Icma.az
close
up
RU
BU REKLAMLAR FACİƏLƏRƏ APARIR... Professor vətəndaşlara çağırış etdi

BU REKLAMLAR FACİƏLƏRƏ APARIR... Professor vətəndaşlara çağırış etdi

Icma.az, Azpolitika.az portalına istinadən məlumatı açıqlayır.

Yaşadığımız dövrün acı həqiqətlərindən biri müxtəlif sosial şəbəkələrdə və televiziya kanallarında dərman maddələrinin, eləcə də bioloji aktiv qida əlavələrinin (BAƏ) təbliğatıdır. Əksər hallarda bu reklamları heç bir tibbi və ya əczaçılıq təhsili olmayan, cəmi 1-2 aylıq naməlum kurslar keçərək apteklərə işə götürülmüş şəxslər aparır.

"AzPolitika" xəbər verir ki, bu barədə tibb elmləri doktoru, professor Musa Qəniyev bildirib.

Ptofessor daha sonra bildirib: "Məlumdur ki, mövcud nəzarətsizlik mexanizmi səbəbindən aptek marketinqini insan sağlamlığından daha çox əldə olunacaq mənfəət maraqlandırır. Bu səbəbdən reklam etdikləri dərman maddələrinin törədə biləcəyi fəsadları, ən əsası isə bu işin hüquqi məsuliyyətini anlamayan "təbliğatçılara" satışdan müəyyən faiz (bonus) verilir. Bu şirnikləndirmə sistemi analoji halların kütləviləşməsinə və əhalinin sağlamlığı üçün çox ciddi təhlükəyə yol açır.

Reseptsiz satılan və həkim tövsiyəsi olmadan reklam edilən bu tərkiblərə, onların törədə biləcəyi uzaq fəsadlara baxanda insanı dəhşət bürüyür. Odur ki, hazırda en çox təbliğ olunan dərman və BAƏ-lərin gizli təhlükələri, əlavə təsirləri və ağır nəticələri haqqında bəzi həqiqətləri ictimaiyyətə çatdırmağı borc bildim.

1. "Stress əleyhinə" reklam olunan preparatlar: 5-HTP, Melatonin, Maqnezium.

5-HTP (hidroksitriptofan): Serotoninin sələfidir. Əgər pasiyent klassik antidepressant, güclü ağrıkəsici və ya revmatoloji dərmanlar qəbul edirsə, 5-HTP-nin qəbulu fonunda həyat üçün son dərəcə təhlükəli olan və hətta ölümə gətirib çıxaran "Serotonin sindromu"nun baş verməsi qaçılmazdır.

Melatonin: Bu preparatın uzunmüddətli qəbulu orqanizmin öz yuxu hormonunun sintezini bəzən geri dönməz şəkildə bloka salır. Nəticədə preparatın qəbulu dayandırıldıqda müalicəsi çox çətin olan ağır yuxusuzluq (insomniya) yaranır. Melatoninin hətta qısamüddətli və nəzarətsiz qəbulu belə qonadotrop hormonların azalmasına (cinsi həvəsin sönməsi), depressiyaya və gündüzlər kəskin yuxululuğa səbəb ola bilər.

Maqnezium: Xüsusən yüksek dozalarda qəbul edildikdə kəskin diareya, həzm pozğunluğu, arterial təzyiqin düşməsi, əzələ zəifliyi, ağır hallarda isə kəskin bradikardiya və ürək əzələsində (miokardda) keçiriciliyin pozulmasına gətirib çıxarır.

2. Mədə-bağırsaq sisteminə təsir edən vasitələr və hepatoprotektorlar.

Reklam olunan hepatoprotektorlar əsasən alaqanqal bitkisindən alınan fenol birləşmələrindən (silibinin, silikristin, silidianin) ibarətdir və çox güclü ödqovucu təsirə malikdirlər. Qeyri-peşəkar diaqnostika və təyinat zamanı onlar ağır nəticələr verə bilər. Məsələn, preparatı qəbul edən şəxsdə gizli və diaqnozu qoyulmamış öd daşı xəstəliyi (xolelitiaz) varsa, bu vasitələr daşı hərəkətə gətirərək öd yollarını bağlayır və dözülməz kəskin qaraciyər sancısına səbəb olur. Bu zaman yeganə çıxış yolu təcili cərrahi əməliyyatdır.

3. Probiotik və prebiotiklər.

BAƏ qrupuna aid olan bu canlı bakteriya ştammları immun sistemi zəif olan və ya ciddi yanaşı xəstəlikdən (məsələn, epitelial keçiriciliyin artması sindromundan) əziyyət çəkən şəxslərə vurulduqda, qanda bakteriya və ya göbələk infeksiyalarının təhlükəli həddə çatmasına (bakteremiya, funqemiya) səbəb ola bilər. Bunun müalicəsi isə böyük maliyyə resursları və uzun zaman tələb edir.

4. Xondroprotektorlar (Qlyukozamin, Xondroitin).

Qlyukozamin: Kimyəvi quruluşuna görə aminosaxariddir. Toxumaların insulinə müqavimətini və mədəaltı vəzə düşən metabolik yükü kəskin artırır. Nəzarətsiz qəbul edildikdə prediabetik (şəkərönü) və 2-ci tip diabeti olan şəxslərdə karbohidrat mübadiləsini pozur və müalicəyə tabe olmayan davamlı hiperqlikemiyaya (qanda şəkərin aşırı yüksəlməsinə) səbəb olur.

Xondroitin sulfat: Qandurulaşdırıcı (antikoaqulyant) təsirə malikdir. Onun kardio-aspirin, klopidoqrel və ya digər qandurulaşdırıcılar qəbul edən şəxslərə təyini mədə-bağırsaq və daxili qanaxma riskini kəskin artırır.

5. Metabolizmə təsir edən və "ziyansız arıqlama" vəd edən BAƏ-lər.

Xüsusilə "Təbii Ozempik" adı altında satılan (tərkibi Berberin və Alfa-lipoy turşusundan ibarət) BAƏ-lər böyük təhlükə mənbəyidir:

Berberin: Qaraciyərdə dərmanların metabolizminə cavabdeh olan əsas fermentlər sistemini (CYP3A4) inaktivləşdirir. Bu ferment əhalinin böyük əksəriyyətinin gündəlik qəbul etdiyi təzyiq dərmanlarının, statinlərin və antikoaqulyantların parçalanmasını təmin edir. Ferment sıradan çıxdıqda həmin dərmanların qandakı dozasının kəskin artması baş verir ki, bu da çoxorqanlı çatışmazlığa və ölümcül toksikləşməyə səbəb ola bilər.

Alfa-lipoy turşusu: Çox güclü insulin təsirli maddədir. Doza düzgün tənzimlənmədikdə qanda şəkərin səviyyəsini kəskin salaraq ağır hipoqlikemiyaya və hipoqlikemik komaya yol aça bilər.

6. Yüksək dozalı Vitamin C, Vitamin D3 və Sink

Vitamin C (1000 mq-dan yüksək dozada): Orqanizmdə oksalat turşusuna çevrilir. Yüksək dozalarda uzunmüddətli qəbulu böyrəklərdə oksalat daşlarının əmələ gəlməsinə (nefrolitiaz) və mədənin selikli qişasının zədələnməsinə gətirib çıxarır.

Vitamin D3: Yüksək dozada nəzarətsiz qəbul edildikdə orqanizmdə toplanaraq hiperkalsiemiya törədir. Qanda artan kalsium damar divarlarında, miokardda və böyrək toxumasında toplanaraq bu orqanların fəaliyyətini kəskin pozur.

Sink: Artıq miqdarda qəbulu misin bağırsaqlardan sorulmasını bloklayır. Uzunmüddətli istifadəsi orqanizmdə mis defisitinə, anemiyaya və ağır nevroloji pozuntulara (mielopatiyaya) səbəb olur.

7. Dəri xəstəlikləri üçün məlhəm və kremlər.

Müasir tibbdə 4000-dən çox müxtəlif dəri xəstəliyi mövcuddur. Onların hər birinin müalicəsi yalnız ali təhsilli mütəxəssis-dermatoloqun düzgün diaqnozu və təyinatı əsasında aparılmalıdır. Əks hal faciələrlə nəticələnə bilər. Bu vasitələri sosial şəbəkələrdə reklam edən şəxslər daşıdıqları hüquqi məsuliyyəti dərk etməlidirlər.

İstənilən dərman vasitəsinin və ya BAƏ-nin istər profilaktik, istərsə də müalicəvi məqsədlə istifadəsi yalnız və yalnız ixtisaslı həkimin göstərişi və nəzarəti altında həyata keçirilməlidir.

Eyni zamanda, dövlət səviyyəsində dərman preparatlarının və bioloji aktiv əlavələrin reklamını sərt tənzimləyən xüsusi qanunvericilik aktı tətbiq olunmalıdır. Bu qaydaları pozan şəxslər ciddi şəkildə cəzalandırılmalı və hüquqi məsuliyyətə cəlb edilməlidirlər. Xalqımızın sağlam gələcəyini yalnız bu yolla təmin etmək mümkündür.

"AzPolitika.info"

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:214
embedMənbə:https://azpolitika.info
archiveBu xəbər 26 İyul 2026 15:08 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see331

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see322

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see312

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see305

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see304

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see276

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see274

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see267

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see267

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see264

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see252

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see249

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see247

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see246

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see215

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see214

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see206

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see190

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see190

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see188
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri