Icma.az
close
up
RU
Menu

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

Dəməşqdən sonra Tehran da qurban verildi: İranı nə gözləyir?

Dəməşqdən sonra Tehran da qurban verildi: İranı nə gözləyir?

Axar.az saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

“Türkmənçay” müqaviləsinin imzalandığı 1828-ci ildən bəri İranın sərhədləri demək olar kı, dəyişməyib. Bu müddətdə bir neçə böyük dövlət dağılaraq tarixin səhnəsindən çıxsa da, İranın sərhədləri dəyişməz qalıb. Qənaətimcə, İranın sərhədlərinin bütövlüyünün dəyişməz qalmasının əsas səbəbi Rusiya mərkəzli avrasiyaçılıq olub.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə politoloq Xaqani Cəfərli qeyd edib.

“İndi isə İranın bütövlüyünün əsas təminatı olan Rusiya mərkəzli avrasiyaçılıq məğlub olaraq çöküş mərhələsinə daxil olub. İsrailin və ABŞ-ın İrana qarşı hərbi əməliyyatı da bunun sübutudur. Rusiya mərkəzli avrasiyaçılıq məğlub olmasaydı, İsrail İranın ərazilərini bombalaya bilməzdi”, - o bildirib.

Politoloq qeyd edib ki, İsrailin İrana hərbi müdaxiləsi zamanı dişsiz bəyanat verməklə kifayətlənməyə məcbur olan Rusiyanın düşdüyü durumun daha yaxşı anlaşılması üçün Moskvanın indiki mövqeyini Sovet İttifaqının məşhur “Altı günlük müharibə” zamanı tutduğu mövqe ilə müqayisə etmək yerinə düşər:

“Moskvanın təhriki ilə 1967-ci ildə başlamış məşhur “Altı günlük müharibə”də birləşmiş ərəb ordularını darmadağın edən, Misir və Suriya ərazilərini ələ keçirən İsraili Sovet İttifaqı nüvə zərbəsi endirəcəyi təhdidi ilə dayandırmışdı. Həmin hadisələr zamanı Ukraynadakı uzaqmənzilli bombardmançı təyyalərin korpusuna komandanlıq edən general-polkovnik Vasili Reşetnikov sonralar xaitələrində yazırdı: “1967-ci ilin yayında mən Ukraynada uzaqmənzilli bombardmançıların korpusuna komandanlıq edirdim. Baş Qərargah üç Tu-16 eskadrilyasını (təxminən 30 təyyarə) Misir Hərbi Hava Qüvvələrinin rənglərinə boyamaq əmri verib. Baş Qərargahın əmri ilə müəyyən edilmiş “döyüş meydanındakı obyektlər” İsrail ərazisində idi”.

SSRİ Hərbi Hava Qüvvələri Baş Qərargahının keçmiş zabiti, 1966-1967-ci illərdə Misirdə hərbi məsləhətçi olmuş Vladimir Timoşev həmin hadisələrlə bağlı danışarkən Sovet İttifaqının “kamuflyaj” edilmiş strateji aviasiya təyyarələrindən istifadə ideyasının Hərbi Hava Qüvvələrinin Qərargahına aid olduğunu qeyd edib. Həmin günlərdə Sovet İttifaqının sualtı qayıqları da İsrail sahilləri yaxınlığında yerləşdirilmişdi. Sovet İttifaqının İsrailə nüvə zərbəsi dünya müharibəsinə səbəb ola bilərdi. Amma Moskva regionda maraqlarını qorumaq və ərəb müttəfiqlərini xilas etmək üçün ən təhlükəli addımı atmağa hazır idi. Sovet İttifaqının qətiyyətli mövqeyini görən Vaşinqton İsraili hücumları dayandırmağa və ordusunu geri çəkməyə vadar etdi.

İndi isə Rusiya İranla birlikdə Yaxın Şərqdə fələkatli məğlubiyyətə düçar olduğunu anlayır, ancaq heç bir çəkindirici addım ata bilmir. Digər tərəfdən, Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müdaxilənin başladığı 24 fevral 2022-ci ildən bəri Rusiya nüvə şantajını da gözdən saldığı üçün İranın müdafiəsində bu şantajdan istifadə etməsi yalnız gülüşə səbəb olardı. Kremldə yaxşı anlayırlar ki, İsrail və ABŞ İran rejimini məhv etmək üçün Rusiyanın strateji tərəfdaşını xilas etməkdən ötrü edə biləcəyindən daha artığını etməyə qadirdilər. Ona görə də ötən ilin dekabrında Suriyanı müdafiə edə bilməyən Rusiya indi də İranı taleyin ümidinə buraxmağa məcbur oldu.

Rusiyadan hansısa ciddi dəstək ala bilməyən İran üzünü Çinə çevirib və Pekinlə qurmaq istədiyi əlaqələrə ümid edir. Lakin Rusiyadan fərqli olaraq, Çinin öz sərhədlərindən uzaqda irimiqyaslı hərbi əməliyyatlar aparmaq ənənəsi olmadığı kimi, Çin cəmiyyətində belə avanturanı dəstəkləyəcək əhval-ruhiyyə də yoxdur. Ona görə Çin ən yaxşı halda İrana məhdud hərbi-texniki dəstək verə bilər ki, bu da Yaxın Şərqin hava məkanına tam nəzarət edən İsrail Hərbi Hava Qüvvələrinin qarşısını ala bilməz.

İsrailə Amerikanın B-2 Spirit strateji bombardmançılarının, həmçinin çəkisi 14 tona çatan GBU-57 bunker dağıdıcı bombalarının verilməsini nəzərdə tutan ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasında irəli sürülən qanun layihəsi Vaşinqtonun yeni Yaxın Şərq siyasətinin mahiyyətini müəyyən etməyə imkan verir. “Bunker Buster Act” (Bunkerlərin məhv edilməsi Qanunu) demokrat konqresmen Coş Gotthaymer və respublikaçı Mayk Louler tərəfindən irəli sürülüb. Konqresi formalaşdıran demokratlar və respublikaçıların birgə hərəkəti bir qayda olaraq Vaşinqtonin siyasi elitasının təşəbbüsü olaraq qəbul edilir. Amerikanın ən strateji silahlarından sayılan, bir ədədinin qiyməti 2 milyard dollardan çox olan B-2 təyyarələri düşmənin sıx hava hücumundan müdafiəsini yarmaq və nüvə silahlarını daşımaq qabliyyətinə malikdir. Məhdud sayda olan bu strateji silahın bir neçəsini İsrailə verməklə ABŞ yəhudi dövlətinin Yaxın Şərqdə liderliyini əlçatmaz etməklə yanaşı, Yaxın Şərqdə Rusiyanın əldən qaçırdığı mövqeləri Çinin ələ keçirməsinin də qarşısını almağa planlayır. Bu qənaətimiz ona əsaslanır ki, B-2 təyyarəsi olmadan da İsrail Yaxın Şərqin hava məkanına sahib olmaqla yanaşı, rəqibi olmayan bir hərbi hava qüvvələrinə malikdir. Deməli, B-2 təyyarələrinin verilməsi Yaxın Şərqin üçüncü bir dövlətin təsir dairsəinə düşməsinin qarşısını almalıdır.

Tehranın Rusiya ilə birlikdə Yaxın Şərqdə məruz qaldığı məğlubiyyət, İsrailin hakim gücə çevrilməsi İranı dəyişiklik mərhələsinə sürükləyib və bu prosesin geridönüşü yoxdur. İranın Yaxın Şərqdəki məğlubiyyətinin siyasi təsir gücünü yalnız Rusiya mərkəzli avrasiyaçılığın çöküşünün doğurduğu siyasi təsirlə müqayisə etmək olar.

İranın mövqelərini sarsıdan digər bir məqam Suriya ilə bağlıdır. Bəşər Əsəd rejiminin devrilməsi ilə İranın onilliklər ərzində on milyardlarla dollar xərcləyib qurduğu “Şiə hilalı” tamamilə dağıldı. Suriya İranın Yaxın Şərqdəki mövqeyini qoruyub saxlaması üçün həyati əhəmiyyət daşıyan bir ölkədir. Bu ölkədə İrana qarşı düşmən olan rejimin formalaşması bir yana, Suriyanın normal bir ölkəyə çevrilməsi İran üçün Rusiya mərkəzli avarasiyaçılığın məğlubiyyətindən sonra ikinci böyük zərbədir”.

Ekspertin fikrincə, İranı dəyişikliklər ərəfəsinə gətirən xarici faktorlar içərində Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi və Türkiyədə iqtidarın “Terrorsuz Türkiyə” adı verdiyi proses dı var:

“Göründüyü kimi, İranda dəyişiklikləri qaçılmaz edəcək iki faktordan biri, xarici faktor 1828-ci ildən bəri ən güclü səviyyəyə çatıb. Bu isə o deməkdir ki, daxili faktor da buna müqabil olsa, İranda dəyişikliklər hökmən baş verəcək”.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:228
embedMənbə:https://axar.az
archiveBu xəbər 16 İyul 2025 12:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see379

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see348

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see285

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see275

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see273

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see266

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see246

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see245

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see245

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see238

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see237

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see232

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see218

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see214

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see212

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see210

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see180

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see179

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see179

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri