Icma.az
close
up
RU
Demensiya riskini artıran idman növləri açıqlanıb

Demensiya riskini artıran idman növləri açıqlanıb

Baku.ws saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Müntəzəm olaraq baş-beyin travmaları ilə müşayiət olunan idman növləri - məsələn, boks, xokkey və amerikan futbolu - demensiyanın inkişaf riskini artırır.

BAKU.WS xəbər verir ki, bu barədə "Qazeta.Ru"-ya psixiatr-narkoloq Ruslan İsayev məlumat verib.

"Belə adlandırılan "boksçu demensiyası" sadəcə bir ifadə deyil, rəsmi tibbi termin sayılan xroniki travmatik ensefalopatiya (XTE) üçün işlədilir.

Bu, beynin çoxsaylı zədələr nəticəsində yaranan və getdikcə proqressivləşən pozğunluğudur. Zədələr mütləq ağır olmalı deyil - başa davamlı zərbələr, xüsusilə də kontakt idman növlərində (boks, kikboksinq, MMA, amerikan futbolu, xokkey) beyində mikrosarsıntılar yaradır.

Hər biri ayrıca simptom verməsə də, uzunmüddətli təsir neyrodegenerativ prosesləri işə salır.

Nəticədə neyronlar məhv olur və beynin müxtəlif hissələri arasındakı əlaqə pozulur", – deyə mütəxəssis izah edib.

XTE adətən illər sonra - bəzən hətta idman karyerasının bitməsindən onilliklər keçdikdən sonra özünü göstərir.

"Əvvəlcə dəyişikliklər xasiyyətdə hiss olunur: əsəbilik, ani reaksiyalar, impulsiv davranış, depressiv hallar və diqqət pozğunluğu yaranır. Daha sonrakı mərhələlərdə yaddaş, nitq və hərəkət koordinasiyası pozulur, ağır hallarda isə Altsheymer xəstəliyinə bənzər kognitiv pozğunluqlar inkişaf edir", – deyə həkim əlavə edib.

Risk qrupuna uzun illər ərzində təkrar baş zədələri alan peşəkar idmançılar daxildir - xüsusilə kontakt döyüş növləri ilə məşğul olanlar. Oxşar hallar hərbi qulluqçularda və dəfələrlə məişət travması keçirən şəxslərdə də müşahidə olunub.

"Hazırda müasir tibb xroniki travmatik ensefalopatiyanı tam müalicə edə bilmir, lakin kognitiv və davranış dəyişikliklərinin vaxtında aşkar edilməsi onun inkişafını yavaşlatmağa və xəstənin həyat keyfiyyətini qorumağa kömək edə bilər", – deyə İsayev yekunlaşdırıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:182
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 23:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see290

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see285

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see248

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see234

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see232

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see231

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see230

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see229

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see221

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see219

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see215

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see212

Gündə 50 qramdan çox təmiz etanol içmək demensiya riskini 29 faiz artırır

15 Noyabr 2026 20:52see204

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see195

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see195

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see191

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see191

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see186

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see185

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri