Icma.az
close
up
RU
Deputat: “Bu müdafiə qadağa məntiqi ilə qurulmamalıdır”

Deputat: “Bu müdafiə qadağa məntiqi ilə qurulmamalıdır”

Olke.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Ölkə.az xəbər verir ki, bunu Milli Məclisin deputatı Rövşən Muradov deyib. 

O bildirib ki, Azərbaycanın rəqəmsal transformasiyası Prezident İlham Əliyevin müəyyən etdiyi ardıcıl dövlət siyasəti üzərində formalaşır. Deputatın sözlərinə görə, süni intellekt strategiyasının qəbul edilməsi, rəqəmsal inkişaf üzrə fəaliyyət planlarının hazırlanması və institusional idarəetmənin gücləndirilməsi göstərir ki, ölkə texnoloji mərhələyə hazırlıqsız daxil olmur.

Məqsəd elektron xidmətlərin sayını artırmaqla məhdudlaşmır, əsas hədəf dataya əsaslanan idarəetmə, çevik iqtisadi model və təhlükəsiz informasiya mühiti qurmaqdır:

“Rəsmi göstəricilər bu mövzunun miqyasını aydın göstərir. Dövlət Statistika Komitəsinin 2024-cü il məlumatına görə, ölkədə hər 100 nəfərə düşən internet istifadəçilərinin sayı 90,8-ə çatıb, internetə çıxışı olan ev təsərrüfatlarının xüsusi çəkisi isə 90,2 faiz təşkil edib. Bu rəqəmlər rəqəmsal mühitin artıq ailəyə, məktəbə, biznesə, dövlət xidmətlərinə və uşaqların gündəlik davranışına daxil olduğunu göstərir”.

R.Muradovun fikrincə, data mərkəzləri bu prosesdə sadə texniki obyekt kimi qiymətləndirilə bilməz. Milli Məclisin üzvü deyib ki, data iqtisadiyyatın, süni intellektin, təhlükəsizlik sistemlərinin və sosial xidmətlərin əsas resursudur. Məlumatların ölkə daxilində qorunan, idarə olunan və etibarlı infrastruktur üzərində saxlanılması rəqəmsal müstəqilliyin real təminatına çevrilir:
“Kibertəhlükəsizlik dövlətin üzərinə düşən əsas müdafiə sahəsidir. Dövlət informasiya sistemlərini qoruyur, fərdi məlumatların mühafizəsini təmin edir, kiberhücumların qarşısını alır və cəmiyyət üçün təhlükəsiz rəqəmsal mühit yaradır. Ancaq bu müdafiə xəttinin gücü yalnız dövlət qurumlarının işi ilə ölçülmür. Vətəndaş zəif şifrə istifadə edirsə, şəxsi məlumatlarını düşünmədən paylaşırsa, şübhəli keçidlərə daxil olursa və övladının rəqəmsal davranışına nəzarəti itirirsə, ümumi təhlükəsizlik zəncirində boşluq yaranır”.

O vurğulayıb ki, kibergigiyena buna görə fərdi seçim kimi qalmır, ictimai məsuliyyətə çevrilir: 

“Şəxsi məlumatı qorumaq, tanınmayan mənbələrə etibar etməmək, uşağın izlədiyi məzmunu bilmək, sosial şəbəkələrdə davranış mədəniyyətini öyrətmək və rəqəmsal savadlılığı artırmaq artıq ailə tərbiyəsinin vacib hissəsidir. Dövlət rəqəmsal sərhədi qoruyur, vətəndaş isə həmin sərhədin daxilində davranış intizamını təmin edir”.

Rövşən Muradov bildirib ki, uşaqların sosial şəbəkələrdə qorunması bu mövzunun ən həssas tərəfidir. Deputat hesab edir ki, qısa video platformaları, oyun alqoritmləri və süni intellekt əsaslı tövsiyə sistemləri uşağın diqqətini, dilini, zövqünü, emosional reaksiyasını və davranış modelini formalaşdırır: 

“Kiberbullinq, aqressiv kontent, yaşa uyğun olmayan materiallar, asılılıq yaradan tətbiqlər və fərdi məlumatların istismarı artıq təkcə ailədaxili narahatlıq yaratmır, cəmiyyətin gələcək keyfiyyətinə təsir edir.

Bu səbəbdən uşaqlar üçün rəqəmsal müdafiə qadağa məntiqi ilə qurulmamalıdır. Uşağı texnologiyadan ayırmaq əvəzinə ona təhlükəsiz istifadə vərdişi, məzmunu seçmək bacarığı və rəqəmsal davranış intizamı öyrədilməlidir. Qanunvericilik, məktəb, ailə, platformalar və texniki nəzarət mexanizmləri eyni istiqamətdə işlədikdə real qorunma mühiti yaranır”.

R.Muradov vurğulayıb ki, süni intellekt bu mənzərəni daha məsuliyyətli edir:  

“Təhsildə fərdi öyrənmə, dövlət xidmətlərində sürət, iqtisadi qərarlarda dəqiqlik yaradan bu texnologiya nəzarətsiz mühitdə uşaqların məlumatlarını və psixoloji həssaslıqlarını kommersiya alətinə çevirə bilər. Buna görə rəqəmsal inkişafın mərkəzində insan təhlükəsizliyi, uşaq hüquqları, məlumatların qorunması və vətəndaş məsuliyyəti dayanmalıdır.

Azərbaycanın bu sahədə əsas vəzifəsi texnologiyanı nəzarətsiz axına buraxmadan onu dövlətin, cəmiyyətin və ailənin maraqlarına uyğun idarə etməkdir. Güclü rəqəmsal dövlət yalnız yeni texnologiyalar quran dövlət anlamına gəlmir. Güclü rəqəmsal dövlət həm də vətəndaşını, uşağını, məlumatını və ictimai dəyərlərini qoruyan dövlətdir”.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:118
embedMənbə:https://olke.az
archiveBu xəbər 10 İyul 2026 18:07 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri