Budəfəki müharibə digərlərindən fərqlənəcək?

Yaxın Şərqdə genişmiqyaslı müharibə yenidən alovlana bilər.

Həssas atəşkəsin davam etdiyi bir zamanda regionda hərbi eskalasiya müşahidə olunmaqdadır. Qeyd edək ki, dünən axşam saatlarında İran BƏƏ-nin neft infrastrukturuna, eləcə də Körfəz sularında hərəkət edən gəmilərə raket zərbələri endirib. BƏƏ ilə yanaşı Qətər və Bəhreyndə vəziyyətlə əlaqədar döyüşə hazırlıq tədbirləri görülməyə başlanılıb. 

Eyni zamanda, İsrail Müdafiə Qüvvələri, o cümlədən regiondakı Amerika ordu birlikləri döyüşə hazır vəziyyətə gətirilib.

“CNN International” televiziya kanalının Körfəzdə son hadisələ ilə bağlı məlumatı da xüsusi diqqət çəkir. Bildirilir ki, ABŞ və İran arasında əldə edilmiş həssas atəşkəs fonunda Tehran ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin gəmilərinə atəş açıb və buna cavab olaraq ABŞ altı kiçik İran qayığını batırıb.

İslam İnqılabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) da ABŞ-a, region və dünya ölkələrinə Hörmüzdə İranın qoyduğu qaydalardan kənar boğazdan keçməyə çalışan bütün gəmilərin vurulacağı ilə bağlı xəbərdarlıq edib.

İranın özündə isə növbəti müharibəyə ciddi hazırlıq tədbirlərinin görülməsinə başlanılıb. İran KİV-lərinin məlumatına görə, hakimiyyət bütün dövlət binalarını, hökümət nümayəndəliklərini, şəhər bələdiyyələrini boşaldıb. Hökümət bunkerdən fəaliyyətə keçib. 

Maraqlıdır, əgər Yaxın Şərqdə yenidən müharibə baş verəcəksə, bu müharibə əvvəlkindən nə ilə fərqlənəcək?

Məsələ ilə bağlı Yaxın Şərq üzrə ekspert Vüqar Zifəroğlu “Cebheinfo.az”-a şərhində qeyd edib ki, regionda müharibənin tam şəkildə alovlanması ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir:

“Körfəz regionunda son gərginliklər artıq adi siyasi qarşıdurma mərhələsini keçərək hərbi risklərin real şəkildə artdığı bir mərhələyə daxil olub. Xüsusilə Hörmüz boğazı ətrafında baş verən hadisələr göstərir ki, tərəflər birbaşa toqquşmadan yayınmağa çalışsalar da, faktiki olaraq qarşıdurma davam edir və bu, istənilən an daha geniş müharibəyə çevrilə bilər. 

Hazırkı vəziyyəti qiymətləndirərkən demək olar ki, müharibənin tam şəkildə alovlanması ehtimalı kifayət qədər yüksəkdir. Lakin bu proses bir neçə kritik faktordan asılıdır. Əgər Hörmüz boğazında enerji daşımalarına ciddi zərbə dəyərsə və ya ABŞ ilə İran arasında birbaşa geniş toqquşma baş verərsə, o zaman müharibə sürətlə regional səviyyədən qlobal təsirə malik qarşıdurmaya çevrilə bilər. 

Digər mühüm fərq enerji faktorunun birbaşa silaha çevrilməsidir. Bu gün neft və qaz marşrutları, xüsusilə Hörmüz boğazı, sadəcə iqtisadi arteriya deyil, həm də hərbi və siyasi təzyiq alətidir. 

Bu səbəbdən mümkün müharibə yalnız region ölkələrini deyil, qlobal iqtisadiyyatı da ciddi şəkildə sarsıda bilər.Hazırda Yaxın Şərqdə tammiqyaslı müharibə ehtimalı realdır, lakin daha çox ehtimal olunan ssenari uzunmüddətli, aşağı intensivlikli, lakin fasilələrlə kəskinləşən bir qarşıdurmadır.

Bu münaqişə əvvəlkilərdən fərqli olaraq daha qeyri-müəyyən, çoxcəhətli və qlobal təsirlərə malik olacaq”.

Yunis Abdullayev
“Cebhinfo.az”

Açar sözlər: müharibə Vüqar Zifəroğlu

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin