Dəyişən iş dünyasında yerimizi necə tapa bilərik?

Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az

Bir çox gənc onlarla vakansiyaya müraciət etdiyini, lakin çox az cavab aldığını deyir. Bəzən yüzlərlə müraciətdən sonra cəmi bir neçə müsahibə imkanı yaranır. Belə bir vəziyyətdə insanın özünə suallar verməyə başlaması tamamilə təbiidir.

Amma bu vəziyyətə bir qədər fərqli prizmadan baxmaq lazımdır.

Diplom artıq zəmanət deyil, amma öyrənmənin dəyəri qalır

Uzun illər diplom uğurlu karyeranın əsas açarı hesab olunurdu. Həqiqətən də, bir vaxtlar universitet diplomunun avtomatik olaraq bir çox qapıları açdığı dövr var idi. Lakin bu gün əmək bazarı fərqli prinsiplərlə işləyir.

Şirkətlər artıq daha çox belə suallar verirlər: Bu şəxs hansı problemi həll edə bilər? O, təşkilata necə dəyər qata bilər?

Bu, təhsilin əhəmiyyətini itirməsi demək deyil. Əksinə, göstərir ki, təhsil artıq universitetlə yekunlaşmır. Müasir dünyada davamlı öyrənmək, yeni bacarıqlar əldə etmək və özünü daim inkişaf etdirmək bəzən diplomun özündən daha vacib amilə çevrilir.

Qeyri-müəyyənlik yeni normaya çevrilib

Texnoloji inkişaf, süni intellekt, rəqəmsallaşma və qloballaşma iş dünyasını sürətlə dəyişdirir. Bir çox ekspert gələcəyin peşələrini proqnozlaşdırmağa çalışsa da, həqiqət budur ki, heç kim gələcəyi tam dəqiqliklə görə bilmir.

Bu qeyri-müəyyənlik insanlarda narahatlıq yarada bilər. İnsan zehni qeyri-müəyyənliyi sevmir. Gələcəyi görə bilmədikdə özümüzü çıxılmaz vəziyyətdə hiss edə bilərik. Buna görə də bir çox insan daim təzyiq altında yaşayır: Daha sürətli hərəkət etmək, daha uğurlu olmaq və gələcəyini təmin etmək istəyi ilə.

İşimiz dəyərimizin ölçüsü deyil

İş axtarışının ən çətin tərəflərindən biri rədd cavabı aldıqda bunu şəxsi uğursuzluq kimi qəbul etməkdir. Bir şirkətdən gələn “Təəssüf ki, başqa namizədlə davam etmək qərarına gəldik” cavabı insanı ruhdan sala bilər.

Ancaq işə qəbul prosesi çoxsaylı amillərdən asılıdır: Şirkətin büdcəsi, komandanın ehtiyacları, vaxt məhdudiyyətləri və digər daxili qərarlar.

Bu səbəbdən bir məqamı unutmamaq vacibdir: İş müraciətinin nəticəsi sizin dəyərinizi müəyyən etmir.

İnsanın dəyəri onun maraq dairəsi, məhsuldarlığı, öyrənmək istəyi, xarakteri və inkişaf potensialı ilə ölçülür.

Ən vacib bacarıq: Uyğunlaşma qabiliyyəti

Sürətlə dəyişən dünyada ən qiymətli bacarıqlardan biri uyğunlaşmaqdır. Keçmişdə bir peşəyə yiyələnmək və uzun illər eyni sahədə işləmək kifayət edirdi. Bu gün isə bir çox insan karyerası ərzində bir neçə fərqli sahədə fəaliyyət göstərir.

Yeni alətləri öyrənmək, fərqli bacarıqlar qazanmaq və dəyişikliklərə açıq olmaq hər zamankından daha vacibdir.

Karyera artıq tək bir yol deyil

Əvvəllər karyera yolu daha aydın görünürdü: universiteti bitirmək, bir şirkətdə işə başlamaq və uzun illər həmin istiqamətdə davam etmək.

Bu gün isə insanlar müxtəlif yollar seçirlər:

sərbəst fəaliyyət (freelance);

onlayn layihələr;

rəqəmsal bacarıqların inkişafı;

xaricdə iş və təhsil imkanlarının araşdırılması;

kiçik bizneslərin qurulması.

Bu yollar hər zaman asan olmur. Lakin bir çox insan üçün yeni imkanların qapısını aça bilir. Gələcək qeyri-müəyyən olduqda insanlar çox vaxt mükəmməl plan qurmağa çalışırlar. Hər şey tam aydın olmadan hərəkət etmək istəmirik.

Ancaq real həyatda uğur hekayələrinin böyük hissəsi mükəmməl planlarla başlamır. Onlar adətən kiçik bir addımla başlayır: Yeni bacarıq öyrənmək, kiçik layihəyə başlamaq və ya yeni fürsəti sınamaqla. Bəzən ən vacib addım sadəcə hərəkətə keçməkdir.

Bu gün iş dünyasında baş verən dəyişikliklər bir çoxları üçün çətin görünə bilər. Lakin tarix göstərir ki, böyük dəyişikliklər çox vaxt yeni imkanlar yaradır. Köhnə sistemlər dəyişdikcə yeni peşələr, yeni biznes modelləri və yeni ideyalar meydana çıxır.

Ən vacib məqam: Hərəkət etməyə davam edin

Bəlkə də bu gün gələcəyi əvvəlki qədər aydın görə bilmirik. Ancaq bu, gələcəyin daha az imkan təqdim etdiyi anlamına gəlmir. Sadəcə olaraq, fərqli bir cəsarət tələb olunur. Dünya sürətlə dəyişir. Lakin öyrənmək istəyi, maraq, çeviklik və uyğunlaşma qabiliyyəti həmişə dəyərli olacaq. Bəzən məhz ən qeyri-müəyyən dövrlər insanların öz yollarını tapdığı dövrlərə çevrilir.

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!