Icma.az
close
up
RU
Menu

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

Bu dünya Sokratı zəhərlə öldürən dünya deyilmi? Orxan Saffari

Bu dünya Sokratı zəhərlə öldürən dünya deyilmi? Orxan Saffari

Gununsesi portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Tarixən yazıçının, şairin, filosofun yaxşı gəlir əldə edə bilməməsi və bunun belə başqaları tərəfindən bəzən haqlı, bəzən də nadan təndiqə məruz qalması məlumdur.

“Ədəbiyyat pul gətirmir”, “Başqa işlə məşğul ol”, “Özünə iş-güc tap” və.s və.ilaxır kimi iradlar, çox yəqin, hər kəsə tanışdır.

Məsələyə real yaşam qaydaları yanaşılsa, sözsüz, həqiqət pay yox deyildir. Ancaq sual olunur:

“Yazıçı-şair, filosof niyə pul qazana bilmir?”

Əlbəttə, digər bir real səbəb yaradıcı insanın mövcud olduğu dövr, daha dəqiq, mühitlə bağlı olan məsələdir. Əgər bir yerdə sənətə və sənətkara təlabat yoxdursa, məsələlər daha çox əyləncəyə hesablanıbsa, yaradıcı adam niyə və necə çox qazansın? Bu cür vəziyyət isə bütün dövrlərdə öz mövcudluğunu qoruyub-saxlaya bilmişdir. Yəni, günəşin altında yeni heç nə yoxdur. Vəziyyət iki min əvvəldə eyni idi, iki gün bundan əvvəldə.

Söhbət, əlbəttə, ciddi sənətdən, ciddi sənətkardan gedir. Görünür, əyləndirmək əvəzinə düşündürürsənsə, bir az da “ac” qalmağı gözə almalısan.

Ancaq əksər hallarda adamlar yaradıcı adamların bu baxımdan tamamilə bacarıqsız olduğunu düşünür. Fəqət məsələ tam olaraq belədirmi? Məsələn, bəlkə, yaradıcı adam özü imtina edib? Bəlkə, onun xoşbəxt olduğu nəsnə çoxlu pulun olmasında deyil?

Danimarkalı filosof Kierkagaadın “Yaşamaq üçün yazmıram, yazmaq üçün yaşayıram” fikri də bir az bu məsələnin cavabına yönəlikdir. Məsələn, sözügedən filosof sadəcə fəlsəfə məşğul olmaq üçün evlənməkdən də, ailə mirasından da imtina etməyi bacarmışdı.

Gəncliyində zadəgan həyatı yaşayan Tolstoy da eyni taleyi yaşamışdı.

Sartre, Nitşe, bir sözlə, onlarla nümunələr çəkmək olar. Kimisi ən nüfuzlu, ən çox pul gətirən mükafatlardan, kimisi də əlində hazır olanlardan edərək imtina edib, ancaq və ancaq yaradıcılığına kökləniblər.

Bəlkə, bu, doğrudan da bir şüurlu seçimdir həm də?

Yaxud, şablon olaraq demək olar:

Kapitalist sistemdə satılan məhsullar ya əyləndirir, ya da hansısa yüngül ehtiyacları qarşılayır. Amma yazıçının yaratdığı əsər çox zaman oxucuya narahatlıq, daxili sarsıntı, verir. Bu da oxucu üçün, əlbəttə, bir o qədər cazibədar deyil.

Nəinki yaxşı pul qazanmaq, hətta bu yolda yaradıcı adamlar rədd belə edilir. Yoxsa, yaşadığı cəmiyyətlərdə sıxışdırılan filosoflar, yazıçılar, şairlər yoxdur?

Bu dünya Sokratı zəhərlə öldürən dünya deyilmi?

Bəs belə məqamda nə etməli? Ümumiyyətlə, görəsən, bu məsələyə cavab tapmaq lazımdırmı?

Əlbəttə, min illik tarixi vəziyyəti bir az qəbullanmalı, başa düşməli və bu cür davam etməkdə fayda var. Başqa nə demək, nə etmək olar?

Görünür, bu cür bir məsələyə bir az da romantik yanaşmaq lazımdır. Eynilə Fales məsələsi kimi.

Milet məktəbindən olan Fales barəsində, sözsüz, çoxlu rəvayətlər mövcuddur. Məsələn, Aristotelin “Siyasət” əsərində belə deyilir:

“Falesi kasıblığı və yoxsulluğuna görə tənqid edib deyirdilər ki, fəlsəfənin sənə heç bir faydası olmayacaq. Fales isə ulduzlar barəsində öyrəndiyi biliklər vasitəsi iləmüəyyən etdi ki, qarşıdan gələn ildə zeytun məhsulu çox olacaqdır. Əlində olan az pul ilə Xios və Milet şəhərinin bütün yağ emalatxanalarının behini verərək onlan ucuz qiymətə icarəyə götürdü. Məhsul vaxtı, hamının yağ emalatxanalarına ehtiyacı olduğu zamanda Fales onları istədiyi qiymətə icarəyə verdi və xeyli miqdarda pul əldə etdi. Bununla o, insanlara sübut etdi ki, filosoflar istəsələr, sərvət əldə edə bilərlər. Lakin onların məqsədləri ayrı şeydir”.

Orxan Saffari

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:130
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 29 İyul 2025 09:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see290

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see286

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see269

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see265

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see241

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see232

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see219

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see217

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see216

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see215

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see211

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see209

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see201

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see201

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see196

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see187

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see179

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see177

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see174

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri