Icma.az
close
up
RU
Menu

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

Zülalla ən zəngin çərəz

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

Bank kartı olanların nəzərinə: mütləq bunu edin DİQQƏT

Bank kartı olanların nəzərinə: mütləq bunu edin DİQQƏT

Icma.az, GlobalInfo saytına istinadən bildirir.

Son zamanlar küçə, dayanacaq, park və digər ictimai məkanlarda, eyni zamanda sosial şəbəkələrdə “SCAN ME” şüarı ilə yayımlanan rəngli QR-kod afişalarına rast gəlinir. Həmin QR-lar vasitəsilə vətəndaşlar iş təklifi, endirim kampaniyası və ya karyera imkanı ilə bağlı saxta “Telegram” kanallarına yönləndirilirlər. Əsasən bank kartı məlumatları, şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, şəxsi şəkilləri və SMS-lə göndərilən doğrulama kodları tələb olunur. Bununla da, bank hesablarına çıxışa, onlayn kredit rəsmiləşdirilməsinə cəhdlər edilir.

Vətəndaşlar nəyə diqqət etməlidirlər?

Globalinfo.az-a danışan informasiya texnologiyaları üzrə mütəxəssis Elvin Həsənov deyib ki, bu, kiberfırıldaqçıların istifadə etdiyi yeni üsuldur:

“İnsanlar mobil telefonlarının kamerası vasitəsilə bu kodları oxutduqda saxta sayt və ya tətbiqlərə yönləndirilə bilər. Belə səhifələrdə istifadəçidən bank kartı məlumatları, şəxsiyyət vəsiqəsinin şəkli, şəxsi selfi və ən təhlükəlisi SMS-lə gələn OTP (birdəfəlik təsdiqləmə) kodların tələb olunması mümkündür. Bu tip fırıldaqlar xüsusilə, sosial mühəndislik üsulları ilə birləşdirildikdə daha təhlükəli olur. Yəni istifadəçidə elə təəssürat yaradılır ki, sanki həmin link bank, məşhur brend və ya dövlət qurumuna məxsusdur və şəxsi məlumatların təqdim olunması təbii qarşılanmalıdır. Əslində bu cür məlumatların verilməsi vətəndaşın öz bank hesablarının, rəqəmsal identifikasiyasının və hətta şəxsiyyətinin ələ keçirilməsinə səbəb ola bilər”.

Elvin Həsənov

Mütəxəssis belə saxtakarlığın əsas risklərindən də söz açıb:

“İlk növbədə bank kartından vəsait çəkilə bilər. Həmçinin, bu üsulla vətəndaşın adından kredit və ya borc əməliyyatları həyata keçirmək mümkündür. Paralel olaraq, elektron ticarət hesabları və ya sosial şəbəkələr oğurlana bilər. Həmin məlumatlardan istifadə edərək şəxsə şantaj və ya reputasiya zərəri vurmaq da risklər arasında yer alır”.

Elvin Həsənov qeyd edib ki, ən təhlükəli məqam bu üsulun getdikcə daha da adi hala çevrilməsidir:

“Çünki artıq restoranlar, mağazalar, xidmət sahələri də menyu və ya xidmətləri QR kodla təqdim edir. Bu, cəmiyyətdə müəyyən etimad formalaşdırıb və dələduzlar məhz bundan istifadə edə bilərlər. Vətəndaşların xoşagəlməz hallardan qoruna bilməsi üçün QR kodların yerləşdiyi məkana və kontekstə diqqət etməli, əgər bu afişa rəsmi obyektin içində deyil, ümumi məkanlarda yapışdırılıbsa, ehtiyatlı olmalıdırlar. Koddan sonra açılan saytı diqqətlə yoxlamalı, saytın ünvanı tanış deyilsə, təhlükəsizlik sertifikatı yoxdursa, (“https” ilə başlamırsa) və ya sizdən bank, şəxsiyyət vəsiqəsi və OTP kodu tələb olunursa, dərhal çıxış edilməlidir. Heç bir halda kartın CVV və OTP kodunu bu cür platformalarda yazmaq olmaz. Rəsmi şirkətlər bu tip məlumatları istəmir və tələb etmirlər. Düzdür, rəqəmsallaşma baxımından QR kodlar faydalı texnologiyadır, lakin hər kodun arxasında nə olduğunu bilmədən onu skan etmək ciddi nəticələrə gətirib çıxarar. Ona görə də mövcud sahədə maariflənmə və ehtiyatlılıq olduqca vacibdir”.

İnformasiya texnologiyaları üzrə mütəxəssis Elvin Abbasov isə bildirib ki, son günlər ictimai məkanlarda, dayanacaqlarda və sosial şəbəkələrdə “SCAN ME” şüarı ilə yayılan rəngli QR-kod afişalarının ciddi narahatlıq doğurur:

“Bu cür kodlar vasitəsilə vətəndaşlardan bank kartı məlumatları, şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti, şəxsi şəkillər və SMS-lə göndərilən doğrulama kodları tələb olunur. Bu, klassik fişinq üsullarının yeni vizual formasıdır və məqsəd şəxsi məlumatların ələ keçirilməsidir. Təsadüfi məkanlarda yerləşdirilən, mənşəyi məlum olmayan QR kodların oxudulması böyük risklər yaradır. Xüsusilə də onlar istifadəçini zərərli saytlara yönləndirə bilər”.

Elvin Abbasov

Ekspert deyib ki, vətəndaşlar hər bir QR kodu oxutmazdan əvvəl, onun mənbəyinə diqqət yetirməli, tanınmayan və şübhəli linklərdən uzaq durmalıdırlar:

“Restoran və ictimai xidmət sahələrində istifadə edilən rəsmi QR kodlar vizual və texniki baxımdan qorunmalı, onların üzərinə saxta kodların yapışdırılmasının qarşısı alınmalıdır. İstənilən halda, vətəndaşlardan kart məlumatı və ya şəxsiyyət sənədi tələb olunması ciddi təhlükə siqnalıdır və dərhal müvafiq qurumlara bildirilməlidir”.

Qeyd edək ki, sözügedən dələduzluq halları ilə bağlı Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyində Elektron Təhlükəsizlik Xidməti (ETX) də məlumat yayıb. Qurum vətəndaşları maksimum diqqətli olmağa çağırıb.

Qeyd: Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Mövzu: İnformasiya və kommunikasiya texnologiyalarının inkişaf etdirilməsi;

Zaira Akifqızı
Globalinfo.az

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:400
embedMənbə:https://globalinfo.az
archiveBu xəbər 04 İyun 2025 08:34 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see319

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see290

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see288

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see283

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see234

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see232

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see231

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see226

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see225

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see217

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see213

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see208

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see204

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see193

91 yaşlı əfsanəvi aktrisa uzun fasilədən sonra ictimaiyyət qarşısına çıxdı

15 Noyabr 2026 02:58see187

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see184

Leyla Əliyeva İSESKO nun Baş direktoru ilə görüşüb

15 Noyabr 2026 04:16see181

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see180

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see176

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri