Çində orta yaşayış səviyyəsi Rusiyadakından daha yüksək olub...

...Çində orta yaşayış səviyyəsi Rusiyadakından daha yüksək olub. İqtisadçıların fikrincə, bu, müxtəlif aspektlərdə özünü göstərir: gəlir, alıcılıq qabiliyyəti və yaşayış xərcləri. Rubanki.ru portalının mütəxəssislərinin fikrincə, bu, çinlilərə gündəlik xərclərində və gələcək üçün planlaşdırmada özlərini daha sərbəst hiss etməyə imkan verir.

SİA xəbər verir ki, Rosstat-ın məlumatına görə, Rusiyada vergidən əvvəlki orta əmək haqqı 2025-ci ildə ayda 99.400 rubla çatacaq ki, bu da kiçik yuvarlaqlaşdırma ilə təxminən 100.000 rubl təşkil edir. Lakin, iqtisadçıların fikrincə, hətta böyük şəhərlərdə belə, rusların əsas xərclərini ödədikdən sonra Çin meqapolislərinin sakinlərinə nisbətən daha az gəliri var.

Rusiyada əsas mal və xidmətlər (ərzaq, nəqliyyat, rabitə, kommunal xidmətlər) üçün yaşayış xərcləri orta hesabla Çinə nisbətən bir qədər aşağı olsa da, Çin şəhərlərində orta əmək haqqı vergilər çıxılmaqla təxminən 10.000–12.000 yuan (≈ 117.200–140.640 rubl) təşkil edir.

Meqapolislərdə (Pekin, Şanxay) əmək haqqı daha da yüksəkdir — 15.000–20.000 yuan.

Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) 2025-ci ildə adambaşına düşən ÜDM-ə görə ölkələrin reytinqinə görə, Çin Rusiyadan aşağıdadır: 73-cü, Rusiya isə 71-ci yerdədir.

Lakin alıcılıq qabiliyyəti paritetinə əsaslanan başqa bir məşhur iqtisadi reytinq Çini Rusiyadan rahatlıqla irəlidə göstərir.

Ümumilikdə, Çində alıcılıq qabiliyyəti Rusiyadan daha yüksəkdir: ümumi gəlir səviyyələri insanların təhsil, səyahət, əyləncə və əmanətlərə daha çox pul xərcləməsinə imkan verir. Lakin Çində gəlir bərabərsizliyi mövcuddur: varlı şəhərlər (Şanxay və Pekin) kənd yerlərinə nisbətən daha yüksək həyat səviyyəsinə malikdirlər.

Rusiyada gəlir səviyyələri daha bərabər paylanmışdır, baxmayaraq ki, Moskva və Sankt-Peterburq kimi böyük şəhərlərdə də həyat səviyyəsi daha yüksəkdir.

Alimlər Çinin bu sıçrayışını son onilliklərdə yaşadığı əhəmiyyətli iqtisadi irəliləyişlə əlaqələndirirlər ki, bu da həyat səviyyəsinin artmasına gətirib çıxarır.

Məsələn, Çinin adambaşına düşən ÜDM-i hazırda 2000-ci ildəkindən üç dəfədən çox yüksəkdir.

İqtisadçılar qeyd edirlər ki, innovasiyaya diqqət yetirməklə və yüksək texnologiyalı sənaye sahələrini təşviq etməklə Çin yüksək dərəcədə hökumət müdaxiləsinə malik bazar iqtisadiyyatına malikdir və bu da ona Rusiyaya nisbətən üstünlük verir.

Həmçinin hesab olunur ki, Çinin həyat səviyyəsinin daha yüksək olması ölkənin Rusiyaya nisbətən daha çox immiqrant əhalisi ilə bağlıdır.

Lakin bu fikir mübahisəlidir. Buna baxmayaraq, Çinin Rusiyadan daha yüksək doğum nisbətinə malik olması danılmazdır.

Çinin materik hissəsində doğum nisbəti 13,1, Rusiyada isə 12,6-dır.

Fərq o qədər də böyük görünməyə bilər. Bununla belə, bu, iqtisadi inkişafa təsir göstərir.

Statistik olaraq, Çində insanlar Rusiyadakından daha çox işləyirlər. Çində insanlar orta hesabla ildə 2174 saat işləyirlər, Rusiyada isə bu rəqəm cəmi 1974 saatdır.

Bundan əlavə, Əməyin Tədqiqi İnstitutunun məlumatına görə, Çin əhalisinin təxminən 62 faizi standart 40 saatdan çox işləyir. Özəl sektorda və istehsalatda iş həftəsi çox vaxt 50 saatdan çoxdur.

İqtisadçılar qeyd edirlər ki, Çin iqtisadiyyatı böyüyür, yeni şirkətlər yaranır və xarici mütəxəssislərə tələbat var. Lakin Rusiyada əmək bazarı tez-tez həddindən artıq qızışır və əmək haqqı inflyasiyaya uyğun gəlmir.

Ekspertlər hesab edirlər ki, Rusiyanın Çindən qisas alması üçün iqtisadi modelini dəyişdirməli olacaq.

Əli Babayev