Icma.az
close
up
RU
Baş barmaq beynin sirrini alimlərə açır...

Baş barmaq beynin sirrini alimlərə açır...

Icma.az bildirir, Sia Az portalına istinadən.

...Yüzə yaxın primat növünü əhatə edən yeni araşdırma ilk dəfə baş barmağın uzunluğu ilə beyin ölçüsü arasında birbaşa təkamül əlaqəsini tapıb.

SİA-nın məlumatına görə, bu iş göstərir ki, çevik əllər və qabaqcıl zəka milyonlarla il ərzində bütün primatlar üçün ortaq bir ssenari əsasında birlikdə təkamül keçirib.

Böyük Britaniyadan olan beynəlxalq alimlər qrupu həm nəsli kəsilmiş, həm də canlı olan yüzə yaxın primat növünü tədqiq edərək, birbaşa əlaqə tapdılar: nisbətən uzun baş barmaqları olan canlıların, bir qayda olaraq, daha böyük beyinləri var idi. Bu, beynin təkamülünün və əl bacarıqlarının soy ağacımızın tarixi boyunca ayrılmaz şəkildə bağlı olduğuna dair ilk birbaşa sübutdur.

Əsərin müəlliflərinin qeyd etdiyi kimi, ənənəvi olaraq insanlara texnologiya, mədəniyyət yaratmağa və müxtəlif yaşayış yerlərini koloniyalaşdırmağa imkan verən əsas amillər hesab edilən böyük beyin və çevik əllərdir.

Ancaq indiyə qədər bu əlamətlər arasında təkamül əlaqəsinin hər hansı bir sübutu dolayı və spekulyativ olmuşdur. İndi ilk dəfə olaraq elm adamları əlaqənin birbaşa sübutunu tapdılar. Antropoloq Robert Barton, "Biz insanın ən fərqli xüsusiyyətlərindən ikisini birləşdirə bildik: əl anatomiyası və beyin ölçüsü"...

Digər barmaqların yastıqlarına fırlanmağa və toxunmağa qadir olan əks baş barmağın təkamülü əvvəlcə ağacda yaşayan əcdadlarımıza budaqları etibarlı şəkildə tutmağa kömək edib. Müasir insanların baş barmağı digər primatlardan daha uzundur.

Tədqiqatçılar əcdadlarımızın əvvəlcə əl bacarıqlarını inkişaf etdirdiyini və bu da öz növbəsində daha böyük, daha mürəkkəb beyinlərin inkişafını katalizlədiyini irəli sürürlər. Primatların obyektləri manipulyasiya etmək qabiliyyəti yaxşılaşdıqca, onların beyinləri daha mürəkkəb tapşırıqların öhdəsindən gəlmək və hərəkəti koordinasiya etmək üçün böyüməli idi.

Təkamülçü bioloq Coanna Baker izah edir: “Nəhayət, hər ikisi əl-ələ verməlidir”.

Xüsusilə vacib olan odur ki, müəyyən edilmiş nümunə hətta elm adamları insanları analizdən kənarlaşdıranda belə qaldı ki, bu da onun bütün primatlar sırası üçün universallığını sübut edir.

Bundan əlavə, tədqiqat daha uzun baş barmaqların təkamülünün yalnız alətlərin istifadəsi ilə birbaşa əlaqəli olduğu fərziyyəsini təkzib etdi - birbaşa əlaqə tapılmadı. Bioloq və antropoloq Fotios Aleksandros Karakostisin qeyd etdiyi kimi, araşdırma açıq şəkildə göstərir ki, beyin və əllərin uyğunlaşması yəqin ki, birlikdə inkişaf edib və tək başına nə beynin ölçüsü, nə də baş barmağın uzunluğu bizim təkamül uğurumuzu tam izah edə bilməz.

Alimlər yeni beyin xəstəliyinin mövcudluğunu təkzib ediblər Komandanın özü üçün ən gözlənilməz kəşf beynin hansı sahəsinin barmağın uzunluğu ilə əlaqəli olması idi.

Elm adamları baş barmaqların uzadılmasının hərəkət və koordinasiyadan məsul olan serebellumun böyüməsi ilə əlaqəli olacağını proqnozlaşdırdılar.

Bununla belə, əslində əlaqə neokortekslə - daha yüksək idrak funksiyalarından məsul olan böyük bir sahə ilə ortaya çıxdı: düşüncə, şüur ​​və sensor məlumatların emalı...

...Biz həmişə bilirdik ki, bizim böyük beyinlərimiz və çevik barmaqlarımız bizi fərqləndirir, lakin indi görürük ki, onlar ayrı-ayrılıqda deyil, bütün primatlar üçün ümumi olan proseslərin bir hissəsi kimi təkamül keçiriblər.

Bunu Coanna Baker deyir.

Nazlı Almuradova

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:78
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 30 Avqust 2025 19:06 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Qlobal Media Forumu Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu daha da artırır

13 İyul 2026 13:30see733

Leon Kuk: Dünyanın hər yerindən gələn media nümayəndələrinə sual vermək imkanı yaratmaq unikal hadisədir

13 İyul 2026 15:43see486

Prezident Şuşadan hansı mesajları verdi?

14 İyul 2026 12:44see286

“Qəbələ” futbolçusunu Slovakiya klubuna satdı BU MƏBLƏĞƏ

14 İyul 2026 02:46see225

Avtomobildən zibil atanları hansı cəza gözləyir?

14 İyul 2026 11:51see212

Çempiondan ayrılan Elvin bu klubla müqavilə bağlayır

14 İyul 2026 02:17see200

Dondurma dadında banan

13 İyul 2026 18:44see200

Panik atak və infarktı necə ayırd etmək olar?

14 İyul 2026 00:01see190

“Eyni dildə danışan insanlar bəzən bir biri ilə vuruşurlar”

14 İyul 2026 00:23see189

Günə baxırlar... Fotolar

14 İyul 2026 01:47see178

Hollivud filmləri Bakıda rusca göstərilir Rusiya oyunu

13 İyul 2026 12:38see176

Bu hissələri heç vaxt saxta almayın Avtomobil sahiblərinə VACİB XƏBƏRDARLIQ

13 İyul 2026 12:44see164

İlham Əliyev: “Bizim daxili risklərimiz yoxdur, bütün təhdidlər sərhədlərimizdən kənarda yaranır“

13 İyul 2026 21:13see164

III Çarlz dörd ildən sonra şahzadə Harri və ailəsi ilə GÖRÜŞDÜ

13 İyul 2026 21:39see163

Baş nazirdən Bakı Şəhər İcra Hakimiyyəti ilə bağlı QƏRAR

14 İyul 2026 17:15see162

“” və “”la bağlı gözlənilməz QƏRAR

13 İyul 2026 20:48see161

Mühüm hadisələrindən biri də BYD şirkəti ilə... Prezident

13 İyul 2026 12:52see159

Daha bir ölkədən Rusiyaya SANKSİYA xəbəri...

15 İyul 2026 03:05see159

Seneqal millisinin əsas həkimi ginekoloq imiş

14 İyul 2026 01:27see158

Zelenski: Ukraynaya 300 raket lazımdır

14 İyul 2026 05:14see156
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri