Boy artımı yetkin yaşda mümkündürmü?

Böyümə dövrünü başa vuran insanlar tez-tez bu sualı verirlər: “Görəsən, indi də boyum arta bilər?” Bu sualın cavabı isə birmənalı deyil, lakin elmi baxımdan kifayət qədər aydındır.

AzPost xəbər verir ki, Rusiya Federasiyasının Piroqov adına Tibb Universitetinin Anatomiya və Morfologiya kafedrasının assistenti Vyaçeslav Artişev boy artımı ilə bağlı genetik və hormonal mexanizmlərə əsaslanan ətraflı açıqlama verib. Onun sözlərinə görə, insanın boyu əsasən – təxminən 60-80% dərəcəsində – irsiyyətlə müəyyən olunur.

Əgər valideynlər hündür boyludursa, uşaqda da eyni xüsusiyyətlərin olması ehtimalı böyükdür. Lakin bu, təkcə genetika ilə məhdudlaşmır. Həkim bildirir ki, “böyümə hormonu” kimi tanınan somatotropin, uşaqlıq və yeniyetmə dövründə sümük toxumasının uzanmasında əsas rol oynayır. Eyni zamanda qalxanabənzər vəzi hormonları və cinsi hormonlar – testosteron və estrogen – boy artımını sürətləndirir. Lakin eyni hormonlar boyun uzanmasına cavabdeh olan sümük zonalarının tez bağlanmasına da səbəb ola bilər.

Ən vacib məqam isə odur ki, 18–25 yaşdan sonra insanın sümük inkişaf zonaları tam bağlanır və bu mərhələdən sonra sümük uzunluğunda artım mümkün olmur. Yəni nə xüsusi məşqlər, nə pəhriz, nə də qida əlavələri yetkin yaşda boy artımına təsir göstərmir.

Artişev qeyd edir ki, “Yetkin yaşda idman və düzgün qidalanma duruşun düzəlməsinə və özünü daha uca hiss etməyə yardım edə bilər, lakin real boy artımı artıq mümkün deyil.”

Beləliklə, boy artımı yalnız müəyyən yaş aralığında baş verir və bu prosesə əsasən genetika və hormonlar nəzarət edir. Yetkinlik dövründən sonra isə insan boyunun dəyişməsi artıq bioloji baxımdan məhdudlaşır.

AzPost.az

Paylaş