DİQQƏT Bunu etmək cinayət məsuliyyəti yaradır

Çoxmənzilli binalarda yaşayan bir çox insan öz mənzilində istədiyi təmir və yenidənqurma işini aparmaqda tam sərbəst olduğunu düşünür. Lakin mülkiyyət hüququ sarsılmaz olsa da, binanın ümumi təhlükəsizliyi, seysmik davamlılığı və digər sakinlərin hüquqları qanunvericiliklə xüsusi mühafizə olunur.

“Yeni Sabah”ın araşdırmasına əsasən, bu səbəbdən mənzildə aparılan icazəsiz yenidənqurma və ya layihə dəyişiklikləri (pereplanirovka) yalnız fərdi mülkiyyət çərçivəsində qiymətləndirilə bilməz, çünki çoxmənzilli binalar vahid mühəndis-konstruksiya sisteminə malikdir. Mənzil mülkiyyətçisinin daşıyıcı divarları sökməsi, arakəsmələri icazəsiz dəyişməsi, sanitariya qovşaqlarının yerini yaşayış sahələrinin üzərinə köçürməsi və ya eyvanı (balkonu) otaqla birləşdirərək binanın xarici konturunu və yükpaylama balansını pozması Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsi, Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsi, eləcə də İnzibati Xətalar Məcəlləsi ilə birbaşa qadağan edilir.

Azərbaycan Respublikasının Mənzil Məcəlləsinin 24-cü maddəsinə əsasən, yaşayış sahəsinin yenidən qurulması və ya planlaşdırılmasının dəyişdirilməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanı ilə razılaşdırılmaqla və qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilməlidir. Mənzil Məcəlləsinin 25-ci maddəsində isə xüsusi olaraq qeyd olunur ki, müvafiq icazə olmadan və ya layihədən kənara çıxmaqla aparılan hər bir dəyişiklik özbaşına yenidənqurma hesab olunur. Mülkiyyətçi özbaşına dəyişdirilmiş sahəni öz hesabına əvvəlki vəziyyətinə qaytarmağa borcludur. Əgər bu tələb yerinə yetirilməzsə, həmin mənzil Mənzil Məcəlləsinin 26-cı maddəsinə uyğun olaraq məhkəmə qaydasında hərracdan satıla və ya müvafiq hüquqi sanksiyalara məruz qala bilər. Dördpendirli pizza

Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinin tələblərinə görə, binanın daşıyıcı konstruksiyalarına (daşıyıcı divarlar, sütunlar, rigidlik diafraqmaları, mərtəbəarası örtük tavaları) hər hansı müdaxilə binanın seysmik davamlılığına birbaşa təsir göstərir. Eynilə, eyvanların yaşayış sahəsinə birləşdirilməsi binanın xarici fasadının ümumi görünüşünü pozmaqla yanaşı, həm də istilik və yük hesablamalarını dəyişir. Bu cür əməliyyatlar Şəhərsalma və Tikinti Məcəlləsinin 75-ci və 90-cı maddələrinə əsasən tikinti ekspertizası və icazə proseduru tələb edən işlər kateqoriyasına daxildir. Ekspertiza rəyi və yerli icra hakimiyyətinin (və ya Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin) rəsmi razılığı olmadan edilən hər bir müdaxilə qanunsuz sayılır.

İcazəsiz layihə dəyişikliyi edən şəxslər Azərbaycan Respublikasının İnzibati Xətalar Məcəlləsinin (İXM) müvafiq maddələri ilə məsuliyyətə cəlb olunurlar. İXM-in 395-ci maddəsinə əsasən, mənzil fondunun, yaşayış binalarının və yaşayış sahələrinin saxlanılması, onlardan istifadə olunması qaydalarının, o cümlədən yaşayış binalarının və mənzillərin özbaşına yenidən planlaşdırılması və ya yenidən qurulması fiziki və hüquqi şəxslər üçün inzibati cərimə sanksiyası yaradır. Bundan əlavə, İXM-in 319-cu maddəsinə görə, müvafiq icazə almadan tikinti, yenidənqurma və ya söküntü işlərinin aparılmasına görə də ayrıcalıqda ciddi fiziki və vəzifəli şəxslər üçün cərimələr nəzərdə tutulur. Əgər icazəsiz müdaxilə nəticəsində binanın daşıyıcı konstruksiyasına zərər dəyərsə, binada qəza vəziyyəti yaranarsə və ya digər sakinlərin mülkiyyətinə xətər yetirilərsə, məsələ yalnız inzibati cərimə ilə məhdudlaşmır, mülki-hüquqi öhdəliklər və hətta Cinayət Məcəlləsinin müvafiq maddələri (əmlaka ehtiyatsızlıqdan zərər vurma və ya tikinti işlərinin təhlükəsizlik qaydalarını pozma) çərçivəsində cinayət məsuliyyəti doğura bilir.

Nazim Hacıyev