Cessi Mudiey Kalenqa: Belçika kolonial mirasını yenidən qiymətləndirmək yalnız tarixi məsələ deyil

"Belçika müstəmləkə mirasını yenidən qiymətləndirmək, sadəcə keçmişi təkrar danışmaq deyil, həm də bu günü tarixin işığında dəyərləndirməkdir. Çünki uzun illərdir kolonializm müzakirəsi iki çıxılmaz vəziyyətlə üzləşib".

Oxu.Az xəbər verir ki, bunu Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Narkotiklər və Cinayətkarlıq İdarəsinin (UNODC), Qlobal Dəniz Cinayətləri Proqramının Layihə Mütəxəssisi Cessi Mudiey Kalenqa "Belçikanın müstəmləkə irsinin yenidən qiymətləndirilməsi" mövzusunda aparılan müzakirə zamanı deyib.

O, sözügedən çıxılmaz vəziyyətlər barədə məlumat verib:

"Müstəmləkəçinin çıxılmazlığı - yəni kolonial dövrü "xoşbəxt zamanlar" kimi tərifləmək, müstəmləkəçiliyin mənfi təsirlərini kiçiltmək.

Müstəmləkə olunanın çıxılmazlığı - yəni bu gün Afrikada və xüsusilə Konqoda baş verən bütün problemləri (yoxsulluq, siyasi qeyri-sabitlik, işsizlik və s.) tamamilə müstəmləkəçiliyin üzərinə atmaq.

Bu iki zidd mövqe - yəni müstəmləkəçinin və müstəmləkə olunanın baxışları - bizə ortaq bir tarixi yaddaş qurmağa imkan vermir.

Buna görə də Belçika kolonial mirasını yenidən qiymətləndirmək yalnız tarixi məsələ deyil, siyasi məsələdir - yəni keçmişin yaddaşını kollektiv məsuliyyətə çevirmək məsələsidir".

Mütəxəssis qeyd edib ki, tarixdən kənara çıxaraq, bu gün hələ də keçmiş müstəmləkəçidən nəsə gözləmək, artıq keçmişə bağlı bir düşüncədir:

"Bu gün biz Avropa İttifaqının mühərriki sayılan bir gücdən - Almaniyadan danışırıq. Bu ölkə 1918-ci və 1945-ci illərdə iki böyük alçaldılma yaşamışdı. 1919-cu ildə imzalanan Versal müqaviləsi ilə tam şəkildə məğlubedilən bir xalq idi.

Bəs bu gün necə oldu ki, Almaniya bu vəziyyətdən çıxıb, yenidən böyük bir iqtisadi gücə çevrildi?

O, heç vaxt təzminat tələb etmədi.

Heç vaxt mənəvi dərs verən bir mövqe tutmadı.

Heç vaxt tarix üzərindən özünü ağlamağa girişmədi.

Heç vaxt demədi ki, "kaş biz bunları başqa cür edəydik".

Xeyr. Onlar istehsala başladılar".

Aygün Mirakif