Biotibb sahəsində inqilab: Nvidia nın süni intellekti DNT ni “oxumağı və yazmağı” bacarıb

ABŞ-ın qeyri-kommersiya təşkilatı olan "Arc Institute" ilə əməkdaşlıq çərçivəsində Nvidia yeni bir süni intellekt modeli – "Evo 2"ni təqdim edib.

Bizimyol.info xəbər verir ki, bu model genetik kodları analiz və sintez edə bilir. Bu inkişaf biotibb sahəsində inqilab vəd edir: sistem təkcə təhlükəli mutasiyaları aşkarlamaqla kifayətlənmir, həm də süni genomlar layihələndirə bilir. Bu isə yeni müalicə üsullarının və hətta "sıfırdan" yeni canlı formalarının yaradılmasının yolunu aça bilər.

"Evo 2" modeli 128 000-dən çox tam genom və metagenom məlumatları əsasında öyrədilib. Bu məlumatlar viruslar, bakteriyalar, bitkilər, heyvanlar və insan daxil olmaqla 100 000-dən çox növü əhatə edir. Ümumilikdə model 9,3 trilyon nukleotidi emal edib və "həyat ağacının" bütün sahələrini əhatə edib.

Yeni model əvvəlki "Evo 1" versiyasının davamıdır. "Evo 1" əsasən fərdi hüceyrələrin genomlarına yönəlmişdi. "Evo 2" isə imkanlarını xeyli genişləndirərək həyatın üç domenini – arxeyalar, bakteriyalar və eukariotları əhatə edir.

Kaliforniya Universitetinin (Berkeley) bioinjinirlik professoru və "Arc Institute"un həmtəsisçisi Patrik Syunun sözlərinə görə, "Evo 2" modelinə "maşınların DNT dilində oxumağı, yazmağı və düşünməyi" bacarmaq imkanı verilib.

Modelin mühüm xüsusiyyətlərindən biri onun açıq mənbə kodlu olmasıdır – bütün işləmələr "GitHub"da yerləşdirilib və "Nvidia"nın "BioNeMo" platformasına inteqrasiya olunub. Bu da "Evo 2"ni bioqenetika sahəsində ən genişmiqyaslı və açıq süni intellekt modeli edir.

"Evo 2" modeli "NVIDIA DGX Cloud AI" platformasında, "AWS" üzərindən, 2000-dən çox "NVIDIA H100" qrafik prosessoru ilə öyrədilib. Layihədə "Nvidia" mühəndisləri, eləcə də Stanford, Berkeley və San-Fransisko universitetlərinin tədqiqatçıları iştirak ediblər.

Modelin ən təsirli nailiyyətlərindən biri – "BRCA1" genindəki mutasiyaların aşkarlanmasında 90%-dən yüksək dəqiqlik göstərməsidir. Bu gen süd vəzisinin xərçəngi ilə əlaqələndirilir. Bu nəticələr diaqnostikanın sürətlənməsi, yeni dərmanların hazırlanması və süni həyat formalarının yaradılması üçün böyük imkanlar açır.

Qadir, Bizimyol.info