Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Bu dünya Sokratı zəhərlə öldürən dünya deyilmi? Orxan Saffari

Bu dünya Sokratı zəhərlə öldürən dünya deyilmi? Orxan Saffari

Gununsesi portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Tarixən yazıçının, şairin, filosofun yaxşı gəlir əldə edə bilməməsi və bunun belə başqaları tərəfindən bəzən haqlı, bəzən də nadan təndiqə məruz qalması məlumdur.

“Ədəbiyyat pul gətirmir”, “Başqa işlə məşğul ol”, “Özünə iş-güc tap” və.s və.ilaxır kimi iradlar, çox yəqin, hər kəsə tanışdır.

Məsələyə real yaşam qaydaları yanaşılsa, sözsüz, həqiqət pay yox deyildir. Ancaq sual olunur:

“Yazıçı-şair, filosof niyə pul qazana bilmir?”

Əlbəttə, digər bir real səbəb yaradıcı insanın mövcud olduğu dövr, daha dəqiq, mühitlə bağlı olan məsələdir. Əgər bir yerdə sənətə və sənətkara təlabat yoxdursa, məsələlər daha çox əyləncəyə hesablanıbsa, yaradıcı adam niyə və necə çox qazansın? Bu cür vəziyyət isə bütün dövrlərdə öz mövcudluğunu qoruyub-saxlaya bilmişdir. Yəni, günəşin altında yeni heç nə yoxdur. Vəziyyət iki min əvvəldə eyni idi, iki gün bundan əvvəldə.

Söhbət, əlbəttə, ciddi sənətdən, ciddi sənətkardan gedir. Görünür, əyləndirmək əvəzinə düşündürürsənsə, bir az da “ac” qalmağı gözə almalısan.

Ancaq əksər hallarda adamlar yaradıcı adamların bu baxımdan tamamilə bacarıqsız olduğunu düşünür. Fəqət məsələ tam olaraq belədirmi? Məsələn, bəlkə, yaradıcı adam özü imtina edib? Bəlkə, onun xoşbəxt olduğu nəsnə çoxlu pulun olmasında deyil?

Danimarkalı filosof Kierkagaadın “Yaşamaq üçün yazmıram, yazmaq üçün yaşayıram” fikri də bir az bu məsələnin cavabına yönəlikdir. Məsələn, sözügedən filosof sadəcə fəlsəfə məşğul olmaq üçün evlənməkdən də, ailə mirasından da imtina etməyi bacarmışdı.

Gəncliyində zadəgan həyatı yaşayan Tolstoy da eyni taleyi yaşamışdı.

Sartre, Nitşe, bir sözlə, onlarla nümunələr çəkmək olar. Kimisi ən nüfuzlu, ən çox pul gətirən mükafatlardan, kimisi də əlində hazır olanlardan edərək imtina edib, ancaq və ancaq yaradıcılığına kökləniblər.

Bəlkə, bu, doğrudan da bir şüurlu seçimdir həm də?

Yaxud, şablon olaraq demək olar:

Kapitalist sistemdə satılan məhsullar ya əyləndirir, ya da hansısa yüngül ehtiyacları qarşılayır. Amma yazıçının yaratdığı əsər çox zaman oxucuya narahatlıq, daxili sarsıntı, verir. Bu da oxucu üçün, əlbəttə, bir o qədər cazibədar deyil.

Nəinki yaxşı pul qazanmaq, hətta bu yolda yaradıcı adamlar rədd belə edilir. Yoxsa, yaşadığı cəmiyyətlərdə sıxışdırılan filosoflar, yazıçılar, şairlər yoxdur?

Bu dünya Sokratı zəhərlə öldürən dünya deyilmi?

Bəs belə məqamda nə etməli? Ümumiyyətlə, görəsən, bu məsələyə cavab tapmaq lazımdırmı?

Əlbəttə, min illik tarixi vəziyyəti bir az qəbullanmalı, başa düşməli və bu cür davam etməkdə fayda var. Başqa nə demək, nə etmək olar?

Görünür, bu cür bir məsələyə bir az da romantik yanaşmaq lazımdır. Eynilə Fales məsələsi kimi.

Milet məktəbindən olan Fales barəsində, sözsüz, çoxlu rəvayətlər mövcuddur. Məsələn, Aristotelin “Siyasət” əsərində belə deyilir:

“Falesi kasıblığı və yoxsulluğuna görə tənqid edib deyirdilər ki, fəlsəfənin sənə heç bir faydası olmayacaq. Fales isə ulduzlar barəsində öyrəndiyi biliklər vasitəsi iləmüəyyən etdi ki, qarşıdan gələn ildə zeytun məhsulu çox olacaqdır. Əlində olan az pul ilə Xios və Milet şəhərinin bütün yağ emalatxanalarının behini verərək onlan ucuz qiymətə icarəyə götürdü. Məhsul vaxtı, hamının yağ emalatxanalarına ehtiyacı olduğu zamanda Fales onları istədiyi qiymətə icarəyə verdi və xeyli miqdarda pul əldə etdi. Bununla o, insanlara sübut etdi ki, filosoflar istəsələr, sərvət əldə edə bilərlər. Lakin onların məqsədləri ayrı şeydir”.

Orxan Saffari

Gununsesi.info

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:134
embedMənbə:https://www.gununsesi.info
archiveBu xəbər 29 İyul 2025 09:44 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see421

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see346

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see320

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see317

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see297

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see293

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see291

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see274

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see272

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see264

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see246

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see230

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see227

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see210

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see208

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see194

Azerbaijan’s macro economy 2025 2026 and future prospects

17 Noyabr 2026 13:48see192

45 min dollardan Walmart rəflərinə: Bir qadının qəhvə alternativi biznesi

17 Noyabr 2026 14:53see186

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see185

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri