Böyük mübahisə: Dünyanın sonu haradır?

İnsanlıq tarixinin ən qədim müzakirələrindən biri olan dünyanın forması müasir elmlə aydınlaşdırılsa da, coğrafi sərhədlərin harada başlayıb harada bitdiyi hələ də maraq doğurur. Əgər əlimizdə qatlanan bir xəritə olsaydı, onun ən yuxarı və ən aşağı nöqtələrinə hansı şəhərlərin adları yazılardı?

Qayanrinfo xəbər verir ki, bu sual bizi nəzəri "düz dünya” iddialarından deyil, sərt iqlim şəraitində yaşamağa çalışan real şəhərlərin hekayələrinə aparır. Sivilizasiyanın izlərinin izlənilə biləcəyi ən uc nöqtələr yalnız coğrafi mövqeyi ilə deyil, həm də "şəhər” statusu üçün tələb olunan əhali meyarları ilə bir-biri ilə rəqabət aparır.

Cənub yarımkürəsində "dünyanın sonu” uğrunda rəqabət

Cənub yarımkürəsində xəritənin ən aşağı hissəsinə doğru irəlilədikcə, qurunun yerini daha sərt dənizlər və dar keçidlər alır. Bu bölgədə əsasən Çili və Argentina arasında "dünyanın sonu” unvanı uğrunda uzun illərdir davam edən rəqabət diqqət çəkir.

54°56’ cənub enliyində yerləşən Puerto Uilyams coğrafi baxımdan rəqiblərindən öndə olsa da, təxminən 2 min nəfərlik əhalisi onun "şəhər” statusunu mübahisəli edir. Bir qədər şimalda yerləşən Punta Arenas isə 120 mindən çox əhalisi ilə daha böyük şəhər görüntüsü yaratsa da, coğrafi olaraq ən uc nöqtədən təxminən 200 kilometr uzaqda qalır.

Bu kontekstdə Argentinanın Ushuaia şəhəri həm 80 mindən çox əhalisi, həm də Puerto Williams-a yaxınlığı ilə ön plana çıxır. İnkişaf etmiş şəhər infrastrukturu və yerləşdiyi mövqe Ushuaia-nı bir çox ekspertin fikrincə cənubun "son şəhəri” edir.

Şimal yarımkürəsində fərqli coğrafi mənzərə

Şimal yarımkürəsində isə vəziyyət daha fərqlidir. Cənubda 54-cü paraleldən sonra yaşayış çətinləşdiyi halda, şimalda bu enliklər hələ də Avropanın mərkəzlərinə yaxın ərazilərə təsadüf edir.

Qrenlandiya fiyordları və Kanadadakı tədqiqat bazaları daimi əhali baxımından "şəhər” statusu qazana bilmir. Norveçə bağlı Svalbard arxipelaqında yerləşən Longyearbyen təxminən 2 min 800 nəfərlik əhalisi ilə diqqət çəksə də, rəsmi olaraq şəhər deyil, qəsəbə statusunu daşıyır.

Əgər meyar rəsmi şəhər statusu olarsa, bu halda Alyaskadakı Utqiagvik ön plana çıxır. Təxminən 5 min nəfərlik daimi əhalisi ilə bu yaşayış məntəqəsi şimalın ən uc nöqtələrindən birində yerləşən ən böyük mülki yaşayış yeri hesab olunur.

Qlobal mənzərədə maraqlı nəticə

Maraqlı məqamlardan biri budur ki, həm şimalda, həm də cənubda "son şəhər” adlandırılan əsas yaşayış məntəqələri Amerika qitəsinin kənar nöqtələrində yerləşir. Bu isə nəzəri baxımdan, sərt təbiət şəraitləri nəzərə alınmasa, dünyanın bir ucundan digər ucuna quru yolu ilə hərəkət imkanının mövcudluğu fikrini gündəmə gətirir.

Aydın