Icma.az
close
up
RU
Baş barmaq beynin sirrini alimlərə açır...

Baş barmaq beynin sirrini alimlərə açır...

Icma.az bildirir, Sia Az portalına istinadən.

...Yüzə yaxın primat növünü əhatə edən yeni araşdırma ilk dəfə baş barmağın uzunluğu ilə beyin ölçüsü arasında birbaşa təkamül əlaqəsini tapıb.

SİA-nın məlumatına görə, bu iş göstərir ki, çevik əllər və qabaqcıl zəka milyonlarla il ərzində bütün primatlar üçün ortaq bir ssenari əsasında birlikdə təkamül keçirib.

Böyük Britaniyadan olan beynəlxalq alimlər qrupu həm nəsli kəsilmiş, həm də canlı olan yüzə yaxın primat növünü tədqiq edərək, birbaşa əlaqə tapdılar: nisbətən uzun baş barmaqları olan canlıların, bir qayda olaraq, daha böyük beyinləri var idi. Bu, beynin təkamülünün və əl bacarıqlarının soy ağacımızın tarixi boyunca ayrılmaz şəkildə bağlı olduğuna dair ilk birbaşa sübutdur.

Əsərin müəlliflərinin qeyd etdiyi kimi, ənənəvi olaraq insanlara texnologiya, mədəniyyət yaratmağa və müxtəlif yaşayış yerlərini koloniyalaşdırmağa imkan verən əsas amillər hesab edilən böyük beyin və çevik əllərdir.

Ancaq indiyə qədər bu əlamətlər arasında təkamül əlaqəsinin hər hansı bir sübutu dolayı və spekulyativ olmuşdur. İndi ilk dəfə olaraq elm adamları əlaqənin birbaşa sübutunu tapdılar. Antropoloq Robert Barton, "Biz insanın ən fərqli xüsusiyyətlərindən ikisini birləşdirə bildik: əl anatomiyası və beyin ölçüsü"...

Digər barmaqların yastıqlarına fırlanmağa və toxunmağa qadir olan əks baş barmağın təkamülü əvvəlcə ağacda yaşayan əcdadlarımıza budaqları etibarlı şəkildə tutmağa kömək edib. Müasir insanların baş barmağı digər primatlardan daha uzundur.

Tədqiqatçılar əcdadlarımızın əvvəlcə əl bacarıqlarını inkişaf etdirdiyini və bu da öz növbəsində daha böyük, daha mürəkkəb beyinlərin inkişafını katalizlədiyini irəli sürürlər. Primatların obyektləri manipulyasiya etmək qabiliyyəti yaxşılaşdıqca, onların beyinləri daha mürəkkəb tapşırıqların öhdəsindən gəlmək və hərəkəti koordinasiya etmək üçün böyüməli idi.

Təkamülçü bioloq Coanna Baker izah edir: “Nəhayət, hər ikisi əl-ələ verməlidir”.

Xüsusilə vacib olan odur ki, müəyyən edilmiş nümunə hətta elm adamları insanları analizdən kənarlaşdıranda belə qaldı ki, bu da onun bütün primatlar sırası üçün universallığını sübut edir.

Bundan əlavə, tədqiqat daha uzun baş barmaqların təkamülünün yalnız alətlərin istifadəsi ilə birbaşa əlaqəli olduğu fərziyyəsini təkzib etdi - birbaşa əlaqə tapılmadı. Bioloq və antropoloq Fotios Aleksandros Karakostisin qeyd etdiyi kimi, araşdırma açıq şəkildə göstərir ki, beyin və əllərin uyğunlaşması yəqin ki, birlikdə inkişaf edib və tək başına nə beynin ölçüsü, nə də baş barmağın uzunluğu bizim təkamül uğurumuzu tam izah edə bilməz.

Alimlər yeni beyin xəstəliyinin mövcudluğunu təkzib ediblər Komandanın özü üçün ən gözlənilməz kəşf beynin hansı sahəsinin barmağın uzunluğu ilə əlaqəli olması idi.

Elm adamları baş barmaqların uzadılmasının hərəkət və koordinasiyadan məsul olan serebellumun böyüməsi ilə əlaqəli olacağını proqnozlaşdırdılar.

Bununla belə, əslində əlaqə neokortekslə - daha yüksək idrak funksiyalarından məsul olan böyük bir sahə ilə ortaya çıxdı: düşüncə, şüur ​​və sensor məlumatların emalı...

...Biz həmişə bilirdik ki, bizim böyük beyinlərimiz və çevik barmaqlarımız bizi fərqləndirir, lakin indi görürük ki, onlar ayrı-ayrılıqda deyil, bütün primatlar üçün ümumi olan proseslərin bir hissəsi kimi təkamül keçiriblər.

Bunu Coanna Baker deyir.

Nazlı Almuradova

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:86
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 30 Avqust 2025 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Türk Dövlətləri Siyasətinə Dəstək Fondu qırğız dilində kitablar nəşr etdirib

29 Avqust 2026 17:51see385

İnfarkt üçün yeni təsnifat hazırlandı

28 Avqust 2026 17:20see356

Fransa 44 fələstinlini Qəzza bölgəsindən təxliyə edib

28 Avqust 2026 23:21see341

Bakıda Türkiyənin Zəfər Bayramı qeyd olundu

28 Avqust 2026 23:53see335

Rusiya niyə qəsdən valyutasını zəiflədir?

28 Avqust 2026 20:06see328

Cəmalanın 43 yaşı var...

28 Avqust 2026 21:07see290

Onlar üçün kiçik ailə biznesləri yaradıldı Fotolar

28 Avqust 2026 18:00see285

Qardaşının pasportu ilə 15 günlük getdiyi ölkədə 33 il sonra tutuldu

29 Avqust 2026 03:52see273

Pezeşkian: İran qonşu və region ölkələri ilə diplomatiyanı gücləndirməlidir.

29 Avqust 2026 03:52see263

“Siyasi iradənin nəticəsində Özbəkistan daha açıq ölkəyə çevrilib” Mirziyoyev

28 Avqust 2026 20:13see257

Sinir sistemini dəstəkləyən yeddi ən yaxşı meyvənin adı açıqlandı

28 Avqust 2026 21:28see248

“Mançester Siti”dən “Kristal Pelas”a 4 qol: Haland və Şerki dubl etdi VİDEO

29 Avqust 2026 01:33see245

Şənbə üçün nəzm

29 Avqust 2026 09:16see240

Mədəniyyətlərin qovuşduğu məkan: “Alyans”da milli rəqs dərnəyi

29 Avqust 2026 14:31see236

Milan A Seriyasında ardıcıl ikinci qələbəsini qazandı

29 Avqust 2026 01:42see234

Süni intellekt bumu dünya iqtisadiyyatını ayaqda saxlayır WSJ

29 Avqust 2026 11:23see211

Bakıda biznesmenə qarşı 185 minlik DƏLƏDUZLUQ: 12 il sonra HƏBS OLUNDU

29 Avqust 2026 15:33see209

Süni intellektlə beyin əməliyyatı: Dünyada ilk uğur

28 Avqust 2026 22:43see208

ABŞ da mədəaltı vəzi xərçənginə qarşı inqilabi dərman təsdiqlənib

29 Avqust 2026 11:26see200

Kökü qədim, gələcəyi parlaq: Türk dünyasının iki bədəndə bir can

29 Avqust 2026 15:21see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri