəzin yanında alt mərkəzlərinin yaranması və şəhərin sərhədlərinin getdikcə kənarlara nüfuz etməsidir. Belə olduğu halda təbii ki, qiymətlərin bahalaşması mərkəzdən mərkəzə yaxın ərazilərə transfer edir. Bu da dediyim rayonlarda qiymətlərin artımına ciddi təsir göstərir. Bundan əlavə, yeni metro tikintiləri, təbii ki, metroların planlaşdırıldığı ərazilərdə qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olacaq. Eyni zamanda, yeni tramvay xətlərinin və digər nəqliyyat vasitələrinin salınması da qiymətə təsir göstərəcək. Qiymətlərin həmin ərazilərdə indikindən daha çox yüksək olacağı şübhəsizdir. Yaxın dövr üçün 2025-ci ildə qiymət artımı proqnozlaşdırmışıq. Ümumi olaraq ortalama 15-20 faiz qiymətlərin artımı gözlənilir. 2015-2025-ci il arasında qiymət artımı təqribən 80-100 faizdir”.

Həmidə İbrahimova