Dağlarda yaşayan heyvanların qərib xüsusiyyəti...

...Min metrdən yuxarı hündürlükdə yaşayan heyvanlar iybilmə ilə əlaqəli bəzi genlərini itirir və düzənlikdə yaşayan qohum növlərə nisbətən daha pis qoxu hissi keçirirlər. Beynəlxalq alimlər qrupu belə qənaətə gəlib.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə yazı Current Biology jurnalında dərc olunub.

Müəlliflər yüksək dağ məməlilərinin və onların düzənlik qohumlarının 27 növünün genomlarını təhlil ediblər - nümunəyə həm vəhşi, həm də ev heyvanları, o cümlədən meymunlar, keçilər, lamalar və qvineya donuzları daxil edilib. Dağ heyvanlarında iybilmə üçün məsul olan genlər 23 faiz az və iybilmə lampasının ölçüsü orta hesabla 18 faiz kiçik olub.

Bunun səbəbi yüksək hündürlüklərdə havanın daha soyuq, quru və nazik olması ilə əlaqədar ola bilər ki, bu da nəfəs almağı çətinləşdirir.

Bu, burun tıkanıklığına səbəb olmaqla yanaşı, həm də heyvanların aşkar edə biləcəyi aromatik molekulların miqdarını azaldır.

Tədqiqatçılar belə bir şəraitdə dağ heyvanlarının iybilmə qabiliyyətinin lazımsız olaraq pisləşdiyini irəli sürürlər, lakin bunun müqabilində başqa duyğuların inkişaf edib-etmədikləri hələ məlum deyil.

Maraqlıdır ki, doqquz min ildən çox əvvəl yüksək dağlıq əraziləri müstəmləkə edən tibetlilər kimi yüksəklikdə yaşayan insanlarda belə dəyişikliklərə rast gəlinməyib.

Alimlər bunu ya genetik dəyişikliklərin təzahür etməsi üçün kifayət qədər nəsillərin olmaması, ya da dağlıq və düzənliklərin populyasiyalarının daim qarışması ilə izah edirlər.

Alimlərin fikrincə, kəşf ekstremal şəraitə uyğunlaşmanın təkcə yeni funksiyaların əldə edilməsi ilə deyil, həm də mövcud funksiyaların itirilməsi ilə baş verə biləcəyini sübut edir. Bu, canlı orqanizmlərin təkamülünü və uyğunlaşmasını öyrənmək üçün yeni perspektivlər açır.

Əli Babayev