Çox insan səhv başa düşür: 5G dəki G nə deməkdir?

Mobil internetdən demək olar ki, hər kəs istifadə etsə də, çox az insan 4G və 5G kimi göstəricilərdəki “G” hərfinin nə demək olduğunu düşünür.

Texnologiya sahəsi müxtəlif qısaltmalar və terminlərlə zəngindir: məsələn, USB (“Universal Serial Bus”) və ya Wi-Fi (əslində qısaltma deyil). İstifadəçilər isə bu adları çox vaxt olduğu kimi qəbul edir.

Gəlin bu işarənin arxasında nə dayandığını və niyə bəzən fərqli mənalar verdiyini araşdıraq.

4G və 5G-də “G” nə deməkdir?

1990-cı illərin əvvəllərindən etibarən mobil şəbəkələrin adlandırılmasında rəqəmdən sonra “G” hərfi istifadə olunmağa başladı. İlk baxışda bu, mürəkkəb texniki termin kimi görünsə də, əslində çox sadədir.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, buradakı “G” sözü “generation",  yəni “nəsil” mənasını verir.

Bu isə mobil rabitənin hansı nəsilə aid olduğunu göstərir: üçüncü (3G), dördüncü (4G) və ya beşinci nəsil (5G). Hər yeni nəsil istifadəçilərə daha yüksək internet sürəti, daha az gecikmə və eyni anda daha çox cihazın qoşulması kimi üstünlüklər təqdim edir.

Amma diqqət yetirmək lazımdır ki, “G” hərfi hər zaman eyni mənanı daşımır. Məsələn, əgər siz marşrutlaşdırıcı (router) üzərində “10G” yazısını görürsünüzsə, bu artıq mobil rabitənin “nəsli” demək deyil. Bu halda “G” “gigabit” sözünü ifadə edir.

Gigabit nədir?

Gigabit saniyədə ötürülən məlumatın ölçü vahididir (Gbit/s). İnternet sürəti adətən bitlərlə ölçülür, lakin fayllar baytla göstərilir. Burada vacib məqam odur ki, 1 bayt = 8 bitdir.

Bu o deməkdir ki, 1 Gbit/s (yəni 1000 meqabit) təxminən 125 MB/s sürətə bərabərdir. Beləliklə, 10 Gbit/s sürət nəzəri olaraq saniyədə təxminən 1,25 GB məlumat ötürməyə imkan verir. Bu isə yüksək keyfiyyətli bir filmi cəmi bir neçə saniyəyə yükləmək deməkdir.

Belə sürətlər adətən “10G LAN” və ya “10 Gigabit Ethernet” kimi qeyd olunur və cihazın kabel vasitəsilə çox yüksək sürətli məlumat ötürməsini dəstəklədiyini göstərir.

Nəticə etibarilə, 5G-də “G” hərfinin mənasını düzgün anlamaq üçün onun hansı kontekstdə istifadə olunduğuna diqqət yetirmək vacibdir. Mobil şəbəkələrdə bu “nəsil” deməkdirsə, digər cihazlarda və texnologiyalarda “gigabit” kimi fərqli məna daşıya bilər.