Icma.az
close
up
RU
Konstitusiya və milli inkişaf strategiyası ŞƏRH

Konstitusiya və milli inkişaf strategiyası ŞƏRH

Ses qazeti portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

Hər bir müstəqil dövlətin siyasi yetkinliyi, idarəetmə mədəniyyəti və gələcəyə baxışı, ilk növbədə, onun konstitusion əsaslarında öz əksini tapır. Konstitusiya yalnız dövlət quruluşunu müəyyənləşdirən hüquqi sənəd deyil, həm də cəmiyyətin hansı dəyərlər ətrafında birləşdiyini, insanın dövlət qarşısında yerini və ölkənin inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən fundamental aktdır. Azərbaycan Respublikasının 1995-ci ildə qəbul edilmiş Konstitusiyası bu mənada milli dövlətçiliyimizin möhkəmlənməsində, müstəqilliyimizin hüquqi təminatlarının yaradılmasında və demokratik inkişaf yolunun müəyyənləşdirilməsində müstəsna rol oynayıb. Noyabrın 12-də qeyd olunan Konstitusiya Günü də həmin tarixi seçimin əhəmiyyətini anlamaq baxımından xüsusi məna daşıyır.

Azərbaycanın müstəqil dövlət kimi özünün Əsas Qanununu qəbul etməsi uzun və mürəkkəb tarixi prosesin nəticəsi idi. 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti milli dövlətçilik ənənələrini bərpa etsə də, mövcud olduğu 23 ay ərzində Konstitusiya qəbul etmək imkanı qazanmadı. Sonrakı sovet dövründə qəbul edilən konstitusiyalar isə müstəqil dövlətin suveren iradəsinə əsaslanan hüquqi sistemin formalaşmasına xidmət etmirdi. Bununla belə, həmin dövrdə milli kimliyin və dövlətçilik düşüncəsinin qorunması istiqamətində atılan addımlar gələcək müstəqilliyin mənəvi əsaslarının yaşadılmasında əhəmiyyətli idi.

Bu baxımdan 1978-ci il aprelin 21-də qəbul edilmiş Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi təsbit olunması xüsusi diqqətə layiqdir. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin prinsipial mövqeyi və qətiyyəti sayəsində Əsas Qanunun müvafiq maddəsinə daxil edilən bu müddəa milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığın, ana dilinin qorunmasına verilən önəmin ifadəsi idi. Həmin addım göstərirdi ki, mürəkkəb siyasi şəraitdə belə milli maraqları qorumaq üçün siyasi iradə və uzaqgörənlik mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müstəqillik əldə edildikdən sonra Azərbaycanın öz milli dövlətçilik modelini yaratması da bu tarixi təcrübədən qaynaqlanan məsuliyyətin davamı oldu.

Lakin 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyinin bərpası yeni Konstitusiyanın hazırlanması üçün öz-özlüyündə kifayət etmirdi. Bunun üçün siyasi sabitlik, işlək dövlət institutları və ardıcıl idarəetmə mexanizmləri tələb olunurdu. Müstəqilliyin ilk illərində ölkədə yaranmış böhran, hakimiyyətin səriştəsizliyi və dövlət idarəçiliyindəki pərakəndəlik bu zəruri prosesin həyata keçirilməsini ləngitdi. 1993-cü ildə Heydər Əliyevin xalqın tələbi ilə yenidən hakimiyyətə qayıtması vəziyyətin dəyişməsində həlledici mərhələ oldu. Dövlətçiliyin qorunması, ictimai-siyasi sabitliyin bərpası və idarəetmənin möhkəmləndirilməsi istiqamətində görülən işlər Konstitusiyanın hazırlanması üçün real zəmin yaratdı.

Ulu Öndər Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycanın Əsas Qanununun uzunmüddətli dövlət inkişafına xidmət etməsini əsas prinsip kimi müəyyənləşdirmişdi. Onun rəhbərliyi ilə yaradılan Konstitusiya komissiyasının fəaliyyəti nəticəsində milli dövlətçilik ənənələrini müasir hüquq təcrübəsi ilə uzlaşdıran layihə hazırlandı. 1995-ci il noyabrın 12-də keçirilən referendumda seçicilərin 91,9 faizinin Konstitusiyanın qəbul edilməsinə səs verməsi bu sənədin xalqın iradəsinə söykəndiyini nümayiş etdirdi. Noyabrın 27-də qüvvəyə minən Konstitusiya müstəqil dövlət quruculuğunun hüquqi istiqamətlərini müəyyənləşdirdi və ölkənin gələcək inkişafı üçün möhkəm təməl yaratdı.

Konstitusion quruluşun möhkəmləndirilməsində konstitusiya nəzarəti mexanizminin yaradılması da mühüm mərhələ idi. 1998-ci ildə Azərbaycan Respublikası Konstitusiya Məhkəməsinin fəaliyyətə başlaması hüquqi dövlət quruculuğunun institusional əsaslarını genişləndirdi. Bu təsisatın yaradılması Konstitusiyanın aliliyinin qorunması, hüquqi normaların Əsas Qanuna uyğunluğunun təmin edilməsi və konstitusion prinsiplərin dövlət idarəçiliyində tətbiqi baxımından əhəmiyyətli addım oldu.

Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpası isə Konstitusiyanın tarixi missiyasının reallaşmasında yeni mərhələ açdı. 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılmış Zəfər və 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilmiş antiterror əməliyyatının nəticələri dövlətimizin bütün ərazilərində konstitusion hüquqi məkanın bərqərar olması üçün şərait yaratdı. 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan edilməsi bu tarixi nailiyyətlərin və Əsas Qanunun qəbulunun 30 illiyinin əhəmiyyətini bir araya gətirdi. Həmin il Konstitusiyanın hazırlanmasına, təkmilləşdirilməsinə, aliliyinin qorunmasına və hüquq sisteminin inkişafına töhfə verən şəxslərin xidmətlərinin qiymətləndirilməsi məqsədilə yubiley medalının təsis edilməsi də diqqətəlayiq addım oldu.

Rüstəm Nağıyev,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədri

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:114
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 06 Noyabr 2026 15:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see397

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see375

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see361

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see331

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see301

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see282

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see276

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see271

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see269

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see262

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see243

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see243

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see242

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see236

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see235

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see230

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see216

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see212

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see210

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri