Deputat Elnarə Akimova: Azərbaycanda repetitorluğun əsas səbəblərindən biri imtahan yönümlü təhsil sistemidir

Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev Milli Məclisin komitə iclasında məktəblərdə yeni könüllü model tətbiq ediləcəyini bildirib. Nazir yeni modelin könüllü olcağını və yalnız sertifikasiyada yüksək bal toplamış müəllimlərin iştirak edəcəyini söyləyib. Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev Milli Məclisin komitə iclasında məktəblərdə yeni könüllü model tətbiq ediləcəyini bildirib. Nazir yeni modelin könüllü olcağını və yalnız sertifikasiyada yüksək bal toplamış müəllimlərin iştirak edəcəyini söyləyib: “Belə müəllimlərin dərs yükü həftədə 18-24 saat təşkil edəcək. Qalan vaxtlarını isə onlar metodik hazırlıq, şagirdlərlə fərdi iş, layihələrdə iştirak kimi fəaliyyətlərə sərf edəcəklər. Kim istəmirsə, əvvəlki kimi saat hesabı ilə işləməyə davam edə bilər”.Müəllimlərin iş saatına görə maaş alması təhsilin keyfiyyətinə necə təsir edə bilər?Modelin könüllü olması gələcəkdə məcburi hala gətirilə bilərmi?Repetitorluğun qarşısını almaq məqsədilə bu model effektiv olacaqmı?

Məsələ ilə bağlı Bizimyol.info xəbər portalına Milli Məclisin deputatı Elnarə Akimova bildirib ki, struktur düzgün qurulmasa, risklər də mövcuddur: “Elm və təhsil naziri Emin Əmrullayev Milli Məclisin komitəsində bildirib ki, yüksək bal toplamış müəllimlər üçün yeni, könüllü model tətbiq ediləcək. Bu modeldə müəllimlərin dərs yükü həftədə 18-24 saat olacaq, qalan vaxtları metodik hazırlıq, şagirdlərlə fərdi iş və layihələrə sərf ediləcək. İstəməyənlər əvvəlki kimi saat hesabı ilə işləməyə davam edə biləcəklər.

Bu modelin tətbiqi bir neçə istiqamətdən təhlil oluna bilər. Əgər müəllimlərin dərs yükü azaldılaraq əlavə vaxt peşəkar inkişaf və şagirdlərlə fərdi işləməyə ayrılırsa, bu, tədris keyfiyyətinə müsbət təsir göstərə bilər. Sertifikasiyada yüksək bal toplamış müəllimlər üçün xüsusi model təqdim edilməsi həm peşəkar nüfuzu gücləndirə, həm də bu peşəyə marağı artıraraq keyfiyyətli kadrların sistemdə qalmasına kömək edə bilər. Lakin struktur düzgün qurulmasa, risklər də mövcuddur. Dərs saatına əsaslanan maaş sistemində müəllimlərin motivasiyası “saat doldurmaq” üzərində cəmlənə bilər. Əgər yeni modeldə əlavə fəaliyyətlər üçün real maliyyə stimulu yoxdursa, müəllimlər bu fəaliyyətləri formal olaraq yerinə yetirə bilər. Həmçinin müəllimlər arasında sertifikasiyaya görə bölünmə bərabərsizlik hissi yarada bilər”.

Elnarə Akimova

Elnarə Akimova qeyd edib ki, zəruri dəstək tədbirləri olmadan həyata keçirilərsə, müəllimlər arasında narazılıq artar: “Modelin könüllü olması indiki mərhələdə müsbət qarşılansa da, gələcəkdə məcburi xarakter alması ehtimalı da mövcuddur. Əgər sistem uğurlu hesab olunarsa, növbəti illərdə digər müəllimlərin də bu modelə keçməsi tələb oluna bilər. Bu, həm “peşəkar standartlaşdırma”, həm də təhsil islahatlarının dərinləşdirilməsi kimi əsaslandırıla bilər. Lakin bu keçid zəruri dəstək tədbirləri olmadan həyata keçirilərsə, müəllimlər arasında narazılıq artar”.

Deputat vurğulayıb ki, yeni modeldə imtahan və qiymətləndirmə sistemi də dəyişdirilməlidir: “Repetitorluğun qarşısını almaq baxımından da model müəyyən effektivlik göstərə bilər. Məktəblərdə keyfiyyətli dərs prosesi təşkil olunarsa və müəllimlər şagirdlərlə fərdi işləməyə daha çox vaxt ayırarsa, repetitorluğa olan ehtiyac bir qədər azalacaq. Lakin bu, yalnız müəllim modeli ilə məhdudlaşmamalı, imtahan və qiymətləndirmə sistemi də dəyişdirilməlidir. Azərbaycanda repetitorluğun əsas səbəblərindən biri imtahan yönümlü təhsil sistemidir. Əgər məktəb nəticələri qəbul imtahanları ilə sinxronlaşdırılmazsa, valideynlər yenə də repetitorlara üstünlük verə bilərlər.

Yeni model müəllim peşəsinin nüfuzunu artırmaq, təhsil keyfiyyətini yüksəltmək və repetitorluğun qarşısını almaq üçün potensiala malikdir. Lakin bu potensialın reallaşması sistemli yanaşma və düzgün icra tələb edir. Modelin uğuru onun necə tətbiq olunacağından, müəllimlərə necə dəstək veriləcəyindən və bütövlükdə təhsil sistemindəki digər islahatlarla necə uyğunlaşdırılacağından asılı olacaq”.

Günel Həsənova, Bizimyol.info