Böyük Qayıdış Azərbaycanın post münaqişə dövründə yeni siyasi mərhələdir ŞƏRH EDİLDİ

"Böyük Qayıdış proqramı Azərbaycanın post-münaqişə dövründə həyata keçirdiyi ən strateji və çoxşaxəli dövlət siyasətlərindən biridir. Bu təşəbbüs yalnız məcburi köçkünlərin doğma torpaqlarına qayıdışını təmin edən sosial-humanitar layihə deyil, eyni zamanda ölkənin daxili sabitliyinin möhkəmləndirilməsi, regional təhlükəsizliyin təmin olunması və yeni geosiyasi reallıqların institusional əsaslarla möhkəmlənməsi baxımından fundamental əhəmiyyət daşıyır". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında millət vəkili Aydın Mirzəzadə deyib.

Onun sözlərinə görə, Böyük Qayıdış ilk növbədə dövlətin suverenlik praktikasının real məkan üzərində bərpası deməkdir: "Uzun illər işğal altında qalmış ərazilərin yalnız hərbi-siyasi yolla deyil, məhz mülki idarəçilik, infrastruktur quruculuğu və sosial həyatın təşkili yolu ilə inteqrasiyası dövlətçilik modelinin gücünü nümayiş etdirir. Bu proses göstərir ki, Azərbaycan post-münaqişə mərhələsində “təhlükəsizlik–inkişaf–insan amili” üçlüyünü paralel şəkildə idarə edə bilən nadir regional aktorlardandır.

Böyük Qayıdışın regional siyasi sabitliyə təsiri də xüsusi vurğulanmalıdır. Azad edilmiş ərazilərdə planlı məskunlaşma, nəqliyyat-kommunikasiya xətlərinin bərpası və iqtisadi fəaliyyətin təşviqi Cənubi Qafqazda yeni əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına zəmin yaradır. Bu, münaqişə sonrası boşluqdan yaranan riskləri minimuma endirir və regionda “donmuş münaqişə” anlayışının yerini “idarə olunan sülh” modelinə verir. Digər tərəfdən, Böyük Qayıdış Azərbaycanın beynəlxalq mövqelərinə də ciddi təsir göstərir. Proqram faktiki olaraq beynəlxalq hüququn – ərazi bütövlüyü, suverenlik və məcburi köçkünlərin geri qayıtmaq hüququnun – praktik tətbiq nümunəsidir. Bu isə Azərbaycanın beynəlxalq arenada normativ gücünü artırır və ölkəni post-münaqişə bərpa modelləri üzrə nümunəvi aktora çevirir. Daxili siyasi müstəvidə Böyük Qayıdış sosial müqavilənin yeni mərhələsi kimi çıxış edir. Dövlətlə vətəndaş arasında etimadın möhkəmlənməsi, sosial ədalət prinsipinin real nəticələrlə təsdiqi və vətəndaşların gələcəyə inamının güclənməsi bu siyasətin əsas siyasi dividendləridir. Xüsusilə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” konsepsiyalarının tətbiqi göstərir ki, Böyük Qayıdış təkcə keçmişə dönüş deyil, gələcəyə yönəlmiş modern dövlət quruculuğu layihəsidir.

Böyük Qayıdış Azərbaycan üçün sadəcə bərpa prosesi deyil, yeni siyasi mərhələnin başlanğıcıdır. Bu mərhələ güclü dövlət, təhlükəsiz region və dayanıqlı sülh ideyasının praktiki əsaslarla möhkəmləndirilməsinə xidmət edir və uzunmüddətli perspektivdə Azərbaycanın həm daxili sabitliyini, həm də regional liderlik mövqeyini daha da gücləndirir".