Icma.az
close
up
RU
Dövlət qurumlarının istiqraz layihələri Nə qədər effektivdir?

Dövlət qurumlarının istiqraz layihələri Nə qədər effektivdir?

Bizim media saytından əldə olunan məlumata görə, Icma.az məlumat yayır.

Son illər bəzi dövlət qurumları əlavə dövriyyə vəsaiti cəlb etmək üçün qiymətli kağızlar-istiqrazlar buraxır. Amma məsələyə birtərəfli maraq prizmasından yanaşan bəzi qurumlar sonda istiqraz sahibləri qarşısında çətin duruma düşür.
Məsələn, “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” Qapalı Səhmdar Cəmiyyəti istiqraz buraxılışı yolu ilə investorlardan milyonlarla dollar borc alıb. Hazırda o borcların qaytarılmasında problem yaşanır. Çünki QSC-nin xalis mənfəti ilbəil azalır.
 

Belə ki,  “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” QSC 2024-cü ili 14 milyon 495 min manat xalis mənfəət ilə başa vurub. Dövlət şirkəti 2023-cü ili 43 milyon 685 min manat xalis mənfəət ilə bağlamışdı. Beləliklə, “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi”nin xalis mənfəəti 2024-cü ildə 2023-cü illə müqayisədə 3 dəfə azalıb.

QSC-nin əsas əməliyyat gəlirləri 2023-cü ildə 524 milyon 195 min manat ikən 2024-cü ildə 445 milyon 403 min manata düşüb (78 milyon 792 min manat və ya 17,7% azalıb).
Mövzu ilə bağlı Bizim.Media-ya danışan Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli deyib ki, son illər dövlətə məxsus qurumların istiqraz buraxması normal maliyyə alətidir:
“Lakin problem istiqrazın özündə yox, ondan əldə olunan vəsaitin necə istifadə olunmasındadır. Əsas səbəblərdən biri odur ki, cəlb edilən pul çox vaxt gəlir gətirən, özünü doğruldan layihələrə yox, mövcud xərclərin örtülməsinə, struktur problemlərin “yamaqlanmasına” və ya səmərəsiz investisiyalara yönəldilir. Nəticədə istiqrazın vaxtı çatanda ödənişi təmin edəcək stabil pul axını yaranmır.
Digər mühüm səbəb zəif maliyyə planlamasıdır.

Bir çox dövlət qurumları borc götürərkən gələcək gəlir azalması, bazar dəyişiklikləri, əməliyyat xərclərinin artması kimi riskləri düzgün hesablamır. Xüsusilə xarici valyutada buraxılan istiqrazlar valyuta riskini artırır. Gəlir manatla formalaşır, borc isə dollarla ödənilməlidir və bu, vəziyyəti daha da ağırlaşdırır”.
Müsahibimiz onu da qeyd edib ki, dövlət şirkətlərində idarəetmə motivasiyası özəl sektor qədər sərt olmur:

“Zərər və ya səmərəsizlik birbaşa rəhbərliyin şəxsi məsuliyyətinə çevrilmədiyi üçün maliyyə intizamı zəifləyir. İstiqrazdan gələn vəsait “ucuz pul” kimi qəbul olunur və onun geri qaytarılma yükü yetərincə ciddiyə alınmır.

Çıxış yolu ilk növbədə maliyyə intizamının gücləndirilməsidir. İstiqraz hesabına cəlb olunan vəsait yalnız real gəlir gətirən layihələrə yönəldilməli, borcun qaytarılması üçün əvvəlcədən konkret pul axını planı olmalıdır. Zərurət yaranarsa, borclar investorlarla razılaşma yolu ilə restrukturizasiya edilməli, müddətlər və ödəniş qrafikləri şirkətin real imkanlarına uyğunlaşdırılmalıdır. Şəffaflıq artırılmalı, investorlar real risklər barədə açıq məlumat almalıdır.
Ən vacibi isə dövlət qurumlarında idarəetmə islahatları aparılmalı, səmərəsiz xərclər azaldılmalı və borc götürmək son çıxış yolu kimi qəbul edilməlidir”.
Maraqlıdır, dövlət qurumları tərəfindən buraxılan istiqrazlar dövlət tərəfindən təminat alırmı və sığortalanırmı?
Bununla bağlı Mərkəzi Banka sorğu ünvanladıq.


Mövzunu diqqətdə saxlayacağıq.
Surxay Atakişiyev, Bizim.Media

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://bizim.media
archiveBu xəbər 08 Yanvar 2026 15:09 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see289

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see278

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see275

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see270

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see270

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see261

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see256

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see252

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see248

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see246

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see232

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see227

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see226

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see226

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see223

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see220

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see215

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see214

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see208

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see207
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri