Icma.az
close
up
RU
Demensiya riskini artıran idman növləri açıqlanıb

Demensiya riskini artıran idman növləri açıqlanıb

Baku.ws saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Müntəzəm olaraq baş-beyin travmaları ilə müşayiət olunan idman növləri - məsələn, boks, xokkey və amerikan futbolu - demensiyanın inkişaf riskini artırır.

BAKU.WS xəbər verir ki, bu barədə "Qazeta.Ru"-ya psixiatr-narkoloq Ruslan İsayev məlumat verib.

"Belə adlandırılan "boksçu demensiyası" sadəcə bir ifadə deyil, rəsmi tibbi termin sayılan xroniki travmatik ensefalopatiya (XTE) üçün işlədilir.

Bu, beynin çoxsaylı zədələr nəticəsində yaranan və getdikcə proqressivləşən pozğunluğudur. Zədələr mütləq ağır olmalı deyil - başa davamlı zərbələr, xüsusilə də kontakt idman növlərində (boks, kikboksinq, MMA, amerikan futbolu, xokkey) beyində mikrosarsıntılar yaradır.

Hər biri ayrıca simptom verməsə də, uzunmüddətli təsir neyrodegenerativ prosesləri işə salır.

Nəticədə neyronlar məhv olur və beynin müxtəlif hissələri arasındakı əlaqə pozulur", – deyə mütəxəssis izah edib.

XTE adətən illər sonra - bəzən hətta idman karyerasının bitməsindən onilliklər keçdikdən sonra özünü göstərir.

"Əvvəlcə dəyişikliklər xasiyyətdə hiss olunur: əsəbilik, ani reaksiyalar, impulsiv davranış, depressiv hallar və diqqət pozğunluğu yaranır. Daha sonrakı mərhələlərdə yaddaş, nitq və hərəkət koordinasiyası pozulur, ağır hallarda isə Altsheymer xəstəliyinə bənzər kognitiv pozğunluqlar inkişaf edir", – deyə həkim əlavə edib.

Risk qrupuna uzun illər ərzində təkrar baş zədələri alan peşəkar idmançılar daxildir - xüsusilə kontakt döyüş növləri ilə məşğul olanlar. Oxşar hallar hərbi qulluqçularda və dəfələrlə məişət travması keçirən şəxslərdə də müşahidə olunub.

"Hazırda müasir tibb xroniki travmatik ensefalopatiyanı tam müalicə edə bilmir, lakin kognitiv və davranış dəyişikliklərinin vaxtında aşkar edilməsi onun inkişafını yavaşlatmağa və xəstənin həyat keyfiyyətini qorumağa kömək edə bilər", – deyə İsayev yekunlaşdırıb.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:188
embedMənbə:https://baku.ws
archiveBu xəbər 28 Noyabr 2025 23:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see327

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see309

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see298

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see285

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see279

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see275

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see265

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see247

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see245

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see239

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see238

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see237

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see236

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see231

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see225

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see224

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see217

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see193

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see186

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see180
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri