Icma.az
close
up
RU
“Dım dım” halvası Gəncədə necə hazırlanır?

“Dım dım” halvası Gəncədə necə hazırlanır?

Turkstan.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

Həmzəyeva Nurlana Qərib qızı

Tarix üzrə fəlsəfə doktoru, etnoqraf

Mənbələrə əsaslanaraq deyə bilərik ki, “dım-dım” halvası Gəncənin ən məşhur halvası olub. Təəssüf ki, artıq bu halvanın Gəncədə hazırlanma texnologiyası unudulmaq üzərədir. Halvanın “çalınmasının” şəhərə məxsus spesifik xüsusiyyətlərini öyrənmək üçün şəhərdə etnoqrafik sorğu keçirtdik, informatorların məlumatlarını dəqiqləşdirdik.

Məlum oldu ki, “dım-dım” halvası XX əsrin 20-ci illərinə kimi yas mərasimlərində, dəfn günü bişirilib. İsti-isti yuxalara bükülərək və ya dayaz nimçələrdə üzərinə badam səpilərək vəfat edən şəxs torpağa tapşırılana kimi hüzr yerində iştirak edənlərə paylanılıb və qəbristanlığa da aparılıb. Halvanın mərasimdə çalınması kədərlənən insanların ürəyinin təpər, qüvvət tapmasını, halvanın üzərinə badamın səpilməsi isə mərasimdə iştirak edənlərə uzun ömür arzulamağı simvolizə edir. Badam uzunömürlülüyün simvolu hesab edilir. Bəhs edilən dövrdən etibarən, yas mərasimlərində “dım-dım” halvasını “tər” halvası əvəz edib. Müasir dövrdə artıq yas mərasimlərində hazırlanan “umac” halvası isə əvvəllər şad günlərdə, nəzir süfrələrində çalınıb. Umac halvasına qozun vurulması isə bununla əlaqələndirilir.

Halvanın adına mənbələrdə müxtəlif formalarda rast gəldik: “dım-dım”, “dam-dam”, “dum-dum”, “dəm-dəm”. Bu halva tam hazır olduğu zaman müşahidə edilən səslə və ya səbrlə, ahəstə bişməsilə və s. əlaqələndirilir. Gəncədə bəzən bir işi icra etməyə başlayanda, iş çətin başa gələndə “ bu sənə dım-dım halvası deyil” kimi deyimlər də var. Bu halvanın çalınmasının asan olması ilə əlaqələndirilsə də, əslində halvanın çalınması elədə tez və asan ərsəyə gəlmir. Fikrimizcə bu deyim halvanın bişən kimi isti-isti yeyilməsi ilə də bağlı ola bilər. Çünki, tərkibində yumurta olduğu üçün soyuduqdan sonra dadı və forması dəyişir.

Gəncə mətbəxinin mahir bilicilərindən olan, Gəncədə XVIII əsrdə xan sarayında hazırlanması məlum olan “xan” plovun, bəhməzli-sirkəli mütəlcəm plovun, Nadir şah dövrünə aid albalılı-çolpalı plovun bişirilmə texnologiyasını yenidən bərpa edən Cahangirov Mubin Cahan oğlu “dım-dım” halvasının hazırlanma texnologiyasını bizə təqdim etdi: Halvanı “çalmaq” üçün ərinmiş kərə yağında yumurta və şəkər tozu təxminən 20 dəqiqə kimi qarışdırılır. Yağda qovrulmuş unun üzərinə əlavə edilir. Yağ undan ayrılana kimi yenidən qovrulur. Halvanın üzərinə xırda doğranmış (rəndələnmiş) badam səpilir. Gəncədə “dım-dım” halvasının ən məşhur bişirəni Tatabad məhəlləsinin sakini Sürəyya nənə bugün də rəhmətlə anılır.

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:715
embedMənbə:https://www.turkustan.az
archiveBu xəbər 15 Fevral 2025 23:51 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see309

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see301

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see268

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see248

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see248

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see247

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see240

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see232

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see230

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see225

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see206

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see205

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see204

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see203

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see203

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see198

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see197

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see195

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see191

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see181
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri