Icma.az
close
up
RU
Menu

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

“Dil elmi yenidən tərif olunur“ Linqvistlər və psixoloqlardan açıqlama

“Dil elmi yenidən tərif olunur“ Linqvistlər və psixoloqlardan açıqlama

Icma.az, Moderator.az portalına istinadən məlumat verir.

"Beynəlxalq alimlər qrupu ünsiyyətin təbiətinə yeni baxış təqdim edib və dilin təkcə insanlara məxsus sərt xüsusiyyətlərdən ibarət olmadığını göstərir..."

1960-cı illərdə lingvist Çarlz Hokett dilin təsvirində müəyyən "dizayner xüsusiyyətləri" irəli sürmüşdü.

Moderator.az xəbər verir ki, bu barədə "techinsider.ru" nəşri yazıb.

Dilin ənənəvi təsviri və onun məhdudiyyətləri

Hokettin fikrincə, dilin əsas xüsusiyyətləri bunlardır: təsadüfilik - sözün mənası və əşya arasındakı əlaqə təsadüfi olur; köçürülə bilmə - danışan mövcud olmayan və ya keçmişdə baş verən hadisələrdən danışa bilir; ikiqat struktur - mənasız səslər mənalı sözlərə çevrilir.

Hokett dili sabit, yalnız insana aid xüsusiyyətlər toplusu kimi görürdü. Lakin müasir araşdırmalar göstərir ki, bu konsept real dilləri izah etmək üçün artıq yetərsizdir. Dil yalnız səs kodu deyil, sosial qarşılıqlı təsir və mədəniyyətlə formalaşan kompleks adaptiv sistemdir.

Yeni multidissiplinar yanaşma

Müasir tədqiqatlar göstərir ki, dil təkcə danışıqdan ibarət deyil. Buraya işarə dilləri, protaktill dili (kor və kar insanlar üçün) və hətta heyvanların ünsiyyət sistemləri daxildir: delfinlər ad səs siqnallarından istifadə edir, quşlar mürəkkəb sintaksisə malik mahnılar yaradır. Dil kontekstdə mənaların yaradılması üçün çevik bir vasitədir və daim dəyişir.

Alimlər üç əsas xüsusiyyəti vurğulayır: multimodallıq - jest və mimikalar yalnız sözlərə əlavədən ibarət deyil, əsas ünsiyyət vasitəsidir; funksionallıq - dil informasiya ötürməklə yanaşı, kimliyi ifadə edir və sosial həmrəyliyi gücləndirir; dəyişkənlik - dil nəsillər arasında ünsiyyət prosesi zamanı yaranır və transformasiya olunur.

Sosial əhəmiyyət və gələcək perspektivlər

Müəlliflər qeyd edirlər ki, dil yalnız insana məxsus deyil və böyük dil modelləri (məsələn, ChatGPT) göstərir ki, mürəkkəb dili mənimsəmək insanlarla məhdudlaşmır. Həmçinin, işarə dillərinin tam hüquqlu dil sistemi kimi tanınması sosial əhəmiyyət daşıyır.

Markus Perlman vurğulayır: "Son onilliklər lingvistika üçün həyəcanverici dövr oldu. İndi alimlər işarə dilləri, toxunma əsaslı sistemlər və süni intellekt vasitəsilə dilin mürəkkəbliyini daha yaxşı başa düşürlər. Bu səbəbdən lingvistik nəzəriyyə ciddi yenilənməyə ehtiyac duyur". Bu yanaşma köhnə ehkamları yenidən nəzərdən keçirir, dili yalnız insanlara aid "qapalı klub" kimi deyil, həyatın və ünsiyyətin geniş inkişaf tarixi kontekstində görməyə imkan verir.

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:90
embedMənbə:https://moderator.az
archiveBu xəbər 01 Mart 2026 22:54 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see277

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see271

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see255

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see252

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see245

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see237

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see233

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see227

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see227

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see227

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see220

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see218

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see215

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see214

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see212

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see202

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see197

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see193

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see191

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see189
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri