Dünya zənginləşir: Bəs gənclər niyə xoşbəxt deyil? ARAŞDIRMA

Dünya daha da zənginləşir, texnologiya daha "ağıllanır" və imkanlar əvvəlkindən daha çoxdur. 

Lakin eyni zamanda, getdikcə daha çox insan xoşbəxt olmadığını etiraf edir.

"Cebheinfo.az" xəbər verir ki, Emory Universiteti Tibb fakultəsinin professoru İra Bedzov "Psychology Today" jurnalındakı məqaləsində bu paradoksu araşdırıb.Onun sualı sadədir: 

Görünməmiş rifah dövründə insanlar niyə daha az xoşbəxtdirlər?

O qeyd edir ki, rəqəmlərə baxsanız, bugünkü nəsil əvvəlki nəsillərdən daha yaxşı yaşayır. Təhsilə, tibbə və məlumata çıxış daha da artıb.

Texnologiya isə həyatımızı tanınmaz dərəcədə dəyişdirib. Başqa bir qitədən ani video zənglər, limitsiz onlayn kitabxanalar, dünyanın istənilən yerindən məlumat almaq 20 il əvvəl fantaziya kimi görünürdü. Lakin iqtisadi artıma və texnoloji tərəqqiyə baxmayaraq, həyatdan məmnunluq hissi durmadan azalır.

Rifah dövrünün paradoksu

Son qlobal sorğulara görə, ABŞ-də həyatdan məmnunluq səviyyəsi bir neçə il əvvəlkindən daha aşağıdır və getdikcə daha çox insan xoşbəxt olmadığını deyir. Bu, xüsusilə "Z" nəslindən olan gənclərdə özünü göstərir.

"Qlobal inkişaf tədqiqatı" adlanan bir araşdırmaya görə, bunlar subyektiv rifah səviyyəsinin ən aşağı olduğu qruplardır. Bir çox gənc həyatlarının onlar üçün çox mənalı görünmədiyini və işlərinin heç bir real məqsədi olmadığını söyləyir.

"X" nəsli və İkinci Dünya müharibəsindən sonrakı nəsil ümumiyyətlə, həyatdan daha məmnun görünürlər. Lakin İra Bedzova görə, onlar 10-20 il əvvəlki eyni yaşda olan insanlardan daha bədbəxtdirlər.

Bu tendensiya o qədər qabarıqdır ki, 2023-cü ildə ABŞ hökumətinin səhiyyə üzrə məsləhətçisi Vivek Murthy tənhalığı və sosial təcridi əsl ictimai səhiyyə epidemiyası kimi təsvir edib. 

Sual yaranır ki, niyə insanlar sərvət artdıqca getdikcə daha az xoşbəxt olurlar?

Səbəblərdən biri sosial müqayisə mexanizmidir. Belə ki, tarixin böyük bir hissəsində insanlar özlərini şəxsən tanıdıqları insanlarla, yəni qonşular, dostlar və həmkarlarla müqayisə edirdilər və çevrələri kiçik idi.

Ancaq sosial media hər şeyi dəyişdirdi. İndi dünyanın hər yerindən yüzlərlə səyahətlər, nailiyyətlər, yaxşı münasibətlər, canlı həyat kimi sosial media paylaşımları diqqətlə seçilmiş anlardan ibarətdir.

Hər gün belə paylaşımları görən gənc, hər şey əslində yaxşı getsə belə, asanlıqla həyatının kifayət qədər maraqlı və ya uğurlu olmadığını düşünə bilər.

Tədqiqatlar göstərir ki, bu dinamika gənclər arasında artan narahatlıq və depressiya simptomları ilə əlaqələndirilir. Çünki onların özünə hörməti getdikcə başqalarının, hətta yad insanların da onları internetdə necə qəbul etməsindən asılıdır.

Lakin İra Bedzova görə, problem sadəcə müqayisədə deyil. Daha dərin səviyyədə xoşbəxt həyatın nə demək olduğu fikri gizlənir.

Xoşbəxtlik bir performansdır

İndiki dövrdə uğur qazanmaq getdikcə başqalarına göstəriləcək bir amil kimi qəbul edilir. Sosial medianı açan zaman yeni nailiyyətlər, karyerada irəliləyişlər, səyahətlər və xoşbəxt münasibətlər haqqında hekayələrlə dolu paylaşımlarla qarşılaşırsınız.

Bu zaman insanlarda bir dəyişiklik baş verir. Sevdikləri ilə yaşamaq əvəzinə, insanlarla paylaşmaq üçün fəaliyyətlər axtarmağa başlayırlar.

Buna görə də, uğurun xarici əlamətlərinə olan istək artır. Bunlar, nüfuzlu universitetlərdən diplomlar, tanınmış şirkətlərdə təcrübə keçmək, dəbdəbəli alış-veriş gəzintiləri, əyləncələr və ya ekzotik səyahətlər olur. 

Bu uğurlarla xoşbəxtliyin avtomatik olaraq gələcəyini gözləyirlər.Amma çox zaman əksinə olur. Məqsədlərə çatdıqda, insan birdən sevincin gözləniləndən daha az olduğunu anlayır və məyusluq başlayır.

Xəyal və reallıq

Bir çox gənc uğurlu həyat və reallıq vizyonları arasında getdikcə artan bir uçurum yaşayır. Onların xəyal ssenarisinə nüfuzlu təhsil, yaxşı iş, karyera, səyahət, gözəl şeylər və aktiv həyat kimi elementlər daxildir.

Lakin reallıq çox vaxt gündəlik işlərdən, stressdən və qeyri-müəyyənlikdən ibarətdir. Ən əsası, bütün bunlar həmişə məna, yaxınlıq və daxili sabitlik hissini dəstəkləmir. Xoşbəxtlik yalnız böyük nailiyyətlərdən yaranmır, o, çox vaxt həyatın adi anlarında ortaya çıxır.

İra Bedzovun məqaləsinin nəticəsinə görə, sosial müqayisə, sosial əlaqə ilə əvəz olunmalıdır."Z" nəslinin dünyasında əvvəlkindən daha çox imkanlar var, daim uğur nümayiş olunur, lakin çox vaxt real insanlarla əlaqələri zəiflədir.

Bəlkə də həll göründüyündən daha sadədir. Bəzən daha xoşbəxt olmaq üçün insanlar yeni nailiyyətlərin ardınca düşməkdənsə, artıq sahib olduqları şeylərlə necə yaşayacaqlarına daha çox diqqət yetirməlidirlər.

Nigar Abdullayeva
"Cebheinfo.az"

Problemlərinizi bizə yazın, şahidi olduğunuz hadisələri çəkib göndərin