Büdcə qurbanlar tələb edir BAXIŞ BUCAĞI

Fransanın baş naziri maliyyə intizamını bərpa etmək planını təklif edir

Baş nazir Fransua Bayrou Fransada maliyyə intizamını bərpa etmək planını, yəni zəruri hesab etdiyi qeyri-populyar tədbirlərin uzun siyahısını təqdim edib. Bayrou “həqiqət anından” danışır və müxalifət onu işdən çıxarmaqla hədələyir.

Fransua Bayrou Fransanın milli borcunu “lənətlə” hədələyir. Onun sözlərinə görə, saniyədə 5000 avro sürətlə artan xərcləri dayandırmaq üçün o, borcun ÜDM-ə nisbətini 2029-cu ilə qədər sabitləşdirmək planı təklif edib. Buna nail olmaq üçün dövlət 43,8 milyard avroya qənaət etməlidir ki, bu da əvvəllər planlaşdırıldığından çoxdur. Vəziyyət Emmanuel Makron tərəfindən mürəkkəbləşib: hökumətin artıq dəhşətli şəkildə gözlədiyi 40 milyard dollarlıq açıqlamaları ərəfəsində prezident müdafiə xərclərini 3,5 milyard avro artırmaq niyyətində olduğunu açıqlayıb.

Bayrounun planının mərkəzi elementi ağ il deyilən ildir - pensiyaların, müavinətlərin və ya vergi miqyasının indeksləşdirilməsi olmadan bir il. İnflyasiya səviyyəsindən asılı olmayaraq, heç kim keçən ildən çox almayacaq - istər təqaüdçü, istər işçi, istərsə də işsiz. Tibbi xərclər bütövlükdə azalacaq: dərmanların qiyməti azalacaq, işdən çıxan tibbi məzuniyyətə nəzarət gücləndiriləcək. Mərkəzçi Bayrou hesab edir ki, ictimai səhiyyə sistemi əsassız olaraq səxavətli və zəif idarə olunur. O, “məhsuldar olmayan dövlət qurumlarını” bağlamaq, dövlət qulluqçularının sayını azaltmaq, pensiyaçılar üçün vergi endirimi sxemini dəyişdirmək istəyir. Əhalinin ən varlı təbəqələrindən və iri bizneslərdən sözdə həmrəylik töhfəsi şəklində böyük töhfə vermələri tələb olunacaq.

Fransada yeni hökumət və parlament böhranı yaranır

Onlarla bəndin yer aldığı Bayrou planı hətta tərəfdarları tərəfindən də “şok terapiyası” kimi təqdim olunur. Onun əleyhdarları isə Fransa Kommunistlərinin (PCF) rəhbəri Fabien Roussel kimi “mütəşəkkil dəstənin tərkibində silahlı soyğunçuluqdan” danışırlar. Bu arada, bir əcnəbinin fikrincə, bu, məsələyə çox mötədil yanaşmadır: Fransadan cərrahiyyə masasına uzanmağı - bəlkə də bir il pəhriz saxlamağı tələb etmirlər. Ümumi prinsip sadədir: 2026-cı ildə 2025-ci ildən çox xərcləməyin. Təbii ki, çoxları pis bir şeyin başlanğıc olmasından qorxur və nəticə əldə edildikdən sonra pula qənaət etmək üçün müvəqqəti və fövqəladə tədbirlərin ləğv edilməsi nadirdir.

Bayrounun təcili tədbirləri həqiqətən pəhrizdir. Demək olar ki, bütün nazirliklər əlavə maliyyə vəsaitlərini itirəcək (Müdafiə Nazirliyi və Ədliyyə Nazirliyi istisna olmaqla). Funksionerlərin ixtisarı ixtisarsız baş tutacaq; plan yalnız təqaüdə çıxan hər üç dövlət qulluqçusundan birinin dəyişdirilməsindən imtinanı nəzərdə tutur. Pensiya alanlar üçün faiz ayırmaları ləğv edilir, lakin əvəzində illik 2000 avro məbləğində birdəfəlik tutulma tətbiq edilir. Kiçik pensiya alanlar hətta qazanacaqlar; böyük təqaüd alanlar, əlbəttə ki, itirəcəklər - bəs Fransada böyük pensiya alanlara kim yazığı gəlir?

Bayrou həm də qənaət tədbiri olaraq iki qanuni bayramı - 8 May və Pasxadan sonrakı bazar ertəsini ləğv etməyi təklif edir və sonuncunu "dini əhəmiyyət kəsb etmir" adlandırır. Burada, etiraf etmək lazımdır ki, o, səhv edir: fransızlar üçün əsas dini əhəmiyyət onların imtiyazları və Avropanın ən səxavətli dövlət rifah sistemidir. Sosialistlərin (PS) bu yaxınlarda yenidən seçilən lideri Olivye For buna görə qəzəblənib: "Bu, dirçəliş planı deyil, Fransa modelini məhv etmək planıdır. Bu, ağ il deyil, qara ildir". Hətta təmkinli dəstək göstərməsi gözlənilən sağçı Respublikaçılar (LR) bu təklifə düşmən münasibət bəslədilər. Milli Assambleyadakı LR fraksiyasının rəhbəri Laurent Wauquiez, "ağ ilin" "fiskal qırğın üçün evfemizm" olduğunu söyləyib və vergi artımlarını ehtiva edən büdcəyə səs verməyəcəyinə söz verib. İfrat sağçı Milli Rallinin (RN) rəhbəri Marin Le Pen öz rəqibləri ilə razılaşır. O, hesab edir ki, Bayrou nəzarətsiz immiqrasiya və qaçqınların xərcləri, bərpa olunan enerji, Avropa xəzinəsinə ödənişlər və digər bu kimi, onun fikrincə, cəfəngiyyata qənaət etməli idi. Əvəzində “fransızlar, işçilər və pensiyaçılar yenidən vuruldu”.

Marine Le Pen hədələyib: "Əgər Bayrou planını yenidən yazmasa, biz onu təqaüdə göndərəcəyik".

Büdcə ilə bağlı vəziyyət payıza qədər dayandırılıb və nə manevr etmək üçün maliyyə imkanları, nə də arxalana biləcək parlament çoxluğu olmayan baş nazir üçün bu, son dərəcə təhlükəli olur. Payızda səsvermə başlayanda büdcəsinin ilk qurbanı özü ola bilər.

V.VƏLİYEV