Icma.az
close
up
RU
Demensiya riskini artıran idman növləri açıqlanıb

Demensiya riskini artıran idman növləri açıqlanıb

Baku.ws saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Müntəzəm olaraq baş-beyin travmaları ilə müşayiət olunan idman növləri - məsələn, boks, xokkey və amerikan futbolu - demensiyanın inkişaf riskini artırır.

BAKU.WS xəbər verir ki, bu barədə "Qazeta.Ru"-ya psixiatr-narkoloq Ruslan İsayev məlumat verib.

"Belə adlandırılan "boksçu demensiyası" sadəcə bir ifadə deyil, rəsmi tibbi termin sayılan xroniki travmatik ensefalopatiya (XTE) üçün işlədilir.

Bu, beynin çoxsaylı zədələr nəticəsində yaranan və getdikcə proqressivləşən pozğunluğudur. Zədələr mütləq ağır olmalı deyil - başa davamlı zərbələr, xüsusilə də kontakt idman növlərində (boks, kikboksinq, MMA, amerikan futbolu, xokkey) beyində mikrosarsıntılar yaradır.

Hər biri ayrıca simptom verməsə də, uzunmüddətli təsir neyrodegenerativ prosesləri işə salır.

Nəticədə neyronlar məhv olur və beynin müxtəlif hissələri arasındakı əlaqə pozulur", – deyə mütəxəssis izah edib.

XTE adətən illər sonra - bəzən hətta idman karyerasının bitməsindən onilliklər keçdikdən sonra özünü göstərir.

"Əvvəlcə dəyişikliklər xasiyyətdə hiss olunur: əsəbilik, ani reaksiyalar, impulsiv davranış, depressiv hallar və diqqət pozğunluğu yaranır. Daha sonrakı mərhələlərdə yaddaş, nitq və hərəkət koordinasiyası pozulur, ağır hallarda isə Altsheymer xəstəliyinə bənzər kognitiv pozğunluqlar inkişaf edir", – deyə həkim əlavə edib.

Risk qrupuna uzun illər ərzində təkrar baş zədələri alan peşəkar idmançılar daxildir - xüsusilə kontakt döyüş növləri ilə məşğul olanlar. Oxşar hallar hərbi qulluqçularda və dəfələrlə məişət travması keçirən şəxslərdə də müşahidə olunub.

"Hazırda müasir tibb xroniki travmatik ensefalopatiyanı tam müalicə edə bilmir, lakin kognitiv və davranış dəyişikliklərinin vaxtında aşkar edilməsi onun inkişafını yavaşlatmağa və xəstənin həyat keyfiyyətini qorumağa kömək edə bilər", – deyə İsayev yekunlaşdırıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:195
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 23:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

“iPhone”un 20 illiyinə özəl model üçün iki fərqli dizayn sınaqdan keçirilir

20 Noyabr 2026 22:20see396

"Sabah" "Sumqayıt"ı darmadağın etdi

20 Noyabr 2026 21:17see383

İraola: “Belə bir şey baş verməməlidir”

20 Noyabr 2026 21:35see377

Tramp: Putin Ukraynadakı müharibəni diplomatik yolla bitirmək istədiyini açıq şəkildə bildirib

20 Noyabr 2026 22:14see374

Dövlətçilik məfkurəsinə sədaqətin təcəssümü ŞƏRH

20 Noyabr 2026 21:27see354

Bütün dövrlərin ən böyük kino ulduzu seçildi

20 Noyabr 2026 22:37see353

"Barselona" ilə oyunda inanılmaz hekayələrdən birini yazmağa çalışacağıq"

20 Noyabr 2026 22:21see335

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see335

Liderlər razılığa gəldi: Süni intellektin hərbi əməliyyatlara müdaxiləsi məhdudlaşdırılır

20 Noyabr 2026 21:29see315

Quba klubu ətrafında qalmaqal: FİF rəhbəri Ayaz Abdullayevin iddialarını təkzib etdi

20 Noyabr 2026 22:29see313

“Unudulmaz bir hekayə yazmağa çalışacağıq” Dambrauskas

20 Noyabr 2026 21:24see308

Mən Ukraynada Prezident olsaydım... Tramp Putinlə söhbətində danışdı

20 Noyabr 2026 22:29see297

Qazax şəhərində beşinci İdman Festivalının açılış mərasimi keçirilib FOTO

20 Noyabr 2026 21:35see267

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see229

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see222

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see220

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see209

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see207

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see207

Dərmanlar da icbari tibbi sığortaya daxil edilir Kimlər faydalanacaq?

20 Noyabr 2026 22:21see204
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri