Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Bank kartı olanların nəzərinə: mütləq bunu edin DİQQƏT

Bank kartı olanların nəzərinə: mütləq bunu edin DİQQƏT

Icma.az, GlobalInfo saytına istinadən bildirir.

Son zamanlar küçə, dayanacaq, park və digər ictimai məkanlarda, eyni zamanda sosial şəbəkələrdə “SCAN ME” şüarı ilə yayımlanan rəngli QR-kod afişalarına rast gəlinir. Həmin QR-lar vasitəsilə vətəndaşlar iş təklifi, endirim kampaniyası və ya karyera imkanı ilə bağlı saxta “Telegram” kanallarına yönləndirilirlər. Əsasən bank kartı məlumatları, şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, şəxsi şəkilləri və SMS-lə göndərilən doğrulama kodları tələb olunur. Bununla da, bank hesablarına çıxışa, onlayn kredit rəsmiləşdirilməsinə cəhdlər edilir.

Vətəndaşlar nəyə diqqət etməlidirlər?

Globalinfo.az-a danışan informasiya texnologiyaları üzrə mütəxəssis Elvin Həsənov deyib ki, bu, kiberfırıldaqçıların istifadə etdiyi yeni üsuldur:

“İnsanlar mobil telefonlarının kamerası vasitəsilə bu kodları oxutduqda saxta sayt və ya tətbiqlərə yönləndirilə bilər. Belə səhifələrdə istifadəçidən bank kartı məlumatları, şəxsiyyət vəsiqəsinin şəkli, şəxsi selfi və ən təhlükəlisi SMS-lə gələn OTP (birdəfəlik təsdiqləmə) kodların tələb olunması mümkündür. Bu tip fırıldaqlar xüsusilə, sosial mühəndislik üsulları ilə birləşdirildikdə daha təhlükəli olur. Yəni istifadəçidə elə təəssürat yaradılır ki, sanki həmin link bank, məşhur brend və ya dövlət qurumuna məxsusdur və şəxsi məlumatların təqdim olunması təbii qarşılanmalıdır. Əslində bu cür məlumatların verilməsi vətəndaşın öz bank hesablarının, rəqəmsal identifikasiyasının və hətta şəxsiyyətinin ələ keçirilməsinə səbəb ola bilər”.

Elvin Həsənov

Mütəxəssis belə saxtakarlığın əsas risklərindən də söz açıb:

“İlk növbədə bank kartından vəsait çəkilə bilər. Həmçinin, bu üsulla vətəndaşın adından kredit və ya borc əməliyyatları həyata keçirmək mümkündür. Paralel olaraq, elektron ticarət hesabları və ya sosial şəbəkələr oğurlana bilər. Həmin məlumatlardan istifadə edərək şəxsə şantaj və ya reputasiya zərəri vurmaq da risklər arasında yer alır”.

Elvin Həsənov qeyd edib ki, ən təhlükəli məqam bu üsulun getdikcə daha da adi hala çevrilməsidir:

“Çünki artıq restoranlar, mağazalar, xidmət sahələri də menyu və ya xidmətləri QR kodla təqdim edir. Bu, cəmiyyətdə müəyyən etimad formalaşdırıb və dələduzlar məhz bundan istifadə edə bilərlər. Vətəndaşların xoşagəlməz hallardan qoruna bilməsi üçün QR kodların yerləşdiyi məkana və kontekstə diqqət etməli, əgər bu afişa rəsmi obyektin içində deyil, ümumi məkanlarda yapışdırılıbsa, ehtiyatlı olmalıdırlar. Koddan sonra açılan saytı diqqətlə yoxlamalı, saytın ünvanı tanış deyilsə, təhlükəsizlik sertifikatı yoxdursa, (“https” ilə başlamırsa) və ya sizdən bank, şəxsiyyət vəsiqəsi və OTP kodu tələb olunursa, dərhal çıxış edilməlidir. Heç bir halda kartın CVV və OTP kodunu bu cür platformalarda yazmaq olmaz. Rəsmi şirkətlər bu tip məlumatları istəmir və tələb etmirlər. Düzdür, rəqəmsallaşma baxımından QR kodlar faydalı texnologiyadır, lakin hər kodun arxasında nə olduğunu bilmədən onu skan etmək ciddi nəticələrə gətirib çıxarar. Ona görə də mövcud sahədə maariflənmə və ehtiyatlılıq olduqca vacibdir”.

İnformasiya texnologiyaları üzrə mütəxəssis Elvin Abbasov isə bildirib ki, son günlər ictimai məkanlarda, dayanacaqlarda və sosial şəbəkələrdə “SCAN ME” şüarı ilə yayılan rəngli QR-kod afişalarının ciddi narahatlıq doğurur:

“Bu cür kodlar vasitəsilə vətəndaşlardan bank kartı məlumatları, şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, şəxsi şəkillər və SMS-lə göndərilən doğrulama kodları tələb olunur. Bu, klassik fişinq üsullarının yeni vizual formasıdır və məqsəd şəxsi məlumatların ələ keçirilməsidir. Təsadüfi məkanlarda yerləşdirilən, mənşəyi məlum olmayan QR kodların oxudulması böyük risklər yaradır. Xüsusilə də onlar istifadəçini zərərli saytlara yönləndirə bilər”.

Elvin Abbasov

Ekspert deyib ki, vətəndaşlar hər bir QR kodu oxutmazdan əvvəl, onun mənbəyinə diqqət yetirməli, tanınmayan və şübhəli linklərdən uzaq durmalıdırlar:

“Restoran və ictimai xidmət sahələrində istifadə edilən rəsmi QR kodlar vizual və texniki baxımdan qorunmalı, onların üzərinə saxta kodların yapışdırılmasının qarşısı alınmalıdır. İstənilən halda, vətəndaşlardan kart məlumatı və ya şəxsiyyət sənədi tələb olunması ciddi təhlükə siqnalıdır və dərhal müvafiq qurumlara bildirilməlidir”.

Qeyd edək ki, sözügedən dələduzluq halları ilə bağlı Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyində Elektron Təhlükəsizlik Xidməti (ETX) də məlumat yayıb. Qurum vətəndaşları maksimum diqqətli olmağa çağırıb.

Qeyd: Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Mövzu: İnformasiya və kommunikasiya texnologiyalarının inkişaf etdirilməsi;

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:412
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 04 İyun 2025 08:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see383

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see351

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see293

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see278

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see269

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see250

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see250

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see249

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see244

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see240

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see236

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see222

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see217

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see216

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see213

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see193

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see190

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see185

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see185

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri