Bu qarışqa sizi dişləsə elə bilin ki, közün üzərində gəzirsiniz

Entomoloq Castin Şmidt tərəfindən hazırlanan "Şmidt ağrı indeksi" təbiətdəki ən təhlükəli dişləmə və sancmaların elmi təsnifatını müəyyən edib. Həşərat dünyasının ən şiddətli müdafiə mexanizmlərini araşdıran Castin hisləri dörd ballıq şkala üzrə müqayisə edib.
BBC-nin yaydığı məlumatlara görə adi arı sancmaları şkalanın orta səviyyələrində qərarlaşsa da güllə qarışqası və döyüşçü arısı dördüncü dərəcəli maksimal ağrı kateqoriyasına daxildir.
Şmidt şkalasında dörd balı ötən yeganə canlı Mərkəzi və Cənubi Amerikanın yağış meşələrində yaşayan güllə qarışqasıdır. Dünyanın ən ağrılı dişləməsinə sahib olan bu canlının sancması daban hissəyə mismar vurularkən yanan kömür üzərində gəzmək hissi ilə müqayisə olunur. Bu növ "24 saatlıq qarışqa" kimi də tanınır çünki digər həşəratlardan fərqli olaraq onun yaratdığı ağrı tam bir gün davam edir və bədəndə idarəolunmaz fiziki reaksiyalara səbəb olur.
Araşdırmada ağrının intensivliyinin hər zaman ölüm riski ilə düz mütənasib olmadığı vurğulanır. Şmidt şkalası zəhərin toksikliyini deyil onun sinir sisteminin ağrı reaksiyasına təsirini ölçür. Siyahıda yer alan tarantula şahini adlanan nəhəng arının sancması vannaya işlək vəziyyətdə saç qurudan maşın atılması kimi elektrik şoku hissi yaradır. Bu ağrı həddindən artıq şiddətli olsa da bir neçə dəqiqə ərzində keçib gedir. Aktiv vulkan axınına zəncirlənmək kimi təsvir edilən döyüşçü arısının sancması isə siyahıdakı ən ağır işgəncə növlərindən biri hesab olunur.
Ağrılı təcrübələr yalnız quru canlıları ilə məhdudlaşmır. Dənizlərdəki risklər daha sistemli xarakter daşıyır. Şmidt şkalasına daxil edilməsə də qutu meduzası dəri ilə təmasda olan zaman minlərlə zəhərli hüceyrə ifraz edərək kəskin yandırıcı ağrı ilə yanaşı müvəqqəti iflic və ya ürək spazmlarına yol açır. Meduza zəhəri həşərat sancmalarından fərqli olaraq fizioloji çökməyə səbəb ola bilir.
Ekspertlər həşəratlardakı bu ekstremal ağrı reaksiyalarının təkamül nəticəsində yaranan müdafiə strategiyası olduğunu bildirirlər. Şiddətli ağrı yırtıcılar üçün güclü təhlükə siqnalı rolunu oynayır və hücum edənlərin gələcəkdə bu növlərdən uzaq durmasını təmin edir. Bu xüsusiyyət koloniyalarda yaşayan və özlərini aktiv şəkildə müdafiə edən sosial həşərat növlərinin sağ qalma şansını artırır.
İsmayıl
Demokrat.az