Cənubi İtaliyada 3500 il əvvəlki yaşam...

...Max Planck adına Qədim Aralıq dənizi Tədqiqat Mərkəzinin (Almaniya) və Bolonya Universitetinin (İtaliya) alimlərinin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu təxminən 3500 il əvvəl şimal-qərbi Kalabriyada yaşamış insanların genetik və sosial profilini ilk dəfə olaraq yenidən qurub.

SİA xəbər verir ki, “Communications Biology” jurnalında dərc olunmuş tədqiqatın nəticələri bu icmanın mədəni təcrübələri və qohumluq nümunələri haqqında unikal məlumatlar verir.

...Pollino dağ silsiləsində yerləşən Grotta della Monaca mağarası Kalabriyadakı ən vacib tarixdən əvvəlki yerlərdən biridir. Orada Tunc dövrünə (e.ə. 1780–1380) aid insan qalıqları tapılıb.

Bu sümüklərdən əldə edilən DNT, bu kiçik yaşayış məntəqəsinin o dövrdə Aralıq dənizinin daha geniş genetik kontekstinə necə uyğun gəldiyini araşdırmağa imkan verdi. Tədqiqatın aparıcı müəllifi Françesko Fontani izah etdi: “Təhlillərimiz göstərdi ki, Grotta della Monaca populyasiyasının Siciliyadan gələn Erkən Tunc dövrü qrupları ilə genetik əlaqələri var idi, lakin Siciliyalı müasirlərinin şərqi Aralıq dənizi təsirindən məhrum idi”.

Bu, Tirren Kalabriyasının özünəməxsus mədəni və demoqrafik trayektoriyalarını izlədiyini göstərir.

Bundan əlavə, tədqiqat coğrafi təcrid olunmasına baxmayaraq, icmanın genetik olaraq təcrid olunmadığını aşkar etdi.

İki fərdin şimal-şərqi İtaliyadan olan populyasiyalarla qohumluq əlaqəsi olduğu aşkar edildi ki, bu da yarımadada miqrasiya və gen axınını göstərir.

Genetik tərkibə həmçinin Avropa ovçu-yığıcılarının, Anadolu fermerlərinin və çöl maldarlarının komponentləri də daxildir - Tunc dövrü Avropasında geniş yayılmış, lakin burada fərqli yerli bir dad verən genetik komponentlər.

Dəfnlər gender və qohumluq əsasında təşkil edilmiş, valideynləri və nəsilləri bir araya gətirmişdir.

Bundan əlavə, izotop və genetik məlumatlar mağaranın sakinlərinin maldar olduqlarını və laktoza dözümsüzlüyünə genetik meylli olmalarına baxmayaraq süd məhsulları istehlak etdiklərini ortaya qoydu.

Tədqiqatın həmmüəllifi Donata Luiselli vurğuladı ki, bu, mədəni uyğunlaşmanın genetik təkamülü necə üstələyə biləcəyini təsdiqləyir.

Çətin dağ şəraitində yaşayan insanlar qidalanma strategiyaları hazırlamışlar.

Qrotta della Monaca mağarası, ehtimal ki, sadəcə təcrid olunmuş ritual məkanı deyil, ortaq kimliyi və ailə bağlarını gücləndirən kollektiv dəfn yeri kimi xidmət etmişdir.

Bu kəşf mağaraların proto-Apennin xalqlarının sosial həyatındakı rolunu yenidən düşünməyə kömək edir.

Nazlı Almuradova