Diplomatiyadan strateji tərəfdaşlığa ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində ikitərəfli tərəfdaşlığın mahiyyəti yalnız diplomatik təmasların intensivliyi ilə deyil, həm də bu münasibətlərin strateji məzmun qazanması ilə ölçülür. Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçsin Azərbaycana səfəri zamanı verilən mesajlar da məhz bu reallığı təsdiqlədi. Bu təmaslar göstərdi ki, Bakı ilə Riqa arasında münasibətlər artıq ənənəvi siyasi dialoq çərçivəsini aşaraq iqtisadi, nəqliyyat, təhlükəsizlik və regional əməkdaşlıq istiqamətlərini özündə birləşdirən daha geniş platformaya çevrilməkdədir.

Səfər zamanı aparılan müzakirələrdə diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Azərbaycan-Latviya əlaqələrinin institusional əsaslarının möhkəmlənməsidir. Hökumətlərarası mexanizmlərin aktiv fəaliyyəti və bu çərçivədə konkret layihələrin müzakirə olunması münasibətlərin epizodik deyil, sistemli inkişaf xəttinə malik olduğunu nümayiş etdirir. Xüsusilə Qarabağda keçirilmiş Birgə Hökumətlərarası Komissiyanın iclası postmünaqişə dövründə Azərbaycanın yaratdığı yeni iqtisadi və geosiyasi imkanların Avropa tərəfdaşları üçün də cəlbedici olduğunu ortaya qoyur. Cənab Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, əməkdaşlığın yalnız mövcud vəziyyətlə məhdudlaşmaması, yeni sərmayə istiqamətləri ilə zənginləşdirilməsi iki ölkə münasibətlərini keyfiyyətcə yeni mərhələyə çıxara bilər. Bu yanaşma xüsusilə qarşılıqlı investisiya mühiti baxımından mühüm siqnaldır. Azərbaycanın Avrasiyanın mühüm logistika və enerji mərkəzlərindən biri kimi mövqeyinin möhkəmlənməsi, Latviyanın isə Avropa bazarlarına çıxış imkanları bu tərəfdaşlığı qarşılıqlı fayda modeli üzərində qurmağa imkan verir.

Burada mühüm məqamlardan biri iqtisadi diplomatiyanın siyasi dialoqla paralel inkişaf etdirilməsidir. Son illər qlobal iqtisadi risklərin artdığı bir vaxtda ölkələr arasında informasiya mübadiləsinə, biznes dairələrinin koordinasiyasına və sərmayə planlaşdırılmasına verilən önəm əməkdaşlığın praqmatik əsaslara söykəndiyini göstərir. Bu, sadəcə iqtisadi gündəlik deyil, eyni zamanda uzunmüddətli etimad mühitinin formalaşması deməkdir.

Nəqliyyat və aviasiya istiqamətində perspektivlərin gündəmə gətirilməsi də bu səfərin mühüm nəticələrindən sayıla bilər. Birbaşa uçuş imkanlarının genişləndirilməsi yalnız turizm və biznes əlaqələrinin inkişafı üçün deyil, bütövlükdə Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında bağlantıların möhkəmlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Azərbaycanın son illər yaratdığı nəqliyyat infrastrukturu və hava daşımalarında sabitlik bu sahədə ölkəmizin üstünlüklərini daha aydın nümayiş etdirir.

Səfərin siyasi yükünü artıran digər mühüm məqam regional təhlükəsizlik məsələlərinin geniş müzakirə olunması oldu. Cənubi Qafqaz və Baltik regionu arasında təhlükəsizlik baxımından aparılan fikir mübadiləsi göstərir ki, Azərbaycan artıq yalnız regional aktor kimi deyil, daha geniş təhlükəsizlik arxitekturasında söz sahibi olan tərəfdaş kimi qəbul edilir. Bu, ölkəmizin artan beynəlxalq nüfuzunun növbəti təzahürüdür.

Natiq Quluzadə

YAP Zəngilan rayon təşkilatının sədri