Icma.az
close
up
RU
Menu

Azərbaycanda “Tiktok” nə vaxt açılacaq? RƏSMİ AÇIQLAMA

Premyer Liqa: Debütant “Nyukasl”ı darmadağın etdi

Əldə olan pulu artırmaq üçün bunu edin!

Almaniyada “Starlink“ stansiyasının yandırılmasına görə Türkiyə vətəndaşları saxlanılıb

La Liqa: Valensiyada triller

Rusiya XİN: İran ətrafındakı münaqişə tezliklə başa çatmalıdır

AZƏRBAYCANIN BOŞ QALAN HAVA LİMANLARI... Milyonlar xərclənən region aeroportları niyə işləmir?

Dünyada ən çox satılan kompüter markaları açıqlandı SİYAHI

17 18 ci əsrlərdə körpələrə niyə dəbilqə taxılırdı?

“The Atlantic“: Tramp Ukraynanı təslim olmağa məcbur etməyə çalışacaq

Özbəkistanın Buxara və Qarşı şəhərlərində VII Türk Dünyası Ədəbiyyat və Kitab Festivalı keçirildi FOTO/VİDEO

Mask ABŞ də seçkilər ərəfəsində respublikaçıların ən böyük donoru olub

Ərəb koalisiyası husilərin Səudiyyə Ərəbistanına atdığı ballistik raketləri ələ keçirib

Sahibə Qafarova Laos Prezidenti ilə görüşüb

İvan Lepinitsa: “Tarix yazdıq” VİDEO

“Sporting” səfərdə “Lens”i məğlub etdi Çempionlar Liqası

Mikayıl Cabbarov: Ölkəmizdə Mərkəzi Asiya kapitalı əsasında yaradılan 400 dən artıq şirkət fəaliyyət göstərir

Səhiyyə Nazirliyində Vətəndaş qəbulu tam rəqəmsallaşdı

Nəhəng pinqvin koloniyasında 250 mindən çox cüt yoxa çıxdı

Tupak Şakurun qətlini təşkil edən şəxsə 30 ildən sonra yenidən HÖKM OXUNDU FOTO

Baş barmaq beynin sirrini alimlərə açır...

Baş barmaq beynin sirrini alimlərə açır...

Icma.az bildirir, Sia Az portalına istinadən.

...Yüzə yaxın primat növünü əhatə edən yeni araşdırma ilk dəfə baş barmağın uzunluğu ilə beyin ölçüsü arasında birbaşa təkamül əlaqəsini tapıb.

SİA-nın məlumatına görə, bu iş göstərir ki, çevik əllər və qabaqcıl zəka milyonlarla il ərzində bütün primatlar üçün ortaq bir ssenari əsasında birlikdə təkamül keçirib.

Böyük Britaniyadan olan beynəlxalq alimlər qrupu həm nəsli kəsilmiş, həm də canlı olan yüzə yaxın primat növünü tədqiq edərək, birbaşa əlaqə tapdılar: nisbətən uzun baş barmaqları olan canlıların, bir qayda olaraq, daha böyük beyinləri var idi. Bu, beynin təkamülünün və əl bacarıqlarının soy ağacımızın tarixi boyunca ayrılmaz şəkildə bağlı olduğuna dair ilk birbaşa sübutdur.

Əsərin müəlliflərinin qeyd etdiyi kimi, ənənəvi olaraq insanlara texnologiya, mədəniyyət yaratmağa və müxtəlif yaşayış yerlərini koloniyalaşdırmağa imkan verən əsas amillər hesab edilən böyük beyin və çevik əllərdir.

Ancaq indiyə qədər bu əlamətlər arasında təkamül əlaqəsinin hər hansı bir sübutu dolayı və spekulyativ olmuşdur. İndi ilk dəfə olaraq elm adamları əlaqənin birbaşa sübutunu tapdılar. Antropoloq Robert Barton, "Biz insanın ən fərqli xüsusiyyətlərindən ikisini birləşdirə bildik: əl anatomiyası və beyin ölçüsü"...

Digər barmaqların yastıqlarına fırlanmağa və toxunmağa qadir olan əks baş barmağın təkamülü əvvəlcə ağacda yaşayan əcdadlarımıza budaqları etibarlı şəkildə tutmağa kömək edib. Müasir insanların baş barmağı digər primatlardan daha uzundur.

Tədqiqatçılar əcdadlarımızın əvvəlcə əl bacarıqlarını inkişaf etdirdiyini və bu da öz növbəsində daha böyük, daha mürəkkəb beyinlərin inkişafını katalizlədiyini irəli sürürlər. Primatların obyektləri manipulyasiya etmək qabiliyyəti yaxşılaşdıqca, onların beyinləri daha mürəkkəb tapşırıqların öhdəsindən gəlmək və hərəkəti koordinasiya etmək üçün böyüməli idi.

Təkamülçü bioloq Coanna Baker izah edir: “Nəhayət, hər ikisi əl-ələ verməlidir”.

Xüsusilə vacib olan odur ki, müəyyən edilmiş nümunə hətta elm adamları insanları analizdən kənarlaşdıranda belə qaldı ki, bu da onun bütün primatlar sırası üçün universallığını sübut edir.

Bundan əlavə, tədqiqat daha uzun baş barmaqların təkamülünün yalnız alətlərin istifadəsi ilə birbaşa əlaqəli olduğu fərziyyəsini təkzib etdi - birbaşa əlaqə tapılmadı. Bioloq və antropoloq Fotios Aleksandros Karakostisin qeyd etdiyi kimi, araşdırma açıq şəkildə göstərir ki, beyin və əllərin uyğunlaşması yəqin ki, birlikdə inkişaf edib və tək başına nə beynin ölçüsü, nə də baş barmağın uzunluğu bizim təkamül uğurumuzu tam izah edə bilməz.

Alimlər yeni beyin xəstəliyinin mövcudluğunu təkzib ediblər Komandanın özü üçün ən gözlənilməz kəşf beynin hansı sahəsinin barmağın uzunluğu ilə əlaqəli olması idi.

Elm adamları baş barmaqların uzadılmasının hərəkət və koordinasiyadan məsul olan serebellumun böyüməsi ilə əlaqəli olacağını proqnozlaşdırdılar.

Bununla belə, əslində əlaqə neokortekslə - daha yüksək idrak funksiyalarından məsul olan böyük bir sahə ilə ortaya çıxdı: düşüncə, şüur ​​və sensor məlumatların emalı...

...Biz həmişə bilirdik ki, bizim böyük beyinlərimiz və çevik barmaqlarımız bizi fərqləndirir, lakin indi görürük ki, onlar ayrı-ayrılıqda deyil, bütün primatlar üçün ümumi olan proseslərin bir hissəsi kimi təkamül keçiriblər.

Bunu Coanna Baker deyir.

Nazlı Almuradova

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:95
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 30 Avqust 2025 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda “Tiktok” nə vaxt açılacaq? RƏSMİ AÇIQLAMA

13 Oktyabr 2026 02:22see955

Premyer Liqa: Debütant “Nyukasl”ı darmadağın etdi

13 Oktyabr 2026 00:53see411

Əldə olan pulu artırmaq üçün bunu edin!

13 Oktyabr 2026 08:32see365

Almaniyada “Starlink“ stansiyasının yandırılmasına görə Türkiyə vətəndaşları saxlanılıb

12 Oktyabr 2026 23:56see350

La Liqa: Valensiyada triller

13 Oktyabr 2026 01:11see280

Rusiya XİN: İran ətrafındakı münaqişə tezliklə başa çatmalıdır

13 Oktyabr 2026 05:08see261

AZƏRBAYCANIN BOŞ QALAN HAVA LİMANLARI... Milyonlar xərclənən region aeroportları niyə işləmir?

13 Oktyabr 2026 09:07see225

Dünyada ən çox satılan kompüter markaları açıqlandı SİYAHI

13 Oktyabr 2026 02:44see218

17 18 ci əsrlərdə körpələrə niyə dəbilqə taxılırdı?

13 Oktyabr 2026 02:38see215

“The Atlantic“: Tramp Ukraynanı təslim olmağa məcbur etməyə çalışacaq

13 Oktyabr 2026 00:01see213

Özbəkistanın Buxara və Qarşı şəhərlərində VII Türk Dünyası Ədəbiyyat və Kitab Festivalı keçirildi FOTO/VİDEO

13 Oktyabr 2026 16:37see211

Mask ABŞ də seçkilər ərəfəsində respublikaçıların ən böyük donoru olub

13 Oktyabr 2026 02:58see208

Ərəb koalisiyası husilərin Səudiyyə Ərəbistanına atdığı ballistik raketləri ələ keçirib

13 Oktyabr 2026 02:36see206

Sahibə Qafarova Laos Prezidenti ilə görüşüb

13 Oktyabr 2026 19:16see204

İvan Lepinitsa: “Tarix yazdıq” VİDEO

14 Oktyabr 2026 01:49see190

“Sporting” səfərdə “Lens”i məğlub etdi Çempionlar Liqası

14 Oktyabr 2026 00:48see186

Mikayıl Cabbarov: Ölkəmizdə Mərkəzi Asiya kapitalı əsasında yaradılan 400 dən artıq şirkət fəaliyyət göstərir

13 Oktyabr 2026 20:22see181

Səhiyyə Nazirliyində Vətəndaş qəbulu tam rəqəmsallaşdı

13 Oktyabr 2026 10:58see173

Nəhəng pinqvin koloniyasında 250 mindən çox cüt yoxa çıxdı

14 Oktyabr 2026 08:23see161

Tupak Şakurun qətlini təşkil edən şəxsə 30 ildən sonra yenidən HÖKM OXUNDU FOTO

14 Oktyabr 2026 00:39see161
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri