Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının Baş direktoru: İnsanlar münaqişədən daha çox iqlim səbəbindən köçməyə məcbur olur MÜSAHİBƏ

Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının Baş direktoru Emi Poupun APA-ya müsahibəsi

- İqlim dəyişiklikləri miqrasiya probleminə necə göstərir?

- Biz bu gün evlərini, iş yerlərini itirən insanların iqlim dəyişikliyi nəticəsində köçmək məcburiyyətində qaldığını görürük. Beləliklə, insanlar münaqişədən daha çox iqlim səbəbindən köçməyə məcbur olurlar. Biz bilirik ki, bir çox insan son dərəcə həssas icmalarda yaşadığı üçün bu problem böyüməyə davam edəcək. Bizim Bakıda COP29-a qoşulmaqda məqsədimiz hökumətlərin icmaları necə dəstəkləyəcəyini qabaqcadan düşündüyünə əmin olmaqdır.

- Dünyada qlobal istiləşmə ilə bağlı məsələ məlumdur. Təbii fəlakətlər özü ilə bərabər miqrasiya axını yaradır. İqlim problemlərinin həlli üçün sizin təşkilat hansı addımları atır?

- Biz ilk növbədə icmalarla işləməyə başlayırıq. Artıq çox həssas şəraitdə yaşayan icmalarla birbaşa işləyirik. Biz onlara gələcək təhlükələrə uyğunlaşmaqda kömək edirik. Bəzi hallarda bu daha möhkəm mənzil tikmək deməkdir. Bəzi hallarda bu öz torpaqlarını əkmək üçün başqa yollar tapmaq deməkdir. Digər hallarda bu yeni bacarıqların inkişaf etdirilməsi deməkdir. Çünki onların indi istifadə etdikləri bacarıqlar bir müddət sonra artıq aktual olmayacaq.

- Miqrant axınının səbəbləri arasında iqlim dəyişikliyinin təsiri hansı səviyyədədir?

- Biz iqlimin təsirinə məruz qalmış icmalara da cavab veririk. Təbii fəlakət baş verən zaman biz icmalara gigiyena dəstlərinə və ya həyatı davam etdirməyin digər əsas üsullarına sığınacaq tapmaqda kömək etmək üçün həyat xilasedici dəstəyi təmin etmək üçün tez-tez oradayıq.

- COP29 çərçivəsində inkişaf etməkdə olan kiçik ada dövlətlərinin problemi qaldırılır. Təbii fəlakət olarsa, Beynəlxalq Miqrasiya Təşkilatının həmin ölkələrlə bağlı planı varmı?

- Biz bir çox kiçik ada dövlətləri ilə çox sıx əməkdaşlıq edirik. Məsələn, Sakit okean adalarında biz 10 ölkədəyik. Biz Karib dənizi və Hind okeanı adalarında da işləyirik. Və onlarla işləməyin bir neçə yolu var. Bir nömrəli məsələ odur ki, təbii fəlakət baş verərsə, biz orada həyat xilasedici dəstək göstərəcəyik. İndi məsələ ondadır ki bunu etmək resursların olmasından asılıdır. Deməli bizim imkanlarımız var, lakin dəhşətli bir şey baş verərsə, Papua Yeni Qvineyada baş vermiş sel sürüşmələri kimi, biz bu işə dəstək vermək üçün donorlara güvənirik.

- COP29-da maliyyə ilə bağlı məsələdə konsensusun əldə ediləcəyinə inanırsınızmı?

- Dəstəklədiyimiz insanların çoxu son dərəcə həssas vəziyyətdədir. Onların bir çoxu çox həssas vəziyyətdə yaşayır. Onların bir çoxunun çox az resursu və çox az dayanıqlılığı var. Ona görə də maliyyələşdirmə çox vacibdir. Çünki maliyyə, məsələn, sığınacaqların yenidən qurulması və ya infrastrukturun yaradılması və ya iqlimə uyğunlaşmağın digər yollarının yaradılması üçün vacibdir. Vacib olan puldur. Maliyyə olmadan, pul olmadan həqiqətən nəticə əldə etmək mümkün deyil. Bildiyiniz kimi, ən çox təsirlənən icmalar problemin yaranmasına görə ən az məsuliyyət daşıyanlardır. Ona görə də onların təhlükələrə cavab vermək üçün vəsaitinin olmasını təmin etmək tamamilə vacibdir. Bunu COP29-da görəcəyimizə ümid edirik.

Firuzə Vahid

Zülfiyyə Orucəliyeva

Foto: İlkin Nəbiyev