Çöməlib qalxmaq hər adamın edə biləcəyi hərəkət deyil Həkim terapevt

Adi insan bunu edə bilməz. Yəni bu cür sosial layihələrdən yalnız cüzi bir qisim faydalana bilər. İnsanların kütləvi halda bundan yararlanması mümkünsüzdür 

Sağlam həyat tərzini təşviq etmək məqsədilə Moskva metropolitenində maraqlı və qeyri-adi təşəbbüs həyata keçirilib. Sərnişinlər metro biletini pulla deyil, fiziki hərəkətlə, yəni cəmi 30 dəfə oturub qalxmaqla (çöməlib qalxmaq - squat hərəkəti) əldə edə bilər. Bu təşəbbüs Rusiya Olimpiya Komitəsi tərəfindən həyata keçirilir. Fiziki hərəkətləri stimullaşdırmaq üçün quraşdırılmış xüsusi aparat videokamera və hərəkət sensorları ilə təchiz olunub. Sistem insanın hərəkətlərini dəqiq şəkildə qeydə alır və yalnız düzgün icra olunmuş 30 hərəkət müqabilində metro bileti təqdim edir. Aparatı aldatmaq mümkün deyil, texnologiya bədən hərəkətlərini dəqiq analiz edir. Mütəxəssislər 30 dəfə oturub qalxmaq hərəkətinin qan dövranını artırdığını, əzələ tonusunu yaxşılaşdırdığını, bədən metabolizmini aktivləşdirdiyini və stress səviyyəsini azaltdığını vurğulayıb. Həmçinin, bu cür hərəkətlər aşağı hərəkətli həyat tərzinin fəsadlarının qarşısını almağa kömək edir. Layihə çərçivəsində hər ehtimala qarşı aparatın yanında tibb işçiləri və təhlükəsizlik əməkdaşları fəaliyyət göstərir. Bu, bədənində hərəkət məhdudiyyəti olan və ya sağlamlıq problemi yaşayan şəxslərin risklərdən qorunmasına yönəlib. 

Sosial layihənin vətəndaşlara hansı fayda verəcəyinə sosial prizmadan yanaşmazdan əvvəl fiziki hərəkətlər sisteminə daxil olan squatın orqanizmə faydalarına nəzər salaq. Squat  - bədən çəkisi ilə çömbəlmək, xüsusilə ayaqları, qıçları və qarın əzələlərini hədəf alan fiziki məşqlərdən biridir. Bu məşq əsas gücünüzü artırarkən güc və tarazlıq qurmağınıza kömək edir. Daimi çömbəlmə ayaq və omba əzələlərini gücləndirə, ümumi duruşunuzu və elastikliyinizi yaxşılaşdıra bilər. O, həmçinin maddələr mübadiləsini gücləndirir, bədəndə artıq yağların yanmasını gücləndirir. Amma hər bir fiziki hərəkətdə olduğu kimi çömbəlmə də düzgün forma və texnika ilə yerinə yetirildikdə təsirli olacaq. Düzgün formada çömbəlmək üçün nələrə diqqət edilməlidir? Əməl etməli olduğumuz bəzi addımlar, nəzərə alınmalı bəzi əsas məqamlar bunlardır: Ayaqlar çiyin genişliyində aralanmalıdır. Ayaq barmaqları çölə istiqamətlənməlidir. Bədən dik, qarın isə sıx olmalıdır. Əllər öndə irəli uzanıqlı və ya sinənin qarşısında çarpazlaşmalıdır. Hərəkət dizlərin əyilməsi və ombanın geri itələnməsiylə başlayır. Bunu edərkən bir kresloda oturduğunuzu düşünün. Hərəkət zamanı kürəyinizi düz tutmaq və dizlərinizin ayaq barmaqlarınızın önünə keçməsinə imkan verməmək vacibdir. Dizlər 90 dərəcə bucaq altında olana qədər çömbəlməyə davam edin. Ombalarınız dizlərinizlə bərabər olmalıdır. Qabaqcıl çömbəlmə üçün ombalarınızı diz səviyyəsindən aşağı endirə bilərsiniz, lakin bu hərəkəti nəzarətlə etmək daha yaxşıdır. Ağırlığınızı topuqlarınıza köçürün və başlanğıc vəziyyətinə qayıtmaq üçün dizlərinizi düzəldin. Bunu edərkən kürəyinizi düz tutun və qarınlarınız daralsın. Hərəkətin sonunda tam dik durun. Çömbəlmə zamanı nəfəs almağa nəzarət də vacibdir. Aşağı düşərkən nəfəs alın və yuxarı qalxarkən nəfəs alın. Bu, adekvat oksigenin əzələlərinizə çatmasını təmin edir və hərəkət zamanı tarazlığınızı qorumağa kömək edir. Çömbəlmə zamanı düzgün forma çox vacibdir. Bu, yaralanma riskini azaldacaq. Burada kömək etmək üçün bəzi məsləhətlər var. Bunlardan biri də ayaqlarınızın vəziyyətidir. Ayaqlarınızın çiyin genişliyindən və dizlərinizin ayaq barmaqlarınızla hizalandığından əmin olun. Əks halda, bu, diz büküklərinizə çox təzyiq göstərəcək. Çömbələrkən ombalarınızı geri itələmək və kürəyinizi düz tutmaq da vacibdir. Bu məşq zamanı kürəyinizi yuvarlaqlaşdırmamaq faydalıdır. Məşq zamanı nəfəs almağı xatırlamaq da vacibdir. Çömbəlmə zamanı dərindən nəfəs alaraq əzələlərinizi oksigenlə təmin etməlisiniz. Məşq zamanı dincəlməyə və enerjini bərpa etməyə diqqət yetirmək də vacibdir. Bu, əzələlərinizin bərpası və həddindən artıq yüklənməsinin qarşısını almaq üçün kifayət qədər vaxt verəcəkdir. 

Həkim-terapevt Şahvələd Məmmədov Sherg.az-a açıqlamasında Moskva metropolitenində tətbiq edilən layihənin sosial mesaj daşıdığını bildirdi:

- Bu, əlbəttə ki, sosial bir layihədir. İnsanları sağlamlığa, idman hərəkətləri etməyə, fiziki aktiv olmağa səsləyir. Ümumən götürdükdə, müsbət yanaşmadır. Amma bu tip layihələr həmişə müvəqqəti xarakter daşıyır. Nə vaxtsa nəyəsə diqqət yönəltmək üçün icra edilir, bir müddət davam edir, sonra dayandırılır və unudulur. Dünyada bu cür trendlər son zamanlar geniş yayılıb. Müəyyən dövr üçün müsbət olsa da, davamlı olmaması işin mənfi tərəfidir. İnsanların sağlamlığı üçün daim fəaliyyət göstərilməlidir. Bu da maariflənməyə bağlıdır. Hər gün, mütəmadi olaraq insanlara çatdırılmalıdır ki, məsələn, siqaret, spirtli içki ziyandır, zərərli qidalar var ki, insanlar onlardan uzaq durmalıdır. Fiziki aktivlik, hər gün idman hərəkətləri etmək, qaçış, piyada gəzinti, təmiz havada olmaq, gəzinti sağlamlıq üçün əsas şərtlərdir. Çöməlib qalxmaq hər adamın edə biləcəyi hərəkət deyil. Bunu idmançılar bacarır, müəyyən şəxslər, hansı ki idman hərəkətlərinə vərdiş ediblər. Adi insan bunu edə bilməz. Yəni bu cür sosial layihələrdən yalnız cüzi bir qisim faydalana bilər. İnsanların kütləvi halda bundan yararlanması mümkünsüzdür.