Cavanşir Quliyev: Televiziya əməkdaşları peyğəmbərdir?

“Gələcəkdə süni intellekt yeni musiqi forması icad edə bilər. O zaman bizim peşəmiz bitəcək. Məndən soruşsanız, bu baş verəcəkmi? Dəqiq deyə bilmərəm. Amma 50/50-yə olduğunu düşünürəm”.

Bunu “Cebheinfo.az”-a açıqlamasında bəstəkar Cavanşir Quliyev bildirib. 

“Süni intellekt hələ uşaq yaşındadır. Deyirlər ki, artıq musiqi də bəstələyir. Eşitmişəm. O qədər də pis deyil. Əgər deməsələr ki, bu musiqini süni intellekt yazıb, insan düşünər bunu kim yazıb, Əhməd, yoxsa Məmməd? Bax belə. Amma təbii ki, hələlik yeni bir şey icad edə bilmir. Sadəcə internetdə araşdırma aparır, ona verilən suala uyğun olaraq oxşar materialları bir araya gətirir, düzəldib verir. Bəli, bunu bacarır. Dediyim kimi, mahnı da yazır. 

Amma hansısa gənc Eldar Mansurova deyib ki, mən səndən daha yaxşı musiqi yazıram. Onu artıq yalan deyir. Çünki onu gənc özü yazmır. Süni intellekt yazır. Sadəcə süni intellektə müraciət edir, o da yazır. Amma ümumilikdə, süni intellekt, bu texnologiya inkişaf etdikcə, insan fəaliyyət sahələrinin bəzilərini yavaş-yavaş əlindən alacaq. Daha doğrusu, yardım olaraq insan yerinə bu işləri görəcək. Hətta çalışsa, bir gün gəlib bədii yaradıcılığa da çıxa bilər. 

Vaxtilə Rusiyada bir bəstəkar dostum vardı. Mən Rusiyaya gedəndə, onunla tez-tez mübahisə edirdik. O deyirdi ki, gələcəkdə kompüterlər bizi əvəz edəcək. Mən isə deyirdim ki, kompüter bir çox şeyi edə bilər, bizim işimizi asanlaşdıra, sürətləndirə, tezləşdirə bilər, amma yeni bir şey yarada bilməz. Çünki bizim sənətimiz hiss və duyğularla bağlıdır. Kompüter isə hiss etmir, o, sadəcə hesablama maşınıdır. Dostum isə deyirdi ki, o hiss və duyğunu da hesablamaq mümkün olacaq, bir gün yeni bir şey də icad oluna bilər. Belə mübahisələrimiz olurdu. Mən onunla heç cür razılaşmırdım".

Bəstəkar deyib ki, son vaxtlar artıq öz mövqeyinə şübhə ilə yanaşmağa başlayıb:

"Düşünürəm ki, bəlkə də mümkündür. Bu gün olmasa da, gələcəkdə süni intellekt yeni musiqi forması icad edər. Bu halda, bizim peşəmiz də təhlükə altına düşə bilər. O zaman bizim peşəmiz bitəcək. Məndən soruşsanız, bu baş verəcəkmi? Dəqiq deyə bilmərəm. Amma 50/50-yə olduğunu düşünürəm”.

Bəstəkar bu gün daha çox dəbdə olan müsiqilərə də öz fikrini bildirib:

“Mən gündəmdə olan müğənniləri dinləmirəm. Ona görə də onlar barəsində nəsə deyə bilmərəm. Amma müasir musiqi deyəndə nəyi nəzərdə tuturuq? Gündəmdə harada olur musiqi? Axı o musiqi radio və televiziyada səslənməsə, gündəmə gəlmir. Biz verməsək, o musiqiləri necə gündəmdə olur? Televiziya əməkdaşları peyğəmbərdir? Efirə doğru şeylərmi verirlər? Yəni, gündəm olan şey nədir, haradan doğur, nədən qaynaqlanır? Bunlar hamısı şübhəli və mübahisəlidir. 

Əslində musiqinin, ümumiyyətlə, bədii sənətin iki əsas cəhəti olur: keyfiyyətli və keyfiyyətsiz.

Köhnəsi, təzəsi, gündəmi və ya gündəmsizi, belə şeylər olmur. Baxın, Tofiq Quliyevin mahnıları 60-70 il öncə bəstələnib. Bu gün o mahnılar yenidən populyarlıq qazanır, gündəmdə olmağa başlayıb. Niyə? Çünki keyfiyyətlidir. Deməli, "müasir musiqi" anlayışı nisbidir. Əgər bir musiqi bu gün səslənirsə, o, müasir musiqidir. Çünki onun başqa bir keyfiyyəti yoxdur. Deyəsən ki, bu müasirdir, amma bu yox. Onu dəyərləndirən tək meyar budurmu? Xeyr. Musiqi modaya bənzəməz. Məsələn, geyimdə boyun uzunluğu və ya şalvarın eni dəyişə bilər. Musiqidə isə bu cür "dəyişkən moda göstəriciləri" yoxdur. Əgər belə olsaydı, Bethoven bu gün dinlənilməzdi. Halbuki bu gün dünyada ən bahalı bilet satışı məhz onların əsərlərinə aiddir. Onlar 400-500 il bundan qabaq yaşamış və yaratmış adamlardır. Həmçinin, yazdıqları "köhnədir". Onda onu dinləməyin, çünki köhnədir”. 

Cavanşir Quliyev yeni bəstələr üzərində işlədiyini qeyd edib:

“Mən artıq üç ildir Azərbaycandayam. Qayıtmışam. Bəzən Kiprə gedib-gəlirəm, çünki orada bəzi əşyalarım qalıb. Ona görə də hərdənbir gedib gətirirəm. Yaxşıyam inşallah. Yavaş-yavaş buradakı həyata uyğunlaşıram. 

Yeni bəstələr üzərində işləyirəm. Son bir- iki il ərzində "YouTube" kanalımda 20-30 yeni mahnı paylaşmışam”.

Əfsanə Rəcəb
“Cebheinfo.az”