Bakıda torpaq niyə bahalaşır?

Bakıda torpaq bazarında bahalaşma sürətlənib. 2026-cı ilin iyulunda paytaxtda torpağın median qiyməti aylıq 4% artaraq 1 sot üçün 16 371,5 manata çatıb. 2025-ci ilin dekabrı ilə müqayisədə isə artım 22,8%-ə yüksəlib.

Azpost.info bildirir ki, ekspertlər qiymət artımını əsasən məhdud təklif, yay aylarında fərdi ev və bağ sahələrinə tələbin yüksəlməsi, həmçinin Bakının Baş Planı çərçivəsində gözlənilən infrastruktur dəyişiklikləri ilə əlaqələndirirlər.

Torpaq niyə sürətlə bahalaşır?

Azərbaycan Qiymətləndiricilər Palatasının (AQP) 2026-cı ilin iyul ayı üzrə bazar məlumatlarına görə, Bakıda torpağın median qiyməti 16 371,5 manat/sot təşkil edib.

Torpağın bahalaşmasının əsas səbəblərindən biri onun məhdud resurs olmasıdır. Mənzil və digər tikililər yeni layihələr hesabına artırıla bilsə də, xüsusilə şəhərin mərkəzində və mərkəzə yaxın ərazilərdə boş torpaq sahələrinin sayı məhduddur.

Bu isə tələb yüksəldikcə qiymətlərin daha sürətlə artmasına səbəb olur.

Yay aylarında tələb artır

Torpaq bazarında mövsümi faktor da özünü göstərir. Yay aylarında vətəndaşların bağ evlərinə, fərdi yaşayış evlərinə və şəhərətrafı ərazilərdə torpaq almağa marağı artır. Xüsusilə Mərdəkan, Şüvəlan, Bilgəh kimi bağ massivlərində torpağa tələbin yüksək olması qiymətləri yuxarı çəkən amillərdən biridir.

Eyni zamanda şəhərin kənar ərazilərində torpaq almaq fərdi ev tikmək istəyənlər üçün mənzil almağa alternativ olaraq qalır.

Baş Plan torpaq bazarını necə dəyişir?

Bakının Baş Planı da torpaq bazarındakı gözləntilərə təsir göstərən əsas amillərdəndir.

Paytaxtın müxtəlif hissələrində yolların, parkların, ictimai məkanların və yeni yaşayış-kommersiya obyektlərinin yaradılması ilə bağlı planlar müəyyən ərazilərdə torpağın gələcək potensialını artırır.

İnvestor üçün torpağın dəyəri yalnız onun bugünkü istifadəsi ilə müəyyənləşmir. Ərazidə gələcəkdə yolun, nəqliyyat qovşağının və ya kommersiya obyektlərinin yaradılması həmin sahənin qiymətini əhəmiyyətli dərəcədə dəyişə bilər.

Bu səbəbdən bəzi ərazilərdə torpaq artıq yalnız ev tikmək üçün sahə deyil, investisiya aktivi kimi qiymətləndirilir.

Ən bahalı torpaq haradadır?

Bakının əraziləri üzrə qiymətlər arasında ciddi fərq qalır.

Nərimanov və Gənclik kimi mərkəzi ərazilərdə 1 sot torpağın qiyməti təxminən 150-250 min manat aralığına çatır. Burada əsas üstünlük torpağın kommersiya potensialı və şəhərin əsas biznes mərkəzlərinə yaxınlığıdır.

Bağ massivlərində də qiymətlər yüksəkdir. Mərdəkan, Şüvəlan və Bilgih istiqamətində 1 sot torpaq üçün minimum qiymətlər təxminən 20-40 min manat aralığında göstərilir.

Paytaxtın daha kənar ərazilərində isə qiymətlər nisbətən əlçatandır. Sabunçu, Suraxanı, Binəqədi və Xəzər rayonlarında aylıq artımın təxminən 3,2-3,7% olduğu bildirilir.

Masazırda qiymətlər niyə artır?

Şəhərətrafı ərazilərdə də torpaq bazarı aktivləşib. Masazır və ətraf qəsəbələrdə əvvəllər 8-10 min manat civarında təklif olunan bəzi torpaqların qiyməti artıq 15-20 min manat səviyyəsinə yüksəlib.

Bunun əsas səbəblərindən biri əhalinin şəhərdən kənara doğru məskunlaşmasının genişlənməsidir. Bakıdakı mənzil qiymətləri ilə müqayisədə şəhərətrafında torpaq alaraq ev tikmək bəzi ailələr üçün daha münasib variant olaraq qalır.

Sənəd məsələsi qiyməti dəyişir

Torpaq bazarında daha bir mühüm amil sənədləşmədir.

Çıxarışı olan, hüquqi statusu aydın və kommunal infrastruktura çıxışı təmin edilmiş torpaq sahələrinə tələb daha yüksəkdir. Alıcılar sonradan tikinti icazəsi, qeydiyyat və kommunal xidmətlərlə bağlı problemlərlə üzləşməmək üçün sənədləri qaydasında olan sahələrə daha çox üstünlük verirlər.

Bu da sənədli torpaqla sənədsiz və ya hüquqi statusu problemli sahələr arasında qiymət fərqini artırır.

Bahalaşma davam edəcəkmi?

İyul ayında qeydə alınan 4%-lik aylıq artım torpaq bazarında tələbin hələ də güclü olduğunu göstərir. Lakin qiymətlərin bundan sonra eyni sürətlə artacağına zəmanət vermək olmaz.

Əgər təklif genişlənməz, fərdi ev tikintisinə və investisiya məqsədli alışlara maraq yüksək olaraq qalarsa, xüsusilə inkişaf perspektivi olan ərazilərdə qiymət artımının davam etməsi mümkündür.

Bununla belə, torpağın qiymətini yalnız ümumi Bakı göstəricisi ilə qiymətləndirmək düzgün deyil. Sənəd, yerləşmə, yol və kommunikasiya imkanları, tikinti potensialı və Baş Plan üzrə gələcək dəyişikliklər konkret sahənin real bazar dəyərində həlledici rol oynayır.

Samir Abdulla

AzPost.az